Công tác thu BHXH- Những vất vả thầm lặng

14/09/2020 14:47:21
“Được làm việc trong lĩnh vực thu BHXH, BHYT - một trong những mảng công việc nhiều áp lực nhất của ngành BHXH trong giai đoạn vừa qua, đã phần nào tôi rèn cán bộ làm công tác thu có tinh thần trách nhiệm cao, tận tụy và nỗ lực không biết mệt mỏi để phục vụ các tổ chức, doanh nghiệp, người lao động tham gia BHXH, BHYT, BHTN một cách tốt nhất”, chị Nguyễn Thị Tuyết Thanh - Trưởng phòng Quản lý Thu thuộc BHXH tỉnh Bình Phước chia sẻ.

Biến áp lực thành động lực

Chúng tôi có dịp đến BHXH Bình Phước vào khoảng thời gian cuối năm 2018, đúng thời điểm toàn Ngành BHXH đồng thời triển khai bàn giao sổ BHXH và đồng bộ dữ liệu, cấp mã số BHXH cho người lao động. Phòng Quản lý Thu BHXH tỉnh Bình Phước thời điểm đó chỉ có 7 cán bộ nhưng quản lý thu BHXH, BHYT xấp xỉ 800 đơn vị, doanh nghiệp. Bình quân mỗi cán bộ phụ trách khoảng 120 đơn vị, doanh nghiệp.

Công việc thường xuyên đã áp lực, căng thẳng đối với mỗi cán bộ chuyên quản thu BHXH, BHYT, ấy vậy mà lại thêm những công việc “đột xuất” quan trọng, gấp rút hoàn thành trong thời gian ngắn, đó là phải phối hợp với Bưu điện rà soát nhập dữ liệu hộ gia đình (TK01), chuyển đổi phần mềm SMS sang TST. Để hoàn thành khối lượng công việc này, mỗi viên chức của Phòng Quản lý Thu BHXH tỉnh Bình Phước phải “căng sức” làm việc bất kể ngày hay đêm. Chị Dương Thị Hoa - chuyên viên Phòng Quản lý thu, người được phân công đưa chúng tôi đi thực tế tại 2 Nông trường cao su của Công ty TNHH MTV cao su Lộc Ninh thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam, chia sẻ: “Số thu BHXH, BHYT, BHTN tại tỉnh Bình Phước phần lớn từ các công ty cao su, chiếm ¼ số thu toàn tỉnh. Nếu cao su được mùa, được giá thì đồng nghĩa công tác thu của ngành BHXH tỉnh sẽ sớm hoàn thành kế hoạch, chỉ tiêu được BHXH Việt Nam giao”.

Đoàn của chúng tôi đi thực tế về đến trụ sở cơ quan BHXH tỉnh nằm trên đường Hùng Vương khi đã tối muộn, nhìn lên tòa nhà cao tầng, nhiều cánh cửa sổ các phòng nghiệp vụ vẫn sáng đèn làm việc. Tạm biệt chúng tôi, chị Hoa cũng chưa về nhà mà quay lại phòng làm việc, trở lại công việc thường ngày của một cán bộ tổng hợp thu. Còn phần việc được giao phát sinh phải “ôm” về nhà làm. Chị Hoa nói: “Trung bình một viên chức phải nhập tầm 300-500 tờ khai TK01 mỗi ngày; đơn vị sử dụng lao động gửi tờ khai TK01, cán bộ cơ quan BHXH rà soát, nhập dữ liệu từ giấy vào hệ thống phần mềm, chỉ ít đơn vị phối hợp chuyển thông tin điện tử. Có những đêm, mải mê làm việc, nhìn đồng hồ đã đến 1-2h sáng, vội chợp mắt một lúc rồi lại dậy đến cơ quan. Chỉ ngủ chừng vài tiếng một ngày nhưng trong giấc ngủ cũng ám ảnh TK01”.

Bên cạnh những câu chuyện nhập dữ liệu hộ gia đình, thời điểm cuối năm cũng là giai đoạn nước rút của công tác thu, hoàn thành chỉ tiêu, giảm nợ đọng BHXH, BHYT. Những câu chuyện, những khó khăn trên nẻo đường tác nghiệp của cán bộ thu vẫn còn đó. Anh Lê Trác Anh Tuấn - Cán bộ tổng hợp Phòng Quản lý Thu BHXH tỉnh tâm sự: Được giao tổng hợp và chuyên quản, phụ trách 160 đơn vị, doanh nghiệp tham gia BHXH, BHYT nên cứ có vấn đề gì thì doanh nghiệp họ sẽ gọi điện ngay cho mình; đặc biệt vào đợt đầu năm, mùa cây cao su thay lá, các công ty cao su ồ ạt cho công nhân nghỉ việc không lương, những cán bộ chuyên quản như em việc làm không xuể. Từ việc báo giảm, chốt sổ, giải quyết chế độ BHTN, nếu xử lý thông tin không khéo léo, linh hoạt là cũng dễ phát sinh chuyện này chuyện kia.

Mang lại những niềm vui

Thực hiện Đề án tinh giản đầu mối, nâng cao hiệu quả, hiệu lực hoạt động bộ máy tổ chức của Ngành, tháng 01/2020, Phòng Quản lý Thu BHXH tỉnh tiếp nhận số đơn vị, doanh nghiệp đang tham gia BHXH, BHYT do BHXH thành phố Đồng Xoài sát nhập về BHXH tỉnh. Tính đến thời điểm hiện tại, số đơn vị do Phòng Thu quản lý hơn 1.000 đơn vị, doanh nghiệp tham gia BHXH, BHYT; bình quân mỗi cán bộ chuyên quản phụ trách từ 140-160 đơn vị, doanh nghiệp. Chị Nguyễn Thị Tuyết Thanh chia sẻ: Nếu các đơn vị tham gia BHXH, BHYT thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về BHXH, BHYT thì cán bộ chuyên quản thu sẽ giảm bớt áp lực. Nhưng thực tế, tình trạng đơn vị, doanh nghiệp vì một lý do nào đó dẫn đến nợ đọng kéo dài thì cán bộ thu cực lắm! Điều đó không chỉ gây ảnh hưởng đến kết quả thu BHXH, BHYT mà còn kéo theo hệ lụy là các quyền lợi chính đáng của người lao động cũng không được giải quyết.

Chia sẻ giải pháp nào để doanh nghiệp đồng hành với cơ quan BHXH, thực hiện tốt trách nhiệm đóng BHXH, BHYT cho người lao động, chị Tuyết Thanh cho biết: Mỗi cán bộ thu phải luôn bám sát cùng đơn vị, doanh nghiệp, xác định chính xác nguyên nhân nợ đọng BHXH, BHYT kéo dài, trên cơ sở đó mới đưa ra các giải pháp phù hợp. Nếu doanh nghiệp chỉ khó khăn tạm thời mà mình làm “căng” quá cũng không hiệu quả. Giải pháp đi từ “nhẹ đến nặng”, lắng nghe, chia sẻ vận động doanh nghiệp. Với đặc điểm trên địa bàn Bình Phước, đa phần các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiêp chiếm tỷ trọng lớn. Đối với các doanh nghiệp này trong luật cũng quy định cho phép doanh nghiệp đăng ký phương thức đóng và Bộ LĐ-TB&XH đã có văn bản đề nghị BHXH Việt Nam hướng dẫn BHXH các tỉnh, thành phố hướng dẫn doanh nghiệp đăng ký phương thức đóng theo quý, 6 tháng. Trong những tháng đầu năm, mùa cây cao su thay lá, nên toàn bộ công nhân khai thác và chế biến mủ đều nghỉ, doanh nghiệp không có sản phẩm thì rất khó thực hiện đóng BHXH hàng tháng đúng quy định. Để doanh nghiệp thực hiện việc trích nộp BHXH, BHYT, BHTN đầy đủ thì các Công ty cao su trích từ nguồn quỹ dự phòng để đóng BHXH, BHYT, BHTN hàng tháng cho người lao động.

Ngoài ra, trong trường hợp doanh nghiệp nợ kéo dài, Phòng Quản lý thu đã làm hết cách mà không thu được nợ đóng BHXH, BHYT, BHTN thì kiến nghị thành lập Đoàn Thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN hoặc phối hợp thanh tra liên ngành để thanh tra, kịp thời chấn chỉnh; cuối cùng hoàn thiện hồ sơ chuyển cơ quan Công an xem xét điều tra, xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự. Tính đến nay, BHXH tỉnh đã chuyển hồ sơ 4 đơn vị nợ BHXH, BHYT, BHTN kéo dài sang Công an tỉnh với tổng số nợ gần 5 tỷ đồng, ngay sau đó đã có 4/4 đơn vị khắc phục số nợ gần 4 tỷ đồng.

Những biện pháp phù hợp trên đã góp phần đưa BHXH tỉnh Bình Phước là một trong những địa phương đạt thành tích cao trong công tác thu, thu nợ BHXH, BHYT trong toàn Ngành BHXH. Cụ thể, trong năm 2016, số nợ đọng BHXH, BHYT chiếm 1,50% so với số phải thu thì đến năm 2019 chỉ còn 0,95%, thấp hơn tỷ lệ nợ bình quân của cả nước.

Chị Nguyễn Thị Tuyết Thanh cũng cho biết thêm: Hiện trên địa bàn có gần 100 đơn vị nhỏ dưới 10 lao động đăng ký tham gia BHXH, BHYT được một vài tháng rồi không còn hoạt động. Phòng đã phân công cán bộ chuyên quản đến tận nơi rà soát, đối chiếu nhưng không tìm thấy địa điểm đơn vị hoạt động theo giấy phép đăng ký kinh doanh. Đối với những đơn vị này, BHXH tỉnh đang lập hồ sơ phối hợp với chính quyền địa phương xác nhận và đưa ra khỏi danh sách quản lý thu.

Đánh giá về những giải pháp trong công tác thu, thu nợ BHXH, BHYT, ông Lăng Quang Vinh - Phó Giám đốc BHXH tỉnh phụ trách công tác thu cho biết: Trước những khó khăn đặc thù của địa bàn, Phòng Quản lý thu luôn bám sát sự chỉ đạo của lãnh đạo của BHXH tỉnh, đồng thời vận dụng linh hoạt các giải pháp để công tác thu BHXH, BHYT, BHTN hàng năm đều đạt và vượt kế hoạch thu BHXH Việt Nam giao, số nợ BHXH, BHYT, BHTN hằng năm thấp hơn kế hoạch phấn đấu giảm nợ do BHXH Việt Nam giao. Từ đó, tạo điều kiện để giải quyết các chế độ chính sách cho các đối tượng tham gia được kịp thời, đúng quy định, tạo sự ổn định về tư tưởng trong người lao động, Nhân dân về chính sách BHXH, BHYT của Đảng và Nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Phước.

Bích Hường

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam