Ấn tượng sáng kiến đạt giải nhất

24/02/2017 07:43:42
Với lĩnh vực đòi hỏi nhiều kiến thức thực tiễn mang tính đặc thù chuyên ngành như BHXH, BHYT, BHTN, để có sáng kiến cải cách nói chung và nhất là cải cách thủ tục hành chính nói riêng, quả thực rất khó. Dù vậy, Cuộc thi “Sáng kiến cải cách thủ tục hành chính và giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN” do BHXH Việt Nam tổ chức vẫn nhận được sự hưởng ứng tham gia của không ít các cá nhân, tập thể ngoài Ngành. Trong số đó, đặc biệt hơn cả là ý tưởng xây dựng Hệ thống Nộp tiền và chi trả tiền BHXH từ nhóm kỹ sư công nghệ thông tin của Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel được Ban Tổ chức đánh giá cao và trao giải Nhất.

  Với lĩnh vực đòi hỏi nhiều kiến thức thực tiễn mang tính đặc thù chuyên ngành như BHXH, BHYT, BHTN, để có sáng kiến cải cách nói chung và nhất là cải cách thủ tục hành chính nói riêng, quả thực rất khó. Dù vậy, Cuộc thi “Sáng kiến cải cách thủ tục hành chính và giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN” do BHXH Việt Nam tổ chức vẫn nhận được sự hưởng ứng tham gia của không ít các cá nhân, tập thể ngoài Ngành. Trong số đó, đặc biệt hơn cả là ý tưởng xây dựng Hệ thống Nộp tiền và chi trả tiền BHXH từ nhóm kỹ sư công nghệ thông tin của Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel được Ban Tổ chức đánh giá cao và trao giải Nhất. 

  “Tại sao các anh lại có thể đưa ra ý tưởng cải cách thủ tục hành chính về một lĩnh vực tương đối đặc thù?” - Chúng tôi nêu câu hỏi ngay khi bắt đầu cuộc trò chuyện với kỹ sư phần mềm Phạm Ngọc Sơn (hiện là Giám đốc Trung tâm Phát triển và Tích hợp sản phẩm – Tổng Công ty Viễn thông Viettel), người giữ vai trò chủ đạo trong suốt quá trình từ đề xuất ý tưởng cho đến thiết kế phương án chi tiết Hệ thống Nộp tiền và chi trả tiền BHXH. Để giải đáp băn khoăn này, người kỹ sư quê gốc Hải Phòng chia sẻ về cơ duyên của mình với chế độ chính sách BHXH. Câu chuyện bắt đầu từ tháng 08/2015, khi anh Sơn được giao nhiệm vụ triển khai phần mềm hỗ trợ các đơn vị sử dụng lao động thực hiện giao dịch điện tử thủ tục BHXH, BHYT. Với một người được đào tạo chuyên ngành về công nghệ thông tin, kiến thức về BHXH, BHYT rất hạn chế, vậy mà được giao thiết kế phần mềm mang nặng tính nghiệp vụ quả thật rất khó. Đó là còn chưa kể đến việc anh Sơn phải chịu trách nhiệm giải quyết những vấn đề liên quan đến các quy định hiện hành về BHXH, BHYT; 02 người đồng nghiệp còn lại trong nhóm chỉ phải lo xử lý các vấn đề thuộc về kỹ thuật lập trình. Cuộc họp đầu tiên trao đổi cùng các cán bộ chuyên môn của BHXH Việt Nam về các yêu cầu khi xây dựng phần mềm để lại cho anh Sơn một cảm xúc không thể nào quên. Liên tục một loạt các thuật ngữ kiểu như “C12”, “C13”, “ thủ tục báo tăng, giảm lao động”… khiến người kỹ sư “choáng”, cảm giác như lạc vào “ma trận” thông tin; song, yêu cầu công việc buộc anh phải đối mặt và giải quyết khó khăn một cách nhanh chóng. Tìm trên mạng một loạt các quy định về các thủ tục BHXH, BHYT như Quyết định 1111/QĐ-BHXH, Quyết định 959/QĐ-BHXH, Quyết định 1018/QĐ-BHXH… lần lượt các thuật ngữ chuyên ngành được “giải mã” một cách tường tận, từ đó, anh hình dung ra những tính năng yêu cầu phần mềm phải đáp ứng. “Không chỉ nắm rõ để thiết kế phần mềm mà còn phải truyền đạt lại để đội ngũ bán hàng, chăm sóc khách hàng hiểu và tư vấn cho khách hàng - những doanh nghiệp sẽ sử dụng phần mềm kết nối giao dịch với cơ quan BHXH”, anh Sơn nhấn mạnh.

  “Phải mất bao lâu thì anh có thể tự tin rằng mình nắm được tương đối đầy đủ các quy định về thủ tục BHXH, BHYT?” - “Trong khoảng 02 – 03 tuần; áp lực công việc không cho mình nhiều thời gian, nên buộc phải vậy”, anh Phạm Ngọc Sơn cho biết. Khó có thể diễn tả được sự bất ngờ của chúng tôi khi nghe câu trả lời ấy. Cường độ làm việc tại Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel là điều chúng tôi đã được nghe nói đến nhiều nhưng trong khoảng thời gian ngắn như vậy mà có thể nắm rõ được các quy định về thủ tục thu, nộp BHXH quả thật rất đáng nể. Cùng câu hỏi tương tự, chúng tôi tìm gặp một số cán bộ thường xuyên làm nghiệp vụ của cơ quan BHXH cũng hiếm nhận được câu trả lời nào tích cực hơn. Minh chứng rõ nhất cho kết quả sau 02-03 tuần nghiền ngẫm chế độ chính sách của anh Sơn chính là phần mềm VBHXH được triển khai đáp ứng các yêu cầu chuyên môn phức tạp của cơ quan BHXH và nhất là được hơn 50.000 đơn vị sử dụng lao động chấp nhận và lựa chọn sử dụng – điều không dễ dàng trong lĩnh vực kinh doanh công nghệ phần mềm đang ngày càng có nhiều sự cạnh tranh.

  “Cũng trong suốt quá trình đó, mình nhận được sự hỗ trợ rất nhiều của các anh, chị bên cơ quan BHXH, từ BHXH Việt Nam cho đến cả các BHXH các tỉnh, thành phố” - kỹ sư Sơn chia sẻ. Nhiều cái tên được nhắc đến trong cuộc trò chuyện, điển hình là nguyên Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Đỗ Văn Sinh (nay là Ủy viên Thường trực, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội), Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (BHXH Việt Nam) Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ Thông tin BHXH Việt nam Lê Anh Sơn (nay là Giám đốc Trung tâm CNTT-PV), Trưởng phòng Phần mềm Phạm Đăng Khoa... Bên cạnh đó là nhiều cái tên ở BHXH các tỉnh, thành phố đã để lại cho kỹ sư Sơn ấn tượng về sự nhiệt tình, cởi mở trong suốt quá trình làm việc, gắn bó với cơ quan BHXH. Cũng từ những lần trao đổi và làm việc với nhiều cán bộ cơ quan BHXH như vậy nên dần dần kỹ sư Sơn đã tích lũy được nhiều kiến thức chuyên môn về BHXH, BHYT mà vốn chỉ cán bộ trong Ngành mới am hiểu tường tận.

  Về Cuộc thi “Sáng kiến cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN”, anh Sơn chia sẻ, biết đến cuộc thi khá muộn và cũng là thông tin từ những cán bộ của cơ quan BHXH – những người mà anh gắn bó thân thiết như đồng nghiệp suốt từ năm 2015. Nhận được sự động viên tích cực từ phía những “đồng nghiệp” bên cơ quan BHXH, anh Sơn mới có ý tưởng và mạnh dạn tham gia cuộc thi. Vốn có 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng hệ thống thanh toán điện tử nên ý tưởng của anh Sơn tập trung giải quyết những vấn đề liên quan đến nộp tiền và chi trả chế độ BHXH gọi tắt là SPI (Smart Payment Insurance). Hiểu một cách đơn giản, SPI là hệ thống quản trị thông tin và giao dịch thu, chi giữa 03 bên là cơ quan BHXH, đơn vị sử dụng lao động và ngân hàng. SPI kết nối tới hệ thống xử lý nghiệp vụ của cơ quan BHXH để tổng hợp thông tin các đơn vị doanh nghiệp (địa chỉ, tên, số tài khoản ngân hàng, người đại diện ….), lấy thông tin về số tiền cần thu của các đơn vị để chuyển sang hệ thống ngân hàng để thu tự động từ tài khoản của đơn vị. Thực hiện thông báo cho đơn vị qua tin nhắn, email về số tiền đơn vị cần nộp, kết quả nộp. SPI cũng cung cấp phương tiện tra cứu qua tin nhắn cho đơn vị và người lao động. Cán bộ BHXH truy cập vào SPI để theo dõi, điều hành, đôn đốc việc thu, chi, quản lý chặt chẽ thông tin các đơn vị, người lao động tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Theo đó, ngân hàng tự trích xuất tiền từ tài khoản ngân hàng của đơn vị sử dụng lao động sang tài khoản thu của cơ quan BHXH. Thông báo biến động số dư giảm tiền trong tài khoản được gửi qua tin nhắn SMS tới số điện thoại của đơn vị. Đồng thời, hệ thống bên ngân hàng sẽ chuyển thông tin đã thu tiền thành công sang hệ thống SPI với nội dung bao gồm mã ngân sách hoặc mã số thuế của đơn vị; mã cơ quan BHXH tỉnh, quận/huyện; thời gian giao dịch; lý do, nội dung giao dịch.

  Về việc nhận tiền thanh toán chế độ BHXH, đơn vị thực hiện kê khai tờ khai thanh toán chế độ BHXH, ký chữ ký số - CA và nộp cho BHXH tỉnh/huyện qua phần mềm I-VAN hoặc qua cổng kê khai kekhai.baohiemxahoi.gov.vn. Trong tờ khai có thông tin về tài khoản ngân hàng của người lao động để nhận tiền thanh toán chế độ. Khi tờ khai được BHXH tỉnh/huyện chấp nhận (bằng việc phê duyệt trên hệ thống) trên phần mềm SMS, thông tin về số tiền chi trả cho người lao động và tài khoản nhận sẽ được chuyển đến hệ thống SPI. Hệ thống SPI sẽ tự động lưu lại thông tin và gửi lệnh chuyển khoản đến hệ thống ngân hàng mà người lao động đăng ký. Ngân hàng căn cứ trên lệnh chuyển khoản để trích xuất tiền từ tài khoản của cơ quan BHXH và chuyển sang tài khoản của người lao động, nhắn tin thông báo về biến động số dư, đồng thời trả về hệ thống SPI kết quả giao dịch chuyển khoản.

  Áp dụng hệ thống SPI, sẽ giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho đơn vị khi thực hiện thủ tục đóng tiền bảo hiểm do thực hiện hoàn toàn tự động; nhận tiền thanh toán chế độ từ cơ quan BHXH (tiền thai sản, ốm đau …) nhanh chóng không cần qua đầu mối lấy hộ và phân phát. Có kênh tra cứu thông tin để người lao động về tình trạng chi trả bảo hiểm, giúp minh bạch hóa hoạt động của cơ quan BHXH.

  Với cơ quan BHXH Việt Nam, SPI sẽ là công cụ để quản lý số tiền thu của đơn vị tham gia bảo hiểm tức thời. BHXH Việt Nam có thể xem số tiền thu được theo từng tỉnh và tại mọi thời điểm bất kỳ, qua đó nắm được thông tin về số doanh nghiệp đóng, nợ đóng, thời gian nợ tại các địa bàn trên 63 tỉnh, thành phố. Tương tự, SPI cũng giúp BHXH Việt Nam quản lý được số tiền chi trả cho người lao động tại từng tỉnh, với từng loại chế độ. Từ những thông tin thống kê chính xác việc thu, chi ở từng thời điểm như vừa nêu, việc đưa những điều chỉnh về chính sách, chỉ đạo tổ chức thực hiện từ phía các cơ quan cũng sẽ kịp thời, phù hợp với thực tiễn hơn.

  Càng nghe kỹ sư phần mềm Phạm Ngọc Sơn chia sẻ về ý tưởng đạt giải Nhất Cuộc thi “Sáng kiến cải cách thủ tục hành chính và giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN” càng thấy mức độ am hiểu về nghiệp vụ chuyên môn BHXH, BHYT của anh. Kết thúc cuộc trò chuyện với chúng tôi, anh Sơn tâm sự: “Viettel luôn muốn làm những điều thực sự đem lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng xã hội, mỗi cán bộ công nhân viên trong Tập đoàn luôn ý thức về chủ trương này và thể hiện bằng những hành động cụ thể trong công việc và trong cuộc sống”. Tâm niệm này có lẽ cũng là động lực để anh có sáng kiến về cải cách thủ tục hành chính trong tổ chức thực hiện BHXH, BHYT – chính sách đóng vai trò trụ cột của An sinh xã hội đất nước..

Viết bình luận