Điểu chỉnh tuổi nghỉ hưu là tính đến yếu tố già hóa dân số trong tương lai

14/08/2019 16:52:39
Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 36, sáng 14/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi).

Báo cáo do Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh trình bày, xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội về một số nội dung lớn còn có ý kiến khác nhau của dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) cụ thể về tuổi nghỉ hưu, mở rộng khung thỏa thuận thời gian làm thêm tối đa, tiền lương làm thêm giờ...

Theo đó, tăng giờ làm thêm và tăng tuổi nghỉ hưu là hai nội dung lớn, gây tác động đến hơn 50 triệu người lao động cũng như đối tượng sử dụng lao động, nhận được nhiều ý kiến tại phiên họp. Đối với tuổi nghỉ hưu, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành với quy định theo phương án 1 do Chính phủ trình quy định về lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu. Phương án này là đến năm 2028 sẽ có lao động nam đầu tiên nghỉ hưu ở độ tuổi 62, đến năm 2035 có lao động nữ đầu tiên nghỉ hưu ở độ tuổi 60.

Nhưng một số ý kiến đại biểu băn khoăn về quy định nâng tuổi nghỉ hưu so với hiện nay và đề nghị làm rõ về việc quy định chênh lệch tuổi nghỉ hưu là hai năm giữa lao động nam và lao động nữ. Một số ý kiến đại biểu cũng cho rằng việc quy định này sẽ dẫn đến nhiều tranh luận giữa “tuổi nghỉ hưu” và “tuổi nghề”.

Đối với quy định mở rộng khung thỏa thuận thời gian làm thêm tối đa, Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh cho biết, nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội tán thành việc mở rộng khung thỏa thuận về giờ làm thêm tối đa lên 400 giờ/năm (tăng 100 giờ so với quy định hiện hành) nhưng chỉ áp dụng đối với một số ngành, nghề nhất định, trả tiền lương lũy tiến cho thời gian làm thêm giờ và khống chế số giờ làm thêm tối đa theo tháng. Một số ý kiến đại biểu cho rằng nên cân nhắc kỹ vấn đề này để phù hợp với điều kiện làm việc, sức khỏe và thời giờ làm việc của người lao động Việt Nam.

Về tiền lương làm thêm giờ, bà Nguyễn Thúy Anh cho biết một số ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị giữ như quy định hiện hành, nhưng có ý kiến khác đề nghị cần quy định về lương làm thêm giờ theo lũy tiến. Do còn ý kiến khác nhau của các bên, Ủy ban Về các vấn đề xã hội dự kiến hai phương án trình xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo đó, phương án 1 như dự thảo do Chính phủ trình, còn phương án 2 là trả lương lũy tiến đối với thời gian làm thêm giờ tính theo số giờ làm thêm trong ngày và có sự khác biệt tương ứng với làm thêm giờ trong ngày thường, ngày nghỉ hằng tuần, ngày lễ, tết và ngày nghỉ có hưởng lương và thể hiện tại Điều 100 của dự thảo Bộ luật Lao động.

Tại phiên họp các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng nên cân nhắc kỹ vấn đề tăng giờ làm thêm để phù hợp với điều kiện làm việc, sức khỏe và thời giờ làm việc của người lao động Việt Nam. Trong đó, phải bảo đảm các nguyên tắc: phải có sự thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động; áp dụng tiền lương lũy tiến cho thời gian làm thêm giờ và bổ sung quy định khống chế giờ làm thêm tối đa theo tháng.

Việc mở rộng khung thỏa thuận về giờ làm thêm tối đa lên 400 giờ/năm, tăng 100 giờ so với quy định hiện hành chỉ nên áp dụng đối với một số ngành, nghề nhất định, trả tiền lương lũy tiến cho thời gian làm thêm giờ và khống chế số giờ làm thêm tối đa theo tháng.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ, mục tiêu của dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) là quan tâm đến đời sống của người lao động, bởi đây là vấn đề quan trọng. Nếu làm không tốt sẽ ảnh hưởng tới tâm tư, nguyện vọng của người lao động. Với việc tăng giờ làm, trong dự thảo luật chưa có những quy định cụ thể, do đó cần xin ý kiến nhân dân về việc tăng giờ làm vì mục tiêu là tăng lương giảm giờ làm. Hơn nữa trong bối cảnh hiện nay với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, công nghệ ngày càng cao, trình độ ngày càng phát triển, trình độ của người lao động cũng tăng lên, quản lý doanh nghiệp tốt hơn nên cân nhắc việc tăng thêm giờ làm.

Nêu quan điểm về việc này, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng nên cân nhắc việc tăng giờ làm thêm tối đa, vì mục tiêu mà chúng ta hướng tới là “tăng lương giảm giờ làm”. Chỉ rõ tình trạng vi phạm về làm thêm giờ khá phổ biến ở nhiều nơi, nhiều lĩnh vực và xuất phát phần lớn do nhu cầu của doanh nghiệp muốn tăng đơn hàng, tăng doanh thu nhưng không muốn tăng thêm chi phí đầu tư cho việc mở rộng sản xuất, thuê người lao động, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nêu ý kiến: Không thể mỗi lần sửa Luật là tăng thêm giờ làm việc cho người lao động. Cần cân nhắc thấu đáo việc mở rộng khung thỏa thuận về giờ làm thêm tối đa lên 400 giờ/năm. “Chúng ta cũng nhìn nhận thẳng vào vấn đề người lao động làm thêm giờ có thực sự hưởng lương làm thêm giờ như các quy định của Luật hay không. Bởi vì đa số doanh nghiệp hiện nay trả lương cho người lao động theo đơn giá sản phẩm nên người lao động làm thêm giờ, có thêm thu nhập thật nhưng thu nhập này không phải giá trị do làm thêm giờ, không phải giá trị làm thêm như chúng ta mong muốn, quy định”- Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh.

Về tăng tuổi nghỉ hưu, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nhấn định, việc tăng tuổi nghỉ hưu là vấn đề lớn đặt ra nhiều lần. Hiện nay có một số văn bản quy định tuổi nghỉ hưu khác nhau và tăng hơn như tuổi nghỉ hưu trong ngành Viện Kiểm sát, tuổi nghỉ hưu một số chức danh như GS, PGS cũng từ 65– 67… Hay theo Luật Cán bộ công chức thì tuổi nghỉ hưu của cán bộ cao cấp như Bộ trưởng và tương đương trở lên cũng là 60 trở lên chứ không phải 55 – 60. “Tuổi nghỉ hưu của người lao động nói chung phải có tầm nhìn dài hạn và tính đến yếu tố già hóa dân số trong tương lai gần, tính đến cân bằng giới, thị trường lao động… Bây giờ chúng ta thể chế hóa cho phù hợp. Theo Chính phủ thì việc tăng có lộ chứ không phải tăng ngay.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, tuổi nghỉ hưu phải tính đến các yếu tố sức khoẻ của người lao động Việt Nam, khả năng làm việc của người lao động, kinh tế lao động gồm thị trường lao động, giải quyết việc làm, an sinh xã hội. Cùng với đó cũng phải xem đến yếu tố tâm lý xã hội. Đây là vấn đề lớn, Trung ương cho chủ trương nghiên cứu tăng tuổi nghỉ hưu theo lộ trình, đến 2035 mới có lao động nữ đầu tiên nghỉ hưu ở độ tuổi 60 chứ không phải tăng ngay. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị cần phải có cách làm rõ ràng, bước đi thận trọng và cần thiết phải đánh giá tác động với từng đối tượng cụ thể để báo cáo, thuyết minh trình Quốc hội.

Phát biểu kết luận tại phiên họp, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đề nghị: Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật cần được tiếp tục rà soát thêm; các cơ quan, trong đó có cơ quan soạn thảo dự luật, cần tiếp tục thiết kế quy định sao cho khả thi và có cơ sở để Chính phủ hướng dẫn trong thời gian tới. Đối với tiền lương, cơ quan chủ trì thẩm tra phối hợp Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam và các cơ quan để có báo cáo đánh giá tác động đầy đủ, gửi đến cơ quan chủ trì thẩm tra làm cơ sở quyết định phương án quy định cụ thể. Về việc trả lương làm thêm giờ, phải đảm bảo hài hòa lợi ích của cả bên sử dụng lao động. Bộ luật Lao động có tác động lớn hướng tới nâng cao năng suất lao động của Việt Nam, đề cao trình độ kỹ thuật, cải tiến khoa học, chăm lo cải thiện chất lượng lao động, hướng tới nhân văn. Về tuổi nghỉ hưu, đây là vấn đề lớn, đề nghị cần có những bước đi thận trọng, chắc chắn, cân nhắc, nghiên cứu kỹ lưỡng vì có những đối tượng chịu sự điều chỉnh qua nhiều quy định, cấp độ khác nhau./.

Hà An

Trước đó, ngày 6/8, tại Nhà Quốc hội, Phiên họp toàn thể lần thứ 14 diễn ra dưới sự chủ trì của Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh. Các thành viên Ủy ban đã cho ý kiến về việc tiếp thu, chỉnh lý dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi).

Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp, đại diện Ban soạn thảo, cho biết: Tiếp thu ý kiến thẩm tra và phát biểu của các đại biểu Quốc hội, ngay sau Kỳ họp thứ 7, Quốc hội Khóa XIV, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã chủ trì và phối hợp với Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội tiếp tục lấy ý kiến của nhân dân, các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của dự thảo Bộ Luật.

Ở vấn đề về điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu, Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp cho biết: Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ nghiên cứu ban hành Nghị định quy định về tuổi nghỉ hưu cao hơn cho những người có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, người làm công tác quản lý, đảm bảo theo 3 nguyên tắc: Chỉ làm công việc chuyên môn, không giữ các chức vụ, chức danh lãnh đạo; cơ quan có nhu cầu sử dụng; cá nhân có nguyện vọng và có đủ sức khỏe đáp ứng yêu cầu công việc.

Đối với việc mở rộng khung thỏa thuận giờ làm thêm tối đa, Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp cho biết, Ban soạn thảo đề nghị tiếp thu theo hai hướng: Quy định trần tối đa làm thêm giờ theo tháng là 40 giờ và quy định các trường hợp đặc biệt được làm thêm đến 400 giờ/năm.

Chính phủ sẽ ban hành Nghị định hướng dẫn chi tiết việc tổ chức làm thêm giờ để tránh lạm dụng, bảo vệ sức khỏe của người lao động; đồng thời tăng cường thanh, kiểm tra để bảo đảm tính tuân thủ pháp luật. Bên cạnh đó, về quy định mức lương luỹ tiến làm thêm giờ, Ban soạn thảo đề nghị quy định mức tiền lương làm thêm giờ ít nhất bằng 150-200% - 300% so với làm việc vào giờ làm việc bình thường. Việc trả lương lũy tiến làm thêm giờ với mức lương cao hơn mức trên do hai bên thỏa thuận.

Dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) gồm 17 Chương, 221 điều, giảm 21 điều so với bộ luật hiện hành. Bộ luật sẽ được sửa đổi cơ bản, toàn diện, góp phần hoàn thiện thể chế, thúc đẩy thị trường lao động phát triển; giải quyết căn bản các vướng mắc, bất cập từ thực tiễn thi hành sau 5 năm áp dụng trên thực tế và tạo khung pháp lý thông thoáng, linh hoạt hơn về tuyển dụng, sử dụng lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh; bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích chính đáng của người lao động và người sử dụng lao động; đảm bảo hài hòa lợi ích của người lao động và người sử dụng lao động phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam hiện nay.../.

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam