Bảo đảm An sinh xã hội cho lao động di cư

12/10/2018 09:35:32
Hiện nay, dòng dịch chuyển của lao động di cư đã và đang là xu thế toàn cầu, tạo ra không ít thách thức cho việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội và bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài thuộc nhóm đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. Việt Nam hiện có 231.000 người tham gia BHXH tự nguyện, còn rất thấp so với 18 triệu lao động phi chính thức. Mới chỉ có 1% lao động di cư tham gia BHXH…

Ảnh minh họa.

Dòng dịch chuyển của lao động di cư đã và đang là xu thế toàn cầu. Đứng ở góc độ lợi ích, nhóm lao động di cư đang đóng góp rất lớn cho sự phát triển của từng quốc gia, vùng lãnh thổ. 

Theo Phó Trưởng Ban Thu (BHXH Việt Nam) Đinh Duy Hùng, Việt Nam hiện có khoảng 500.000 người đi làm việc tại nước ngoài và con số sẽ tăng lên hàng trăm ngàn người mỗi năm. Tuy nhiên, mới có khoảng 6.000 người trong nhóm đối tượng này tham gia BHXH, trong khi chưa có phương pháp quản lý hiệu quả về BHXH. Việc xây dựng các chính sách An sinh xã hội cho lao động di cư là một yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết, chính đáng và có thể thực hiện được qua các hiệp định song phương, đa phương về an sinh xã hội cũng như sự nỗ lực của mỗi quốc gia.

Phó Trưởng Ban Thu Đinh Duy Hùng cho rằng, việc mở rộng độ bao phủ BHXH, BHYT cho nhóm đối tượng lao động di cư có nhiều thuận lợi khi hệ thống pháp luật đã cơ bản hoàn thiện, được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm - thể hiện mạnh mẽ của các Nghị quyết. Tuy nhiên, vẫn có không ít khó khăn, thách thức khi triển khai, nhất là khi điều kiện kinh tế còn hạn chế.

Bài toán An sinh xã hội đối với lao động di cư cũng là vấn đề nhiều nước trong khu vực gặp phải. Nhiều chuyên gia quốc tế về lĩnh vực an sinh xã hội cho rằng, các quốc gia cần nhanh chóng ký kết các thỏa thuận song phương, đa phương về bảo vệ lao động di cư. Đồng thời, loại bỏ các quy định về phân biệt đối xử quốc tịch; tuân thủ các nguyên tắc quốc tế về lao động di cư; giúp đỡ lao động di cư tiếp cận dần với các chính sách anh sinh xã hội của quốc gia tiếp nhận lao động.

Theo ông Mohammed Azman (Tổ chức An sinh xã hội Malaysia), người lao động di cư khi đến làm việc ở một quốc gia khác thường chỉ quan tâm đến tiền lương và điều kiện làm việc, mà không quan tâm nhiều đến việc tham gia các chế độ bảo hiểm, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp…

Đặc biệt, lao động di cư là nữ đang chiếm tỉ lệ lớn với các công việc thiếu ổn định, thu nhập thấp như giúp việc gia đình, chăm sóc bệnh nhân, lao công, nông nghiệp…

 “Điều này đòi hỏi các quốc gia cần nhanh chóng có những giải pháp để thay đổi nhận thức, đảm bảo quyền lợi cho đối tượng lao động di cư. Để làm tốt điều này, việc ký kết các hiệp định song phương, đa phương giữa các quốc gia về BHXH là điều kiện tiên quyết, quan trọng nhất” - ông Mohammed Azman đề nghị.

Cùng chung quan điểm, ông Kim Young Eil - Giám đốc Trung tâm phụ trách các vấn đề quốc tế tại Hàn Quốc (NPS) nhận định cần có hiệp định về an sinh xã hội với các quốc gia khác nhằm đảm bảo quyền lợi cho lao động di cư.

Hàn Quốc hiện có lao động làm việc tại 194 quốc gia. Chính phủ Hàn Quốc có Hiệp định An sinh xã hội (SSA) ký kết với các quốc gia có người lao động Hàn Quốc đến làm việc. Nếu không có SSA, nhiều người lao động sẽ bị thiệt thòi khi dịch chuyển lao động.

Nhấn mạnh về công việc của lao động di cư, ông Jens Schremmer, Trưởng Văn phòng Tổng Thư ký Hiệp hội An sinh xã hội Thế giới (ISSA) chỉ ra các đặc thù ngắn hạn, nhiều biến động, ít quan tâm đến quyền lợi cá nhân. Do đó, công tác thống kê và truyền thông rất quan trọng. Đồng thời, các chính sách cũng cần được thiết kế hấp dẫn hơn; cách tiếp cận đơn giản, thuận tiện hơn thông qua ứng dụng CNTT để người lao động di cư dễ dàng tham gia, thụ hưởng các chế độ.

Có thể thấy, lao động di cư đang là xu thế nóng toàn cầu. Lao động di cư cũng đang đóng góp rất lớn cho sự phát triển của từng quốc gia, vùng lãnh thổ. Việc xây dựng các chính sách an sinh xã hội cho lao động di cư là một yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết, chính đáng và có thể thực hiện được qua các hiệp định song phương, đa phương về an sinh xã hội cũng như sự nỗ lực của mỗi quốc gia.

T.Trang

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam