Chuyện "nghề" cán bộ thu

20/11/2019 16:41:14
Với thâm niên gần 10 năm gắn bó với công tác thu – một trong những mảng công việc nhiều áp lực nhất của Ngành, Phan Kim Dạ Thảo, nữ cán bộ BHXH tỉnh Quảng Ngãi chia sẻ với chúng tôi nhiều câu chuyện, tâm tư mà có lẽ chỉ “người trong nghề” mới thấu hiểu.

Cán bộ thu Pham Kim Dạ Thảo nhận Bằng khen của Trung ương Đoàn TNCS HCM năm 2015

Thảo nói: công việc thì lúc nào cũng căng thẳng vì tiến độ thu, số nợ phải giảm, nhưng có lẽ ám ảnh nhất với những người làm công tác thu là khoảng thời gian năm 2018, thời điểm toàn Ngành BHXH đồng thời triển khai bàn giao sổ BHXH và đồng bộ dữ liệu, cấp mã số BHXH cho người lao động. Bối cảnh năm 2018 được nhắc lại qua hàng loạt công việc, thuật ngữ mang đậm tính chuyên môn qua lời kể của nữ cán bộ BHXH tỉnh Quảng Ngãi: Đơn vị sử dụng lao động gửi tờ khai TK1, cán bộ cơ quan BHXH rà soát, nhập dữ liệu từ giấy vào hệ thống phần mềm. Trung bình một cán bộ phải nhập tầm 500-600 tờ khai TK1; chủ yếu là nhập từ giấy, chỉ ít đơn vị sử dụng lao động phối hợp chuyển thông tin điện tử.
Do hàng ngày vẫn phải xử lý các công việc mang tính thường xuyên, cập nhật thông tin báo tăng, giảm lao động đóng BHXH, BHYT; theo sát tiến độ thu của các đơn vị; kịp thời cấp sổ, thẻ … nên đa phần cán bộ được giao nhập TK1 phải “ôm” việc về nhà làm. Ra khỏi cơ quan đã muộn, về nhà lo cơm nước gia đình; chỉ đến khi mấy đứa nhỏ đi ngủ rồi mới dám bật máy tính lên để nhập TK1, không dám để đèn sáng, chỉ âm thầm ngồi làm vì sợ cả nhà thức giấc. Có hôm làm đến 3-4h sáng, chợp mắt xíu rồi lại dậy đến cơ quan làm việc. Số lượng tờ khai nhiều, tiến độ hoàn thành lại quá gấp, tất cả đều căng ra để làm kịp yêu cầu. Chỉ ngủ chừng vài tiếng một ngày nhưng trong giấc ngủ cũng ám ảnh TK1.

Đó là dịp cao điểm, toàn Ngành hầu như đều phải căng ra làm TK1, dù là ở bất kỳ bộ phận nào, nhưng có lẽ những người làm ở công tác thu là vất vả trường kỳ hơn cả. Chồng con cũng không hiểu sao mình lại suốt ngày ôm công việc một
cách “khác thường” đến vậy, chỉ chực nổi khùng, cáu nhau. Đó là những lời tâm sự có lẽ không chỉ của riêng Thảo, cán bộ thu BHXH tỉnh Quảng Ngãi. Toàn Ngành thời điểm đó, từng cán bộ làm TK1 có lẽ cũng có những câu chuyện tương tự. Khi những tờ khai TK1 được nhập và quan trọng là rà soát dữ liệu chính xác để có thể in và trả sổ BHXH cho người lao động – cả một quá trình phức tạp được thực hiện. Từ kê khai, lập danh sách hộ gia đình tham gia BHYT, nhập thông tin sổ BHXH, xây dựng kho dữ liệu về quá trình đóng – hưởng), đồng bộ với dữ liệu BHYT để cấp mã số BHXH… những công việc mà chỉ người làm cơ quan BHXH mới hiểu hết được sự phức tạp, khó khăn để hình thành nên một hệ thống dữ liệu chung của trên 15 triệu người tham gia BHXH, trên 12,8 triệu người tham gia BHTN, 85,14 triệu người tham gia BHYT- chiếm gần 90% dân số cả nước.

Cán bộ thu Phan Kim Dạ Thảo nhận khen thưởng trong mộc cuộc thi 

Bên cạnh những câu chuyện dịp cao điểm về rà soát số liệu hay cao điểm thu, giảm nợ cuối năm, muôn nẻo đường tác nghiệp của những cán bộ làm công tác thu cũng nhiều chuyện vui buồn. Thảo tâm sự, là cán bộ chuyên quản, đầu mối trực tiếp làm việc với đơn vị sử dụng lao động nên cứ có vấn đề gì thì họ sẽ gọi điện ngay cho mình; xử lý thông tin không khéo léo, linh hoạt là cũng dễ phát sinh chuyện này chuyện kia. Có lần một kế toán của doanh nghiệp gọi điện đến yêu cầu giải quyết BHTN cho một người đã dừng đóng trước đó từ lâu, năm 2012; rõ ràng theo quy định là không được nhưng vị kế toán nhất định không nghe,
cho rằng bị làm khó, còn dọa làm công văn kiến nghị gửi cơ quan BHXH; mình phải lục lại chứng từ báo dừng đóng từ năm 2012, giải thích hồi lâu nhưng giọng bên kia càng gay gắt. Kiên trì trao đổi, hướng dẫn thực hiện quy trình, thủ tục, hồ sơ… mãi rồi họ cũng đành “im lặng” dù không hẳn là thoải mái. Rồi còn những lần đi đốc thu, kiểm tra, thanh tra; đến đơn vị sử dụng lao động đóng cửa im ỉm, không tiếp, chưa kể còn xua chó ra đuổi… Những tháng gần đây, Thảo và những đồng nghiệp còn phải bận rộn với việc hoàn thành Kế hoạch số 1950/KH-BHXH ngày 07/6/2019 của BHXH Việt Nam về việc rà soát, xử lý dữ liệu người tham gia BHXH, BHYT, vốn được cánh cán bộ thu gọi bằng cái tên ngắn gọn hơn “rà soát trùng 1950”. Dù đã có kha khá “kinh nghiệm” chịu khổ từ năm trước nhưng đôi lúc cũng có những giây phút cảm nhận rõ sự nhọc nhằn. Thảo kể: có mã số BHXH trùng thông tin chứng minh nhân dân giữa một người ở Quảng Ngãi và Quảng Bình; lấy được số điện thoại, gọi điện qua Quảng Bình để xác minh thì nhận được câu trả lời: Nhà tôi ở gần trụ sở công an, muốn gì thì ra đây gặp, thời buổi giờ lừa đảo nhiều lắm; nói rồi cúp máy trong giọng điệu còn gắt gỏng! Bấy nhiêu vất vả nhưng nữ cán bộ BHXH tỉnh Quảng Ngãi vẫn tươi cười nói: cán bộ thu ở BHXH tỉnh dù sao cũng còn có nhiều thuận lợi; cấp huyện thường phải đi đến địa bàn xa, đơn vị nhỏ khó khăn hơn nhiều… Với gần 10 năm gắn bó với công tác thu, những chia sẻ của nữ cán bộ BHXH tỉnh Quảng Ngãi phần nào giúp chúng tôi có những hình dung chân thực hơn về một công việc nhiều đặc thù. Với khoảng 1.500 cán bộ quản lý thu ở khắp 63 tỉnh, thành phố; bình quân 01 cán bộ phụ trách quản lý khoảng 23.000 người lao động tham gia BHXH, BHYT, BHTN, chắc chắn sẽ có muôn vàn câu chuyện thực tế mà chỉ người trong nghề mới biết. Có nhiều đơn vị gắt gỏng khó chịu lắm, nhưng chỉ cần mình mềm mỏng chút, làm bằng tất cả sự nhiệt tình và chân thành là được. Đó là chia sẻ cũng là kinh nghiệm rút ra sau bấy nhiêu năm lăn lộn với nghề của nữ cán bộ thu Phan Kim Dạ Thảo. Có lẽ trong mảng nghiệp vụ phức tạp, đầy gai góc này, những người phụ nữ cũng có thế mạnh riêng, luôn bền bỉ, kiên trì hoàn thành yêu cầu công việc với nhiều áp lực./.

 
Vào Ngành từ tháng 11/2010, hàng năm, không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, cán bộ thu Phan Kim Dạ Thảo, BHXH tỉnh Quảng Ngãi, còn luôn tích cực tham gia và đạt nhiều giải thưởng trong các phong trào thi đua. Năm 2018, được tặng Bằng khen của Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam về “Đã có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua về cấp mã số BHXH, cấp đổi
thẻ BHYT theo mã số BHXH cho người tham gia BHXH, BHYT”; được công nhận danh hiệu “Chiến sỹ thi đua cơ sở năm 2018”; được Hội đồng Khoa học BHXH tỉnh Quảng Ngãi công nhận sáng kiến cấp cơ sở “Sử dụng thủ thuật Developer trong excel để tổng hợp, tìm kiếm số sổ BHXH rà soát theo công văn 4027 đã bàn giao cho bưu điện”.

 

Hồ Thủy 

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam