96,8% bệnh nhân ung thư phổi ở Việt Nam có hút thuốc lá

15/11/2019 15:49:23
Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Việt Nam là quốc gia có số người hút thuốc cao thứ hai Đông Nam Á, với khoảng 15 triệu nam giới tuổi trưởng thành. Tại Việt Nam, tỷ lệ bệnh nhân ung thư phổi có hút thuốc lá là 96,8%; số trường hợp tử vong do các bệnh không lây nhiễm chiếm 73% tổng số ca tử vong do bệnh tật và thương tích, mà một trong những nguyên nhân chính là do tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao.

(Ảnh minh họa)

Một thống kê của WHO cho thấy, người hút thuốc lá có nguy cơ mắc ung thư phổi cao gấp 22 lần so với người không hút thuốc lá hay nói cách khác, thuốc lá gây ra 90% trường hợp ung thư phổi, 75% các trường hợp phổi tắc nghẽn mãn tính và 25% các trường hợp bệnh tim thiếu máu cục bộ. Thuốc lá gây ra khoảng 25 căn bệnh, trong đó, có nhiều bệnh lý nguy hiểm như ung thư, tim mạch, các bệnh về hô hấp, phình động mạch chủ, bệnh lý mạch máu ngoại vi, bệnh vẩy nến... và ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản. Cụ thể, khói thuốc gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của phụ nữ mang thai và thai nhi, gây ung thư phổi, khí phế thũng, rụng tóc và đục nhân mắt. Không chỉ người hút thuốc bị nguy hiểm mà người hút thuốc lá thụ động cũng chịu ảnh hưởng nặng nề không kém, ước tính mỗi năm thế giới có tới 165.000 trẻ em tử vong trước 05 tuổi do nhiễm trùng đường hô hấp dưới vì hút thuốc thụ động. Hút thuốc thụ động là hít phải (còn gọi là phơi nhiễm) khói thuốc, gây nhiều bệnh nguy hiểm ở cả người lớn, trẻ em. Ở người lớn, hút thuốc lá thụ động gây ung thư phổi, ung thư vú, các bệnh về tim mạch, bệnh động mạch vành, xơ vữa động mạch, dễ sinh non. Ở trẻ em, phơi nhiễm khói thuốc làm tăng nguy cơ mắc viêm đường hô hấp, viêm tai giữa, hen suyễn, kém phát triển chức năng phổi.  

Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy thuốc lá điện tử là an toàn, tốt sức khỏe và có tác dụng dùng cho cai nghiện cho người dùng thuốc lá thông thường, đó đó, để bảo vệ cơ thể khỏi tác động tiêu cực của thuốc lá, khói thuốc dẫn đến bệnh tật, mỗi người nên nhận thức rõ tác hại của thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cho bản thân. Nếu chất nicotin có trong thuốc lá truyền thống có thể làm tăng huyết áp và khiến tim đập nhanh thì các thành phần khác trong thuốc lá điện tử sẽ dẫn tới tình trạng bị viêm, suy yếu của tế bào do có quá nhiều nguyên tử oxy, cũng như khiến lưu lượng máu không ổn định. Đã có nghiên cứu cho thấy, các hạt siêu nhỏ trong thuốc lá điện tử có liên quan tới chứng nghẽn mạch, bệnh mạch vành và cao huyết áp. Ngoài ra, thuốc lá điện tử chứa chất formaldehyde - tác nhân gây ung thư và có liên quan tới tổn thương ở tim. Tại Mỹ, có hàng nghìn trường hợp bị suy hô hấp, tổn thương phổi nặng có sử dụng thuốc lá điện tử, trong đó 37 người tử vong.

Nghiện thuốc lá được xếp vào nhóm bệnh nghiện nicotin và bị coi là một dạng bệnh mạn tính. Nicotin có tính chất gây nghiện tương tự như ma tuý, vì vậy, khi hút thuốc, nicotin tác động đến não bộ, khiến việc cai nghiện gian nan, dai dẳng, đòi hỏi người nghiện thuốc lá phải có quyết tâm rất cao. Được sự quan tâm của Quốc hội, Chính phủ, thời gian qua, các Bộ, ngành, tỉnh, thành phố triển khai công tác phòng chống tác hại của  thuốc lá với nhiều hoạt động triển khai rộng khắp trên toàn quốc. 63/63 tỉnh, thành phố đã thành lập Ban Chỉ đạo Phòng, chống tác hại thuốc lá; nhiều cơ quan, đơn vị đã đưa nội dung phòng chống tác hại thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hàng năm, đưa quy định cấm hút thuốc tại nơi làm việc vào tiêu chuẩn thi đua khen thưởng của công chức, viên chức, người lao động và treo biển cấm hút thuốc tại cơ quan, đơn vị, tổ chức lễ ký cam kết thực hiện xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc; gia đình, cộng đồng thực hiện các biện pháp để mang lại môi trường trong lành không có khói thuốc lá nhằm bảo vệ sức khỏe của chính mình và con cái, người thân của mình...

Tuy nhiên, vẫn cần chế tài và các phương thức quản lý mạnh hơn nữa để giảm thiểu sự có mặt của thuốc lá trong đời sống cộng đồng. Theo quan điểm của Bộ Y tế, dù trong giá bán tối thiểu của thuốc lá, phần đặc biệt đã tăng lên 10% so với giá bán thực, song thuế đối với thuốc lá tại Việt Nam vẫn ở mức thấp so với các quốc gia trong khu vực và thế giới. Đây là một trong nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng tiêu dùng của người dân và thu hút người hút mới, đặc biệt là đối tượng người nghèo, thanh thiếu niên. Trong khi đó, lực lượng thanh tra mỏng, công tác xử lý vi phạm hành chính ở một số cơ quan quản lý nhà nước còn chưa hiệu quả đối với những hành vi hút thuốc nơi công cộng và nơi cấm hút thuốc. Do vậy, Bộ Y tế đề xuất sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, trong đó, tăng thuế đối với thuốc lá, đồng thời, Bộ đang nghiên cứu và đề xuất Quốc hội đưa thuốc lá điện tử vào loại hàng hóa cấm kinh doanh, tiêu dùng.

BS.Phan Kim

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam