Chất lượng khám, chữa bệnh BHYT cho nông dân tại TP.Hà Nội

24/04/2017 03:57:16
Chất lượng khám, chữa bệnh BHYT là quan hệ giữa nhu cầu và khả năng đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT. Hoạt động điều trị bệnh khi sử dụng thẻ BHYT thực chất là hoạt động dịch vụ y tế. Chất lượng khám, chữa bệnh BHYT được cấu thành bởi một loạt nhân tố có liên quan như thủ tục hành chính khám, chữa bệnh; trình độ chuyên môn, tinh thần, thái độ, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ bác sỹ, cán bộ y tế và điều kiện vật chất để bảo đảm chất lượng phục vụ, đáp ứng sự hài lòng của người có thẻ BHYT nói chung, của nông dân tham gia BHYT nói riêng, ở cả hệ thống cơ sở khám, chữa bệnh nhà nước lẫn tư nhân.

Chất lượng hoạt động khám, chữa bệnh khi sử dụng thẻ BHYT là nhân tố quan trọng tác động tới ý định tham gia BHYT của nông dân. Khi cơ sở khám, chữa bệnh BHYT được đầu tư, cải tiến khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng phục vụ... nông dân yên tâm khi đi khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT, tin tưởng vào chính sách BHYT của Đảng, Nhà nước; từ đó, tích cực hơn trong việc tham gia BHYT để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và xã hội. Nhìn chung, chất lượng của khám, chữa bệnh BHYT là yếu tố quan trọng tác động tới ý định tham gia BHYT của nông dân.

Thực trạng chất lượng của hoạt động khám, chữa bệnh BHYT tại TP.Hà Nội
Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người tham gia BHYT trên địa bàn, BHXH TP.Hà Nội chủ động phối hợp với Sở Y tế và 205 cơ sở khám, chữa bệnh với tổng số 713 điểm khám, chữa bệnh BHYT; trong đó, 15 cơ sở y tế tuyến Trung ương (chiếm tỷ lệ 7,3%), 54 cơ sở y tế tuyến thành phố và tương đương (26,3%); 72 cơ sở y tế tuyến huyện và tương đương (chiếm tỷ lệ 35,1%); có 31,2% cơ sở khám, chữa bệnh là các y tế cơ quan. Trong 20 năm phục vụ khám, chữa bệnh theo quy định của Điều lệ và Luật BHYT, đã có hơn 63 triệu lượt người có thẻ BHYT được đảm bảo quyền lợi khám, chữa bệnh với tổng chi phí khám, chữa bệnh BHYT đã thanh toán là 21.600 tỷ đồng. Hàng chục nghìn bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, tim mạch, bệnh mãn tính..., có chi phí điều trị trung bình mỗi đợt trên 50 triệu đồng/bệnh nhân (đặc biệt, có trường hợp chi phí điều trị một năm lên đến gần 800 triệu đồng), được cơ quan BHXH thực hiện thanh toán đầy đủ đúng quy định. Bên cạnh đó, bảo đảm quyền lợi BHYT cho hàng triệu lượt bệnh nhân ngoại tỉnh đến điều trị, kinh phí thanh toán gần 4.800 tỷ đồng, chiếm khoảng 48% tổng kinh phí thanh toán với các bệnh viện ở Hà Nội.
Tuy nhiên, trên thực tế, hiện nay nhóm đối tượng BHYT là nông dân thường tập trung tại các huyện, thị xã ngoại thành Hà Nội; do đó, thường khi đi khám bệnh bằng thẻ BHYT tại bệnh viện tuyến huyện. Mặc dù đã có sự chuyển biến tích cực trong nâng cao chất lượng công tác khám, chữa bệnh trên địa bàn Thủ đô, song chất lượng khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế nội và ngoại thành rõ ràng còn có sự chênh lệch lớn; thủ tục chuyển viện BHYT đôi khi còn rườm rà, khó khăn; một bộ phận bệnh viện không có đủ trang bị, cơ sở vật chất khám, chữa bệnh nhưng theo quy định lại chưa được chuyển lên bệnh viện tuyến trên; sự hài lòng của người dân nói chung, nông dân nói riêng tham gia BHYT còn chưa xứng với tiềm năng, trong đó một số vấn đề nổi cộm là thời gian chờ đợi khám, chữa bệnh BHYT còn chậm, thủ tục, hồ sơ khám, chữa bệnh rườm rà, việc chuyển tuyến khám, chữa bệnh BHYT gặp nhiều khó khăn, nguyên nhân cơ bản do bệnh viện quá tải nghiêm trọng, nhất là ở tuyến Trung ương; có nơi, có chỗ vẫn tồn tại sự phân biệt giữa khám, chữa bệnh BHYT với khám, chữa bệnh dịch vụ; tinh thần và thái độ phục vụ của một bộ phận cán bộ BHXH chưa cao...

Giải pháp nâng cao chất lượng của hoạt động khám, chữa bệnh BHYT
Để tăng cường sự tham gia BHYT của nông dân, cần:
Bảo đảm quyền lợi tốt hơn nữa cho nông dân khám, chữa bệnh BHYT
Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải tiến quy trình thanh toán khám, chữa bệnh BHYT, tạo thuận lợi cho người tham gia BHYT khám, chữa bệnh và giảm chi phí của người bệnh. Để giảm phiền hà cho người bệnh khi đi khám, chữa bệnh BHYT, cần triển khai phần mềm quản lý tại tất cả các cơ sở khám, chữa bệnh, theo đó, hồ sơ của bệnh nhân được nhập vào ngay từ ban đầu, hoặc ngay khi ở phòng khám đầu tiên. Dữ liệu của phòng khám này phải được kết nối với tất cả các phòng ban, bộ phận khác... Nhờ vậy, các chỉ định của bác sỹ khi khám, chữa bệnh được truyền tải đầy đủ tới bộ phận thanh quyết toán chế độ BHYT và các phòng xét nghiệm chức năng sử dụng máy móc, thiết bị như nội soi, siêu âm, X-quang... sẽ không mất thời gian xin xác nhận ở cửa thanh toán BHYT và xếp hàng, chờ đợi ở phòng phòng xét nghiệm chức năng nữa. Các bệnh viện thời gian tới nếu áp dụng các hình thức này, có thể giảm số chữ ký của người đi khám BHYT còn 04 chữ ký, thậm chí còn 02 chữ ký: 01 lần tại ô đón tiếp, kiểm tra thẻ BHYT và 01 lần tại kết quả khám cuối cùng kèm đơn thuốc (nếu có). Với thời đại công nghệ số ngày càng phát triển mạnh mẽ như hiện nay, bệnh viện cần đầu tư trang thiết bị, máy móc nhằm giảm thiểu thời gian chờ đợi của bệnh nhân như tiến tới xây dựng bộ phận hẹn trước giờ khám bệnh, lấy số thự tự khám bệnh online hoặc qua điện thoại...
Chuyển hình thức cấp ngân sách của Nhà nước từ cấp cho cơ sở cung ứng dịch vụ sang cấp trực tiếp cho đối tượng thụ hưởng dịch vụ y tế thông qua hình thức BHYT
Hiện nay, ngân sách nhà nước hằng năm đều cấp kinh phí cho các bệnh viện để đảm bảo đầu tư cơ sở vật chất, trả lương cho cán bộ nhân viên...; trong khi đó, đối với người khám, chữa bệnh BHYT, cơ quan BHXH sẽ chi trả cho cơ sở khám, chữa bệnh phần kinh phí này. Nhà nước nên tập trung đầu tư ngân sách vào một mối, có nghĩa là toàn bộ tiền Nhà nước cấp cho ngành y tế sẽ được chuyển sang cơ quan BHXH quản lý. Ngành Y tế sẽ trở thành ngành cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh - điều này có thể xóa bỏ tâm lý phân biệt giữa người có BHYT và người không có BHYT trong khám, chữa bệnh, tiến tới nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.
Bộ Y tế cần tiếp tục nghiên cứu xây dựng gói dịch vụ y tế cơ bản và quy định giá dịch vụ khám, chữa bệnh thống nhất giữa bệnh viện cùng hạng để thúc đẩy bệnh viện tăng cường nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, đáp ứng sự hài lòng của người bệnh.
Tăng cường chất lượng khám, chữa bệnh BHYT
Cơ quan BHXH cần phối hợp với Bộ Y tế xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện, thái độ phục vụ của cán bộ, nhân viên y tế; thậm chí, có thể tiến hành xây dựng mẫu khảo sát thống nhất về chất lượng khám, chữa bệnh khi sử dụng thẻ BHYT. Trên cơ sở này, tiến hành điều tra, thu thập ý kiến về khám, chữa bệnh của người có thẻ BHYT. Cần duy trì có hiệu quả đường dây nóng của cả Bộ Y tế, cơ quan BHXH để tiếp nhận phản ánh của bệnh nhân về sự chăm sóc của các y, bác sĩ; tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong việc nâng cao chất lượng thông qua các kênh thông tin thu thập ý kiến đánh giá và phản hồi của người dân.
Thực tế, hiện nay rất nhiều người dân có thẻ BHYT nhưng không đi khám theo đúng tuyến mà tự nguyện vượt tuyến do tâm lý lo ngại các bệnh viện tuyến dưới chất lượng khám chữa bệnh không bằng các bệnh viện tuyến trên, cơ sở vật chất không hiện đại bằng. Trong giai đoạn tới, các bệnh viện cần tăng cường đầu tư công nghệ thông tin, hoàn toàn có thể tiến tới khám, chữa bệnh, hội chẩn qua điện thoại hay trực tuyến giữa các tuyến bệnh viện với nhau.
Hà Nội là nơi tập trung nhiều bệnh viện hàng đầu cả nước, do vậy, có nhiều điều kiện thuận lợi để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Mới đây chương trình Chất lượng và sự hài lòng của người bệnh đã được triển khai thí điểm tại một số bệnh viện lớn ở Hà Nội như Bạch Mai, Việt Đức, K, Nhi Trung ương, Mắt Trung ương, Phụ sản Trung ương, Hữu Nghị (Hà Nội). Theo đó, bệnh nhân đi khám bằng BHYT sẽ được bệnh viện đón tiếp, thăm khám chu đáo, sắp xếp trả kết quả xét nghiệm nhanh nhất có thể. Cơ quan BHXH cần tiếp tục hỗ trợ các bệnh viện này cần nhanh chóng xây dựng kế hoạch, triển khai hẹn khám bệnh theo giờ qua điện thoại, qua mạng đối với người bệnh không phải đối tượng cấp cứu để chủ động phân bổ thời gian khám hợp lý, giúp người bệnh giảm thời gian chờ đợi và để đơn vị chủ động việc tăng cường cho khoa khám bệnh. Mô hình này nếu được thực hiện thành công sẽ phải nhanh chóng, gấp rút triển khai nhân rộng ra các cơ sở khám chữa bệnh khác trên địa bàn. Khi cần thiết có thể tăng cường thêm bàn khám, nhân lực để khám trong những ngày, giờ cao điểm có nhiều người bệnh đến khám.
Hiện nay, tình trạng quá tải của các bệnh viện vẫn chưa được giải quyết triệt để. Cùng với đó, chất lượng khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế vẫn còn có những hạn chế nhất định. Do vậy, cần đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào hệ thống y tế, cả hệ điều trị lẫn dự phòng, nhằm nâng cao chất lượng phòng bệnh, cải tiến công tác khám, chữa bệnh, cải thiện sự hài lòng của bệnh nhân và người sử dụng dịch vụ đối với hệ thống y tế hiện hành. Các cơ sở khám, chữa bệnh cần quan tâm xây dựng cơ sở vật chất, đảm bảo các điều kiện làm việc; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho công chức, viên chức nhằm tạo động lực  để mọi người yên tâm công tác. Ngân sách Nhà nước cần tiếp tục được ưu tiên đầu tư để củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở. Ngoài đầu tư cho cơ sở vật chất, trang thiết bị, kinh phí chi thường xuyên cần đặc biệt chú ý tới việc đầu tư cho phát triển nhân lực bằng các chính sách thích đáng về lương, phụ cấp, đào tạo cán bộ, hỗ trợ kỹ thuật tuyến trên cho tuyến dưới nhằm giúp cho người có thu nhập thấp được tiếp cận với dịch vụ y tế có chất lượng cao ngay tại tuyến cơ sở. Cần tranh thủ sự viện trợ quốc tế của các nhà tài trợ song phương và đa phương để duy trì, tăng nguồn hỗ trợ tài chính cho y tế. Vận động sự đóng góp của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cho hoạt động từ thiện, cung cấp, hỗ trợ các thiết bị y tế, hỗ trợ khám, chữa bệnh, hỗ trợ mua thẻ BHYT cho người có thu nhập thấp. Với nhiều bệnh viện lớn trên địa bàn, giữa các bệnh viện có thể xây dựng mạng lưới chia sẻ thông tin về thực trạng trang thiết bị giữa các cơ sở y tế trong Thành phố để bổ sung và hỗ trợ về kỹ thuật, tránh đầu tư chồng chéo không tận dụng hết công suất.
Để giảm thiểu tình trạng quá tải tại các bệnh viện, cần khuyến khích người dân đăng ký nơi khám, chữa bệnh ban đầu tại các trạm y tế xã, phường trên địa bàn. Các trạm y tế xã, phường cần phấn đấu đạt chuẩn quốc gia về y tế xã theo quy định của Bộ Y tế, trạm y tế xã, phường bảo đảm đủ khả năng thực hiện các nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, chẩn đoán và xử trí các cấp cứu ban đầu tại trạm y tế xã, cung cấp các dịch vụ phòng bệnh, nâng cao sức khỏe, khám, chữa bệnh và phục hồi chức năng, giải quyết về cơ bản các vấn đề sức khỏe ban đầu trong cộng đồng. 100% các xã có trạm y tế phù hợp với điều kiện kinh tế, địa lý, môi trường sinh thái và nhu cầu khám, chữa bệnh trên địa bàn, đủ trang thiết bị y tế theo danh mục và cơ cấu cán bộ hợp lý. Tập trung đầu tư trang thiết bị y tế thiết yếu cho y tế xã, nâng cấp một số trang thiết bị y tế hiện đại (siêu âm, điện tim, xét nghiệm huyết học, sinh hóa…) cho các trạm y tế có bác sỹ có đủ điều kiện./.

 

Lê Minh Tuyến
Sở Y tế TP.Hà Nội

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam