Đổi mới quy trình nghiệp vụ, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân

11/07/2017 01:07:20
Ngày 14/4/2017, BHXH Việt Nam ban hành Quyết định số 595/QĐ-BHXH về quy trình quản lý thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT mới với những thay đổi quan trọng, cụ thể hóa, đưa Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT, Luật BHXH (sửa đổi), Luật Việc làm đi vào cuộc sống; Quyết định có hiệu lực thi hành từ 01/5/2017. Nhằm cung cấp thêm những thông tin cần thiết, giúp cho việc nghiên cứu, quán triệt và tổ chức thực hiện hiệu quả Quyết định 595, phóng viên Tạp chí BHXH có cuộc trao đổi, phỏng vấn đồng chí Trần Đình Liệu, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam.

Công tác quản lý thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT là những hoạt động nghiệp vụ quan trọng của công tác BHXH, BHYT và đã thực hiện từ nhiều năm nay, xin Phó Tổng Giám đốc cho biết vì sao thời điểm này cần thiết phải thay đổi quy trình?

Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Liệu: Để thấy được sự cần thiết của việc ban hành một quy trình quản lý thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT mới, trước hết, chúng ta cần phải có sự nhìn nhận lại quy trình đã thực hiện của giai đoạn trước, đánh giá những mặt được cũng như những tồn tại, hạn chế để từ đó thấy được sự ra đời của quy trình mới là đòi hỏi của tất yếu khách quan.

Quy trình quản lý thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT (sau đây gọi tắt là quy trình quản lý thu) được quy định một cách chi tiết trong Quyết định số 959/QĐ-BHXH ban hành ngày 09/9/2015 (trước đó là Quyết định 1111/QĐ-BHXH ngày 25/10/2011). Đây là quy trình quản lý thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT cụ thể hóa, đưa Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT, Luật BHXH 2014 và Luật Việc làm vào thực tiễn; kế thừa, phát huy những ưu điểm của Quyết định 1111/QĐ-BHXH và nhất là Quyết định 1018/QĐ-BHXH – vốn được xây dựng theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết 19/NQ-CP ngày 18/3/2014 nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm thủ tục, thời gian cho đơn vị sử dụng lao động và cá nhân có quan hệ giao dịch với cơ quan BHXH.

Có thể nói, quy trình quản lý thu tại Quyết định 959/QĐ-BHXH đã có những đột phá về công tác quản lý, cải cách hành chính, giao dịch điện tử…, góp phần giảm thời gian giao dịch giữa cơ quan BHXH với người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, tại thời điểm ban hành Quyết định này, một số nội dung của Luật chưa được Chính phủ và các Bộ, ngành ban hành Nghị định, Thông tư hướng dẫn chi tiết. Mặt khác, Quyết định 959/QĐ-BHXH cũng chưa đáp ứng được một số yêu cầu mới của công tác quản lý phát sinh từ thực tiễn, cụ thể như: Quyết định 959/QĐ-BHXH chưa hướng dẫn quy trình thu, cấp sổ, thẻ trên cơ sở dữ liệu tập trung toàn quốc, lấy dữ liệu hộ gia đình tham gia BHYT (được cơ quan BHXH kê khai, thu thập từ cuối năm 2015 và hoàn thành trong năm 2016) làm trung tâm và kết nối liên thông với dữ liệu đóng, hưởng BHXH, BHYT. Chưa quy định số sổ BHXH, số thẻ BHYT thống nhất lấy theo mã số BHXH và trước khi đưa thông tin người tham gia vào phần mềm quản lý phải xác định được mã số BHXH của người tham gia để làm căn cứ thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT. Chưa quy định việc kết nối dữ liệu với ngành thuế để làm căn cứ xác định số người, số tiền tham gia BHXH.

Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn nói trên, việc thay đổi một quy trình quản lý thu mới nhằm khắc phục những hạn chế trong quy trình thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT là cần thiết và quan điểm của BHXH Việt Nam khi thay đổi quy trình quản lý thu phải tuân thủ nguyên tắc, đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý của Ngành nhưng không làm xáo trộn nghiệp vụ BHXH, BHYT tại các đơn vị sử dụng lao động, thực hiện tốt hơn mục tiêu cải cách thủ tục hành chính và phải luôn lấy quyền lợi của người tham gia BHXH, BHYT, BHTN làm trung tâm.

Từ những chia sẻ của Phó Tổng Giám đốc, có thể thấy việc ban hành quy trình quản lý thu mới xuất phát từ yêu cầu thực tiễn phát triển không ngừng của công tác BHXH, BHYT. Xin Phó Tổng Giám đốc cho biết nội dung cơ bản của quy trình quản lý thu mới?

 PTGĐ Trần Đình Liệu: Quy trình quản lý thu mới ban hành theo Quyết định 595/QĐ-BHXH được xây dựng căn cứ trên những nội dung quy định của Luật BHXH 2014, Luật BHYT 2008 và Luật Sửa đổi bổ sung một số điều của Luật BHYT, Luật Việc làm, Luật An toàn, vệ sinh lao động cùng hệ thống các Nghị định, Thông tư hướng dẫn dần được ban hành đầy đủ hơn trong thời gian gần đây.

Gồm 08 Chương, 50 Điều, có thể nói, Quyết định 595/QĐ-BHXH đã hướng dẫn tương đối đầy đủ quy định của pháp luật về tham gia, đóng BHXH (bao gồm cả BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện), BHYT, BHTN, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (BHTNLĐ, BNN) và cấp sổ BHXH, thẻ BHYT.

Về đối tượng tham gia, Quyết định 595/QĐ-BHXH bổ sung thêm 06 đối tượng mới, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho những đối tượng tham gia BHYT mới phát sinh có thẻ BHYT. Các đối tượng mới được bổ sung bao gồm: Người lao động có hợp đồng từ 1-3 tháng, công dân được tạm tuyển trước khi chính thức được tuyển vào công an nhân dân; công nhân công an; Dân công hỏa tuyến tham gia kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế theo quy định tại Quyết định số 49/2015/QĐ-TTg ngày 14/10/2015 của Thủ tướng Chính phủ. Người nước ngoài đang học tập tại Việt Nam, sinh viên là người nước ngoài đang học tập tại trường Công an nhân dân được cấp học bổng từ ngân sách của Nhà nước Việt Nam; học sinh trường văn hóa Công an nhân dân; Nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú được Nhà nước phong tặng thuộc hộ gia đình có thu nhập bình quân đầu người hằng tháng thấp hơn mức lương cơ sở do Chính phủ quy định; Người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân đang công tác tại tổ chức cơ yếu thuộc các Bộ (trừ Bộ Quốc phòng), ngành, địa phương; Thân nhân sĩ quan, hạ sĩ quan đang công tác, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ, học viên Công an nhân dân đang học tập tại các trường trong và ngoài Công an nhân dân hưởng sinh hoạt phí từ ngân sách nhà nước; thân nhân của người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân đang công tác tại các Bộ (không bao gồm đối tượng do BHXH Bộ Quốc phòng cấp thẻ BHYT), ngành, địa phương.

Quan trọng hơn là Quyết định 595/QĐ-BHXH đã rút ngắn thời gian, thủ tục thực hiện nhiệm vụ về thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT.

Theo đó, đã cắt giảm từ 09 thủ tục hành chính xuống còn 05 thủ tục hành chính. Cụ thể: ghép 04 thủ tục gồm: Đơn vị tham gia lần đầu, đơn vị di chuyển từ địa bàn tỉnh, thành phố khác đến; điều chỉnh đóng BHXH, BHYT, BHTN hằng tháng; truy thu BHXH, BHYT, BHTN; Người lao động có thời hạn ở nước ngoài tự đăng ký đóng BHXH bắt buộc thành thủ tục: Đăng ký, điều chỉnh đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN; cấp sổ BHXH, thẻ BHYT. Ghép 02 thủ tục gồm: Ghi xác nhận thời gian đóng BHXH cho người tham gia được cộng nối thời gian nhưng không phải đóng BHXH; điều chỉnh làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trước năm 1995; Cấp lại sổ BHXH, đổi, điều chỉnh thông tin trên sổ BHXH, thẻ BHYT thành thủ tục Cấp lại, đổi, điều chỉnh nội dung trên sổ BHXH, thẻ BHYT. Bỏ quy định phải nộp lại sổ BHXH hỏng đối với trường hợp người lao động đề nghị cấp lại do hỏng để giảm phiền hà cho người lao động.

Về thời hạn giải quyết, rút ngắn thời gian cấp sổ BHXH từ 20 ngày, thẻ BHYT từ 07 ngày xuống còn 05 ngày. Riêng đối với người hưởng trợ cấp thất nghiệp: không quá 02 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định. Đối với trường hợp cấp lại thẻ BHYT không thay đổi thông tin thực hiện trong ngày. Trường hợp thay đổi thông tin: không quá 03 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định. Cấp lại sổ BHXH do thay đổi họ, tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; giới tính, dân tộc; quốc tịch; sổ BHXH do mất, hỏng; cộng nối thời gian nhưng không phải đóng BHXH hoặc gộp sổ: không quá 10 ngày, theo quy định cũ là 15 ngày. Điều chỉnh nội dung đã ghi trên sổ BHXH: điều chỉnh thời hạn từ 10 ngày còn 05 ngày. Xác nhận sổ BHXH: điều chỉnh thời hạn từ 07 ngày còn 05 ngày.

Thẻ BHYT được cấp theo số định danh cá nhân (mã số BHXH): người lao động kê khai thông tin định danh, hoặc đề nghị cấp mã số định danh thông qua sự hỗ trợ của đơn vị và cơ quan BHXH; dữ liệu thu và cấp thẻ BHYT được cơ quan BHXH cập nhật, quản lý theo số định danh để xác định thời điểm thẻ có giá trị, thời điểm người tham gia đủ 5 năm liên tục. Bỏ quy định về thời hạn sử dụng thẻ; bổ sung quy định thời điểm thẻ có giá trị sử dụng: dữ liệu cấp thẻ BHYT được quản lý tập trung tại BHXH Việt Nam; khi tiếp nhận bệnh nhân đến khám, chữa bệnh BHYT thông tin về thẻ BHYT được tra cứu trên Cổng thông tin giám định BHYT. Bổ sung quy định: trường hợp trong thời gian điều trị có đơn đề nghị thì in trả thẻ ngay cho người lao động tạo điều kiện thuận lợi cho người dân có thẻ BHYT để khám, chữa bệnh ngay...

Bên cạnh đó, Quyết định 595/QĐ-BHXH cũng bảo đảm các quy trình được xây dựng trên cơ sở dữ liệu tập trung, lấy dữ liệu hộ gia đình làm trung tâm và kết nối liên thông với dữ liệu đóng, hưởng BHXH, BHYT. Bảo đảm xác định được mã số BHXH của người tham gia trước khi đưa thông tin người tham gia vào phần mềm quản lý để làm căn cứ thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT. Đồng thời quy định số sổ BHXH, số thẻ BHYT thống nhất lấy theo mã số BHXH. Quy định việc xử lý, phân tích, kết nối dữ liệu thuế để làm căn cứ xác định số người, số tiền tham gia BHXH. Quy định rõ trách nhiệm của các phòng nghiệp vụ trong việc phát triển đối tượng, đôn đốc thu hồi nợ và tăng cường việc kiểm tra, thanh tra theo hình thức hậu kiểm. Hệ thống biểu mẫu được chuẩn hóa, đơn giản các chỉ tiêu, mẫu biểu để phục vụ giao dịch điện tử và thuận tiện trong việc kê khai của đơn vị và người dân.

Như Phó Tổng Giám đốc vừa cho biết, những thay đổi trong quy trình quản lý thu mới sẽ góp phần rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện các thủ tục hành chính về thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT cho chủ sử dụng lao động và người lao động. Điều này đồng nghĩa với việc áp lực công việc đối với cán bộ Ngành BHXH, đặc biệt là đội ngũ cán bộ ở cấp cơ sở. Phó Tổng Giám đốc có định hướng chỉ đạo gì đối với toàn hệ thống khi triển khai quy trình mới này?

PTGĐ Trần Đình Liệu: Với những thay đổi nói trên, Quyết định 595/QĐ-BHXH tạo sự thay đổi đáng kể trong quy trình quản lý, tăng cường liên thông dữ liệu, ứng dụng công nghệ thông tin, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị, các cấp quản lý trong hệ thống cơ quan BHXH cũng như với các đơn vị ngoài Ngành, trong đó, chủ yếu là với cơ quan thuế. Các chức năng mới của cơ quan BHXH, nhất là chức năng thanh tra chuyên ngành được bảo đảm thực hiện đồng bộ với các hoạt động nghiệp vụ khác như khai thác, phát triển đối tượng, quản lý thu, thu nợ....

Đặc biệt, trong thời gian tới, khi chúng ta hoàn thành việc cấp mã định danh cho toàn bộ 76 triệu người đa tham gia BHXH, BHYT, đây sẽ là cơ sở dữ liệu hết sức quan trọng trong quản lý thu, chi, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT.

Về phía các đơn vị sử dụng lao động và người tham gia BHXH, BHYT, từ những thay đổi về hồ sơ, rút ngắn thời gian làm các thủ tục liên quan đến thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT, quá trình giao dịch sẽ được thuận tiện hơn, nhất là với tinh thần tăng cường hậu kiểm, nỗ lực tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện giao dịch điện tử từ phía cơ quan BHXH.

Tuy nhiên, có thể thấy, quy trình thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT vốn rất phức tạp vì liên quan đến nhiều nhóm đối tượng khác nhau, phải xử lý thông tin, dữ liệu liên quan đến nhiều thời kỳ đóng BHXH tại nhiều đơn vị... Thực tiễn cũng cho thấy luôn phát sinh nhiều trường hợp có tính đặc thù trong quá trình giải quyết các thủ tục liên quan đến thu, thu nợ, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT.

Quyết định 595/QĐ-BHXH dù được BHXH Việt Nam xây dựng trên tinh thần phát huy ưu điểm của các quy trình trước đó, tăng cường trách nhiệm hậu kiểm, rút gọn hồ sơ, thủ tục, bảo đảm quyền lợi BHXH, BHYT cho đơn vị sử dụng lao động và người tham gia BHXH, BHYT; tuy nhiên, từ quy định trên văn bản hướng dẫn đến thực tiễn áp dụng là cả một quá trình khó khăn, nhất là khi quy trình áp dụng có liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị, nhóm đối tượng khác nhau. Chính vì vậy, để thực hiện tốt Quyết định 595/QĐ-BHXH, cơ quan BHXH phải phát huy tối đa tính chủ động; từng đơn vị, cán bộ có liên quan phải đọc, nghiên cứu thật kỹ các nội dung quy định trong Quyết định 595/QĐ-BHXH, tạo nền tảng vững chắc để áp dụng thực hiện một cách hiệu quả nhất. Tăng cường các hoạt động, trao đổi, học hỏi, tương tác giữa các bộ phận, cán bộ nghiệp vụ ở nhiều huyện, tỉnh, thành phố khác nhau, qua đó tích lũy các kinh nghiệm hay giải quyết các trường hợp phát sinh có tính đặc thù.

Ngoài ra, trong quá trình thực hiện, cán bộ cơ quan BHXH phải hết sức linh hoạt, sáng tạo, tránh dập khuôn máy móc áp dụng các quy định; phải hết sức phát huy tính cầu thị, trên tinh thần trách nhiệm, rút ngắn thời gian làm thủ tục, bảo đảm thuận lợi cho đơn vị sử dụng lao động, người tham gia BHXH,BHYT. Có như vậy, Quyết định 595/QĐ-BHXH mới thực sự tạo động lực mới cho quản lý tổ chức thực hiện và nhất là công tác cải cách hành chính BHXH, BHYT./.

Trân trọng cảm ơn Phó Tổng Giám đốc!

Minh Đức (Thực hiện)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam