Bảo đảm ASXH, BHYT: “Vì cuộc sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em"

13/06/2018 15:56:59
Từ ngày 08-10/05/2002, Đại hội đồng LHQ tổ chức khóa họp lần thứ 27 đặc biệt về trẻ em nhằm nhìn lại việc thực hiện Tuyên bố và Chương trình hành động Vì trẻ em đưa ra tại Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới về trẻ em năm 1990; đồng thời đề ra phương hướng cho 10 năm tới. Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình dẫn đầu đã tham dự khóa họp. Cùng với 184 quốc gia tham dự, Việt Nam cam kết bảo đảm một tương lai tốt đẹp cho mọi trẻ em. Thực hiện cam kết, trong nhiều năm qua, Việt Nam luôn chú trọng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách và huy động mọi nguồn lực để phát triển công tác An sinh xã hội cho trẻ em. Hằng năm, vào tháng 06, tổ chức Tháng Hành động Vì trẻ em để huy động sự chung tay của toàn xã hội góp phần thực hiện các quyền trẻ em tốt hơn, thúc đẩy phong trào toàn dân chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em.

Nhận thức được việc “đầu tư cho trẻ em là đầu tư cho tương lai của đất nước”, Điều 34 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 ghi nhận: “Công dân có quyền được bảo đảm An sinh xã hội”. Luật Trẻ em năm 2016, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2017, khẳng định: “Trẻ em là công dân Việt Nam được bảo đảm An sinh xã hội theo quy định của pháp luật phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội nơi trẻ em sinh sống và điều kiện của cha, mẹ hoặc người chăm sóc trẻ em”; đồng thời, quy định: Nhà nước có chính sách phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ để hỗ trợ, bảo đảm mọi trẻ em được chăm sóc sức khỏe, ưu tiên cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, trẻ em dân tộc thiểu số, trẻ em đang sinh sống tại các xã biên giới, miền núi, hải đảo và các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Theo quy định của Luật Giáo dục, học sinh tiểu học trường công lập không phải đóng học phí. Học sinh được hưởng chế độ miễn, giảm phí khi sử dụng các dịch vụ công cộng về giao thông, giải trí, khi tham quan viện bảo tàng, di tích lịch sử, công trình văn hóa theo quy định của Chính phủ. Nhà nước có chính sách trợ cấp và miễn, giảm học phí cho người học là đối tượng được hưởng chính sách xã hội, người dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, người mồ côi không nơi nương tựa, người tàn tật, khuyết tật có khó khăn về kinh tế, người có hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn vượt khó học tập. Bảo đảm thực hiện các biện pháp theo dõi sức khỏe định kỳ cho phụ nữ mang thai và trẻ em theo độ tuổi; chăm sóc dinh dưỡng, sức khỏe ban đầu và tiêm chủng cho trẻ em; phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em; tư vấn và hỗ trợ trẻ em trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục phù hợp với độ tuổi theo quy định của pháp luật.

Ưu tiên tư vấn, bảo vệ, chăm sóc về sức khỏe, dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai, bà mẹ nuôi con dưới 36 tháng tuổi và trẻ em, đặc biệt là trẻ em dưới 36 tháng tuổi, trẻ em bị xâm hại phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.  Nhà nước có chính sách, biện pháp tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh; giảm tỷ lệ tử vong trẻ em, đặc biệt là tử vong trẻ sơ sinh; xóa bỏ phong tục, tập quán có hại, ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ em; có chính sách, biện pháp để trẻ em được tiếp cận nguồn nước hợp vệ sinh và điều kiện vệ sinh cơ bản, bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật. Nhà nước khuyến khích cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân ủng hộ, đầu tư nguồn lực để bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho trẻ em, ưu tiên cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Riêng về BHYT, Nhà nước đóng, hỗ trợ đóng BHYT cho trẻ em theo quy định của pháp luật về BHYT phù hợp với độ tuổi, nhóm đối tượng và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ. Cụ thể, theo Luật BHXH (sửa đổi), với trẻ học mầm non dưới 06 tuổi, chi phí BHYT được ngân sách nhà nước chi trả 100%; học sinh đóng 70% và được ngân sách nhà nước hỗ trợ 30% - đây là mức đóng thấp nhất so với các nhóm đối tượng khác (theo thời giá năm 2018, mức đóng BHYT học sinh là 702.000 đồng, trong đó, học sinh chỉ phải đóng 491.000 đồng, ngân sách nhà nước hỗ trợ 211.000 đồng). Về mặt quyền lợi, học sinh khi mua BHYT bắt buộc sẽ được cấp thẻ BHYT; được phép đổi nơi đã đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu ngay tại trường đang theo học; được nhận sự hỗ trợ chăm sóc tình hình sức khỏe ban đầu ngày tại chính phòng y tế của trường học; được Quỹ BHYT tiến hành chi trả chi phí khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế (100% mức phí đã khám, chữa bệnh tại tuyến xã hoặc nếu trường hợp tổng chi phí này thấp hơn 15% mức lương cơ sở được nhà nước quy định hiện nay tại tất cả tuyến học sinh đã thực hiện điều trị, được khám sức khỏe định kỳ...). Đồng thời, Quỹ BHYT trích trở lại cho nhà trường 7% để phục vụ công tác y tế trường học. Đến nay, Việt Nam đã có 81 triệu người dân, trong đó có đối tượng trẻ em - tham gia BHYT, tỷ lệ bao phủ 86,4% dân số và vượt 3% so với chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao trong Quyết định 1167/QĐ-TTg.

Với chủ đề “Vì cuộc sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em", Tháng Hành động Vì trẻ em năm 2018 được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, đoàn thể, doanh nghiệp, nhà trường, gia đình trong việc thực hiện quyền được bảo vệ, được sống an toàn, lành mạnh của trẻ em; thúc đẩy việc phổ biến, giáo dục kiến thức, kỹ năng phòng ngừa bạo lực, xâm hại, tai nạn thương tích và thực hiện một mùa hè an toàn cho trẻ em. Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam Youssouf Abdel – Jelil thông tin: Mỗi năm, trên thế giới vẫn còn hơn 10 triệu trẻ em bị chết, thường do những căn bệnh có thể phòng ngừa được, 150 triệu trẻ em đói nghèo, 100 triệu trẻ không được tới trường, 250 triệu trẻ em độ tuổi 5-14 đang phải hoạt động kinh tế, 600 triệu trẻ em sống trong hoàn cảnh khổ cực với 1$ hoặc dưới 1$/ngày... và hàng triệu trẻ em phải đối mặt với bạo lực, xâm hại, bóc lột cả môi trường hiện thực lẫn môi trường trực tuyến; trong đó, tại Việt Nam, có tới 68% trẻ em trong độ tuổi từ 2-14 tuổi bị xử phạt trong gia đình. Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà, một số thành tựu An sinh xã hội mà Việt Nam đạt được đến nay có thể kể đến: Hằng năm, trợ cấp tiền mặt hằng tháng và cấp thẻ BHYT cho gần 2,78 triệu người (3% dân số), trong đó có hơn 60 nghìn trẻ em mồ côi; có trên 04 triệu lượt học sinh nghèo được miễn giảm học phí, hỗ trợ điều kiện học tập và trợ cấp tiền ăn; bảo đảm giáo dục tối thiểu với tỷ lệ trẻ 05 tuổi học mầm non đạt 97,93%, trẻ dưới 04 tuổi học mầm non đạt 86,61%, tỷ lệ đi học tiểu học đúng tuổi đạt 98,69%, tỷ lệ trẻ em khuyết tật đi học đạt 60%; tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em thể nhẹ cân giảm còn khoảng 14,1%; thể thấp còi còn 24,2%; tỷ lệ tử vong bà mẹ giảm xuống 58,3/100.000 trẻ đẻ sống, tử vong ở trẻ em dưới 01 tuổi giảm còn 14,7‰;... Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan có liên quan nghiên cứu, xây dựng và trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều văn bản pháp luật, chính sách; triển khai các giải pháp, mô hình quản lý và dịch vụ công để xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em; giảm thiểu các nguy cơ trẻ em bị bạo lực, xâm hại, tai nạn thương tích, đuối nước. Các bộ, ngành, tổ chức và chính quyền các địa phương đã chủ động hơn trong chăm lo cho trẻ em. Tuy nhiên, bạo lực, xâm hại trẻ em, trong đó có vấn đề xâm hại trẻ em trên môi trường mạng, trẻ em bị tử vong do đuối nước, do tai nạn giao thông vẫn xảy ra thường xuyên. Do đó, công tác truyền thông, giáo dục kiến thức, kỹ năng bảo vệ trẻ em cho các thành viên trong gia đình, giáo viên, người trực tiếp làm việc với trẻ và ngay cả đối với chính các em là hết sức quan trọng. Bên cạnh đó,  thực thi tốt hơn nữa các quy định của pháp luật về trách nhiệm chủ trì, trách nhiệm phối hợp trong công tác phòng ngừa, xử lý nghiêm minh các vụ việc bạo lực, xâm hại trẻ em; thực hiện đầy đủ, đúng quy trình hỗ trợ, can thiệp đối với trẻ em bị bạo lực, xâm hại; chủ động thông tin, tố cáo những vụ việc, hành vi vi phạm quyền trẻ em với cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em.

ThS.Nguyễn Thúy Vinh (Khoa Kế toán, Trường Đại học Lao động – Xã hội)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam