Cách mạng Công nghiệp 4.0: Thách thức đổi mới, hoàn thiện mô hình An sinh xã hội theo hướng bền vững ở Việt Nam

10/07/2019 16:58:56
Việt Nam đã và đang xây dựng được một hệ thống An sinh xã hội đồng bộ, nổi bật là các chính sách về tạo việc làm, bảo đảm thu nhập tối thiểu cho người lao động; BHXH bù đắp phần thu nhập bị suy giảm khi đau ốm, tai nạn lao động, tuổi già; trợ giúp xã hội đột xuất và thường xuyên; cung cấp dịch vụ xã hội cơ bản về y tế, giáo dục; chính sách ưu đãi đối với người có công… Tuy nhiên, hệ thống An sinh xã hội của Việt Nam đang đứng trước thách thức về già hóa dân số; nguồn cung của lực lượng lao động đang suy giảm (giai đoạn năm 2011 - 2017 giảm xuống 1,2%/năm); biến đổi khí hậu; dịch bệnh, tình trạng kháng kháng sinh, gia tăng bệnh không truyền nhiễm ảnh hưởng đến sức khỏe, cũng như chi phí y tế của người dân… và ảnh hưởng sâu sắc của Cách mạng Công nghiệp 4.0.

(Ảnh minh họa)

Trong 01 hội thảo được tổ chức bởi Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, đại diện Trung tâm Phân tích và Dự báo thuộc Viện nhận định: Cách mạng Công nghiệp 4.0 với đặc trưng là quá trình chuyển đổi số sẽ làm gia tăng tính linh hoạt của thị trường lao động. Điều này góp phần làm gia tăng tỷ trọng khu vực phi chính thức. Trong một thế giới ngày càng năng động đồng thời ngày càng có tính “di động” cao hơn, sự kết nối chặt chẽ giữa thế giới thực và không gian số, giúp người lao động có thể làm việc từ khắp nơi mà không nhất thiết phải gắn với một doanh nghiệp. Do vậy, trong tương lai cần phải có sự thay đổi của hệ thống An sinh xã hội thích ứng các điều kiện mới ở trong kỷ nguyên số.

Cụ thể, cần tận dụng quá trình chuyển đổi số, công nghệ đột phá của Cách mạng Công nghiệp 4.0 để tạo ra nhiều cơ hội việc làm linh hoạt kèm theo yêu cầu cải cách quan trọng liên quan thị trường lao động và hệ thống An sinh xã hội. Công nghệ số giúp gắn kết sự tham gia của người dân; cải thiện chất lượng cung cấp dịch vụ xã hội; nâng cao năng lực của Chính phủ trong việc cung cấp dịch vụ xã hội; trao quyền cho người dân trong việc tiếp nhận dịch vụ. Qua đó, cơ quan quản lý Nhà nước có thể kiểm tra, giám sát, giúp người dân phản hồi thường xuyên về chất lượng dịch vụ và hỗ trợ người dân trong đăng ký, hoàn thiện hồ sơ giải quyết các chính sách, chế độ An sinh xã hội chính xác, kịp thời; các chương trình hỗ trợ xã hội hoạt động hiệu quả hơn; hỗ trợ người khuyết tật trong giao tiếp, tương tác, truy cập thông tin và tham gia vào các hoạt động dân sự…

Từ thực tế nghiên cứu cho thấy, trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và sự lan tỏa của Cách mạng Công nghiệp 4.0 cần đổi mới, hoàn thiện hệ thống An sinh xã hội theo hướng duy trì thu nhập tối thiểu của người dân dựa trên những phương diện ở lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, sức khỏe và môi trường sống; nghiên cứu, đánh giá tác động của biến đổi khí hậu; cải thiện hệ thống An sinh xã hội nhằm tăng cường khả năng tiếp cận An sinh xã hội, nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân; chú trọng đến lợi ích, bảo đảm công bằng cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc, phụ nữ, trẻ em; không để nguy cơ “nghèo bền vững” qua nhiều thế hệ; thúc đẩy khởi nghiệp, sáng tạo trên tất cả các lĩnh vực phù hợp với kỷ nguyên số, đáp ứng nhu cầu của thị trường, nhất là loại hình việc làm áp dụng công nghệ mới; tiếp tục xem xét mở rộng mô hình hợp tác công và tư trong lĩnh vực kinh tế đáp ứng nhu cầu phát triển xã hội; quản lý vấn đề đánh thuế tài sản, thu nhập vượt khung, thực hành tiết kiệm và tiêu dùng bền vững nhằm tạo thêm nguồn lực cho an sinh, phúc lợi xã hội... Bên cạnh đó, một trong những điểm quan trọng, then chốt để “đối mặt” với Cách mạng Công nghiệp 4.0 là chú trọng hơn tới lĩnh vực đào tạo, nâng cao tay nghề, kỹ năng cho người lao động bởi thị trường lao động Việt Nam còn nhiều hạn chế về chất lượng nguồn nhân lực.

Oanh Nguyễn

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam