Cần thực hiện BHXH bắt buộc cho người lao động nước ngoài

21/06/2017 07:23:55
Hiện nay, có gần 84.000 người lao động nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam, hầu hết họ có trình độ, tay nghề cao, được cấp phép lao động. Bởi vậy, việc thực hiện BHXH bắt buộc đối với người lao động nước ngoài tại Việt Nam là cần thiết, phù hợp với thông lệ quốc tế và quy định của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), bảo đảm quyền lợi của người lao động, góp phần thực hiện công tác quản lý người lao động. Tuy nhiên, còn cần những yêu cầu đồng bộ trong xây dựng luật pháp để thực hiện được việc này.

Ảnh minh họa

Hưởng cả 5 chế độ như lao động Việt Nam

Tại Hội thảo lấy ý kiến tham gia Dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật BHXH về BHXH bắt buộc đối với người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu nhấn mạnh, BHXH bắt buộc đối với người lao động nước ngoài đã được quy định cụ thể trong Luật BHXH năm 2014 nhằm bảo đảm bình đẳng, an sinh cho người lao động nước ngoài tại Việt Nam cũng như làm căn cứ trong các thỏa thuận song phương, đa phương để quyền lợi, chế độ BHXH của người lao động tại các nước được thực hiện thống nhất, tương đồng.

Tuy nhiên, việc xây dựng nghị định này đang gặp nhiều vướng mắc như: Việc thống nhất mức đóng, mức hưởng chế độ BHXH giữa các nước; liên thông dữ liệu giữa các quốc gia; việc chuyển đổi tiền tệ; quy định về thuế…

Phó vụ trưởng Vụ BHXH, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Trần Hải Nam nêu quan điểm, trong xu thế hội nhập, lượng người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam đang tăng nhanh; từ 12.602 người năm 2004 đến nay là gần 84.000 người. Hầu hết là người lao động có trình độ, tay nghề cao; được cấp phép lao động. Vì vậy, việc nghiên cứu xây dựng, ban hành Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc đối với người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam là cần thiết.

Khoản 2, Điều 2, Luật BHXH 2014 quy định “người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp được tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Chính phủ”. Do đó, dự thảo Nghị định do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội soạn thảo, đề xuất đối tượng là người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam tham gia BHXH bắt buộc sẽ được thực hiện với cả 05 chế độ là: Ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.

Cần có những hiệp định song phương về BHXH

Đóng góp vào dự thảo, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam Hiroshi KaraShima cho rằng, cần làm rõ đối tượng lao động được áp dụng của Nghị định này, cùng những đối tượng được loại trừ tham gia BHXH bắt buộc. Bên cạnh đó, cần có những hiệp định song phương về chính sách BHXH với các quốc gia khác để người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam không phải đóng BHXH hai lần ở cả hai nước…

Theo ý kiến của nhiều đại diện các doanh nghiệp, hầu hết người lao động nước ngoài đều mong muốn được tham gia BHXH. Tuy nhiên, do đặc thù công việc ngắn hạn, theo các dự án nên người lao động  nước ngoài chỉ mong muốn được tham gia các chế độ ngắn hạn như ốm đau, thai sản, tai nạn nghề nghiệp. Bên cạnh đó, sau khi hết hợp đồng người lao động phải về nước ngay lập tức nên cũng mong muốn được giải quyết chế độ BHXH kịp thời…

Nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân nhận định, việc thực hiện BHXH bắt buộc với người lao động nước ngoài là một xu thế chung, đòi hỏi từ thực tế, tuy nhiên việc thực hiện sẽ không hề dễ dàng. Điều kiện cần là được quy định trong luật pháp của quốc gia, thì điều này đã được quy định cụ thể trong Luật BHXH của nước ta. Còn điều kiện đủ là phải có những hiệp định song phương về BHXH giữa nước ta và nước sở tại của người lao động, để có thể quy đổi, thực hiện chính sách BHXH một cách liên thông, tương đồng, bình đẳng. Đây là vấn đề tốn nhiều thời gian và công sức; nếu không làm được thì bản thân người lao động sẽ không mặn mà tuân thủ và việc thực hiện sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Đồng quan điểm, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu cho rằng: Cần xây dựng hiệp định song phương về BHXH giữa Việt Nam và các nước, trên cơ sở có đi có lại, bảo vệ quyền lợi người lao động của cả hai nước. người lao động phải được đóng hưởng mức lương ở nước sở tại; bảo đảm tính tương đồng về mức đóng, tỷ lệ hưởng, cộng nối thời gian công tác… Đồng thời, Dự thảo Nghị định cũng phải tính đến vấn đề pháp luật thuế, bảo vệ quyền con người, toàn diện hơn nữa./.

Thái Dương

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam