Đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và dám đột phá

07/08/2020 08:39:52
Ứng dụng “Hệ thống tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung Ngành BHXH” do Trung tâm CNTT (BHXH Việt Nam) xây dựng với nhiều tính năng thông minh, không chỉ là “sản phẩm” mang lại những đột phá trong quản lý Ngành BHXH, mà còn là “của hiếm” tại Việt Nam, bởi Hệ thống chứa đựng lượng thông tin đồsộ. Hiện hệ thống đã có toàn bộ thông tin dân số, với 85 triệu người tham gia BHYT, 14,4 triệu người tham gia BHXH, BHYT tại Việt Nam. Sáng kiến này cũng được BHXH Việt Nam lựa chọn báo cáo Ban Tổ chức Trung ương là “Tấm gương đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung”...

 

Những ý tưởng khởi đầu

Hệ thống Tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung ngành BHXH được Trung tâm CNTT (BHXH Việt Nam) thiết lập theo mô hình Kho dữ liệu DWH (Data Warehouse). Khái niệm này được hiểu là kho lưu trữ dữ liệu lưu trữbằng thiết bị điện tử của một tổ chức, được thiết kế để hỗ trợ việc phân tích dữ liệu và lập báo cáo. DWH trong thế giới phát triển công nghệ hiện nay còn bao gồm cả các công cụ thông minh để trích, biến đổi và nạp dữ liệu vào kho và các công cụ để quản lý, lấy siêu dữ liệu (meta data), mục đích cung cấp một hệ thống kho dữ liệu vàcông cụ hỗ trợ ra quyết định cho phép nâng cao khả năng tương thích với môi trường nghiệp vụ biến đổi không ngừng cùng khả năng ứng phó với những rủi ro thông qua việc cung cấp thông tin hữu ích, nhanh chóng. Hệ thống được BHXH Việt Nam xây dựng xuất phát từ yêu cầu thực tế: tổng hợp số liệu để xây dựng báo cáo theo yêu cầu của Chính phủ và các Bộ, Ngành, cũng như phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Lãnh đạo Ngành dựa trên thiết kế theo định hướng lấy đối tượng tham gia BHXH làm trung tâm, nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ và ứng dụng thông tin chính xác. Tuy nhiên, ứng dụng CNTT hiện đại này sau khi hoàn thiện đã vượt qua ý nghĩa của một sản phẩm phục vụ công tác báo cáo thông thường.

BHXH Việt Nam hiện đang sở hữu hệ thống phần mềm tập trung thống nhất toàn quốc, phục vụ nhiều hoạt động nghiệp vụ khác nhau (thu, chi, giải quyết chính sách, thanh toán chi phí KCB...). Với “Hệ thống Tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung Ngành BHXH” hoạt động song song, tạo lập được cơ sở dữ liệu (CSDL) tập trung, liên thông dữ liệu tất cả các mảng nghiệp vụ, cơ quan BHXH Việt Nam đã có hệ thống CNTT được chuẩn hóa theo kiến trúc hiện đại đang được ứng dụng trên thế giới, tách biệt hoàn toàn môi trường vận hành nghiệp vụ với môi trường khai thác thông tin, phân tích dữ liệu và đảm bảo ko ảnh hưởng đến hiệu năng của các phần mềm nghiệp vụ. Đặc biệt, CSDL được tập hợp và lưu trữ dữ liệu từ các hệ thống nguồn để cung cấp dữ liệu phục vụ cho các yêu cầu về báo cáo, phân tích; đồng thời, hỗ trợ khả năng mở rộng tích hợp với tất cả các hệthống nguồn dữ liệu khác của Ngành trong tương lai.

Chia sẻ về ý tưởng ban đầu xây dựng Hệ thống này, ông Nguyễn Hoàng Phương - Phó Giám đốc Trung tâm CNTT - BHXH Việt Nam cho biết, trước khi áp dụng Hệ thống Tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung Ngành BHXH, việc báo cáo, tổng hợp số liệu để xây dựng báo cáo theo yêu cầu của Chính phủ và các Bộ, Ngành cũng như phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Lãnh đạo ngành BHXH được thực hiện trên các hệ thống phần mềm nghiệp vụ khác nhau (khoảng 23 phần mềm nghiệp vụ). Mỗi hệ thống phần mềm chưa có sự liên thông, chuẩn hóa đôi khi có sự trùng lặp dẫn đến việc dữ liệu khó được đảm bảo tính toàn vẹn, chính xác và duy nhất, và trong một số trường hợp còn thiếu. Điều đó dẫn đến những khó khăn trong việc tập hợp dữ liệu, để lập các báo cáo, đưa ra các quyết định chiến lược. Thời gian thống kê số liệu cũng kéo dài do phải tổng hợp từ nhiều nguồn. Với công cụ chủ yếu để tổng hợp là file excel, các mẫu báo cáo không theo tiêu chuẩn, việc chỉnh sửa, bổ sung thêm nội dung báo cáo khó có kết quả ngay trong khi rất nhiều yêu cầu từ các Bộ, Ngành đề nghị BHXH Việt Nam cung cấp thông tin trong thời gian ngắn.

“Từ thực trạng của những hạn chế trên có thể thấy, nhu cầu về một kho dữ liệu tập trung và hệ thống các công cụ ứng dụng CNTT chuyên dụng phục vụ các công tác thống kê, báo cáo và hỗ trợ ra quyết định là cần thiết, cấp bách”, Phó Giám đốc Nguyễn Hoàng Phương chia sẻ. Do vậy, việc phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của BHXH Việt Nam và BHXH tỉnh, thành phố để triển khai hệ thống DWH nhằm xây dựng một kho dữ liệu tập trung của ngành BHXH và công cụ hỗ trợ ra quyết định với công nghệ hiện đại, tiên tiến và thông minh sẽ mang đến nhiều lợi ích. Hệ thống này sẽ góp phần cải cách thủ tục hành chính, và ứng dụng CNTT trong quản lý các hoạt động nghiệp vụ của Ngành, cũng như để phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Tháng 9/2016 Trung tâm CNTT đã trình Lãnh đạo Ngành chủ trương xây dựng Hệ thống Tổng hợp và phân tích dữliệu tập trung Ngành BHXH. Theo ý tưởng được đề xuất của Trung tâm CNTT, Hệ thống DWH của BHXH Việt Nam sẽ được vận hành với hai cấu phần chính: xây dựng một kho dữ liệu của BHXH Việt Nam; và các công cụ hỗ trợ là các ứng dụng CNTT để cung cấp thông tin dữ liệu mang tính chính xác, toàn vẹn và duy nhất cho các cấp quản lý của BHXH Việt Nam, cũng như mang lại nhiều cách thức khai thác dữ liệu chuyên nghiệp, linh hoạt, đa dạng hơn.

Ngày 30/12/2016, Lãnh đạo Ngành BHXH đã chính thức phê duyệt Đề cương và dự toán kinh phí chuẩn bị đầu tư dự án Hệ thống Tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung Ngành BHXH tại Quyết định 3777/QĐ-BHXH ngày 30/12/2016 của Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam. Phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án Hệ thống tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung Ngành BHXH tại Quyết định số 1114A/QĐ-BHXH với thời gian thực hiện dự án từ năm 2017 - 2019.

Tiên phong gỡ bỏ những “nút thắt” trong ứng dụng công nghệ

“Yếu tố quan trọng nhất trong việc xây dựng Hệ thống DWH là bắt đầu từ đâu và phân tích dữ liệu nhưthế nào”, ông Nguyễn Việt Cường, Phó Trưởng phòng Quản lý, dữ liệu - đơn vị được Trung tâm CNTT giao trách nhiệm chính xây dựng Hệ thống tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung ngành BHXH cho biết: Đây cũng là “nút thắt” cản trở nhiều cơ quan, Bộ, Ngành tại Việt Nam khi quyết định xây dựng Hệ thống tương tự. Nguồn dữ liệu phân tán, được lưu trữ theo nhiều cách thức, tại nhiều đơn vị khác nhau, kể cả khi được mã hóa để lưu trữ điện tử cũng không có một chuẩn thống nhất... là thực trạng chung tại Việt Nam, khiến kể cả những đơn vị đã từng mạnh dạn thực hiện ý tưởng này thì tỷ lệ thành công cũng không cao.

Ngay khi BHXH Việt Nam chia sẻ việc triển khai xây dựng Hệ thống này, cũng có không ít ý kiến lo ngại về tính khả thi của ý tưởng, bởi thực tế tại hầu hết các quốc gia trên thế giới, dữ liệu BHXH được xem là một trong các hệ dữ liệu quốc gia lớn và phức tạp hàng đầu với lượng thông tin đồ sộ, chứa đựng tất cả thông tin cơ bản của người tham gia BHXH, BHYT từ lúc sinh ra đến khi mất đi, đi học, đi làm, lịch sử khám, chữa bệnh BHYT, các mối liên hệ gia đình để phục vụ việc giải quyết chế độ quyền lợi cho thân nhân...

“Thuận lợi của Ngành BHXH là quá trình chuẩn bị mất rất nhiều thời gian này đã được BHXH Việt Nam khởi động ngay từ trước khi đề xuất ý tưởng xây dựng Hệ thống DWH. Những nỗ lực chuẩn bị tạo lập cơ sở dữ liệu tập trung được toàn ngành thực hiện từ những năm trước, đến nay đã phát huy hiệu quả”, ông Cường cho biết. Từ năm 2015, sự “bùng nổ”ứng dụng CNTT trong ngành BHXH đã tạo ra sự đổi mới lớn trong hoạt động nghiệp vụ. Hệ thống cơ sở dữ liệu được xây dựng theo hướng tập trung, sử dụng đường truyền Internet để chuyển dữ liệu thay vì chạy trên máy trạm như trước đây. Trung tâm CNTT đã từng tổ chức các nhóm công tác đến từng địa phương hỗ trợ thu thập thông tin, nhập lại dữ liệu, cập nhật thông tin từ BHXH các quận, huyện tập trung về BHXH tỉnh, thành phố. Từ cơ sở ban đầu này, các dữ liệu được chuẩn hóa theo định dạng thống nhất được Trung tâm CNTT tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn các địa phương kết nối để chuyển về BHXH Việt Nam, tạo nên hệ dữ liệu tập trung của toàn Ngành, được cập nhật theo từng ngày. BHXH Việt Nam cũng đã có được hệ thống dữ liệu hộ gia đình tham gia BHYT với độ bao phủ gần 100% dân số. Chỉ riêng hệ cơ sở dữ liệu tập trung này của Ngành BHXH đã được đánh giá là bước đột phá trong thực hiện chủ trương xây dựng Chính phủ điện tử của Việt Nam.

Tuy vậy, để tạo lập được hệ thống kho dữ liệu tập trung của ngành BHXH đảm bảo độ chính xác, thì yêu cầu cao hơn là đưa tất cả các dữ liệu thuộc tất cả các lĩnh vực này vào một “kho” chung, và phải đảm bảo được truy xuất dễ dàng.

Vì sao đây không phải là việc đơn giản? Ngành BHXH đã xây dựng hầu hết các phần mềm nghiệp vụ để phục vụ công tác quản lý của Ngành. Tuy nhiên, hệ thống các phần mềm nghiệp vụ chưa liên thông hoàn toàn với nhau dẫn đến số liệu chưa kịp thời cập nhật giữa các ứng dụng khi có sự thay đổi. Ngoài ra, kết quả thống kê số liệu giữa các hệ thống cũng có sự chênh lệch về số liệu do cách chốt số liệu tại mỗi nghiệp vụ khác nhau. Vì thế, dữ liệu đưa vào kho DWH cần phải được chuẩn hóa, làm sạch để lưu trữ dữ liệu đã tập trung. Do đó, sẽ vừa đòi hỏi phải ứng dụng CNTT, đồng thời người tạo lập cũng phải có kiến thức nghiệp vụ về các lĩnh vực công tác Ngành BHXH... Bài toán khó này đã được Trung tâm CNTT đưa ra lời giải bằng những ngày làm việc quên thời gian của đội ngũ cán bộ CNTT với niềm đam mê công việc và sẵn sàng thử sức với những khó khăn khi ứng dụng công nghệ mới vào các hoạt động nghiệp vụ, cùng đối tác tư vấn biết nắm bắt kịp xu thế phát triển của CNTT nói chung và Ngành BHXH Việt Nam nói riêng;... Xây dựng một kho dữ liệu của BHXH Việt Nam cũng sẽ là tiền đề cho nhiệm vụ triển khai CSDL quốc gia về Bảo hiểm - đây là 1 trong 6 CSDL QG được ưu tiên triển khai, từ đó góp phần hỗ trợ công tác liên thông và chia sẻ dữliệu giữa các bộ, ngành theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tạo nền tảng phát triển Chính phủ điện tử.

“Mô hình DWH không mới, nhưng đối với mỗi đơn vị vận hành sẽ có những yêu cầu khai phá dữ liệu với mức độ phức tạp khác nhau”, ông Cường chia sẻ thêm. Nếu coi mỗi một yêu cầu phân tích dữ liệu là một đề bài, thì quá trình xây dựng Hệ thống DWH của BHXH Việt Nam, đơn vị thực hiện sẽ phải tự đặt ra cho mình hàng trăm đề bài khác nhau để hiện thực hóa bằng các tính năng “gắn” cho Hệ thống khi vận hành. Để làm được điều đó công chức, viên chức Trung tâm CNTT vừa miệt mài hoàn thành các khâu kỹ thuật, vừa chủ động liên hệ, làm việc với từng đơn vị nghiệp vụ của BHXH Việt Nam để tham vấn những kiến thức nghiệp vụ chuyên sâu hoàn thiện vào sản phẩm... Sự ủng hộ của các Ban nghiệp vụ và nhu cầu, mong muốn xây dựng một hệ thống báo cáo chuyên dụng giúp công tác chỉđạo điều hành và khả năng thống kê dự báo của BHXH Việt Nam đã dần được hiện thực hóa, hứa hẹn tạo lập sản phẩm công nghệ với môi trường làm việc chuyên nghiệp và hiện đại...

Nền tảng cho tương lai

Năm 2019, “Hệ thống tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung ngành BHXH” do Trung tâm CNTT xây dựng đã được nghiệm thu và chính thức đi vào vận hành. Hệthống kho dữ liệu phục vụ nhu cầu khai thác thông tin báo cáo, cùng các công cụ hỗ trợ phân tích động đã giúp công tác báo cáo, thống kê của BHXH được cải thiện đáng kể. Cụ thể, với các báo cáo tổng hợp cơ bản từ các nguồn dữ liệu đã được xây dựng, người dùng nghiệp vụ hoàn toàn có thể khai thác dữ liệu mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào đội ngũ cán bộ kỹ thuật CNTT như trước đây. Với các báo cáo tổng hợp phân tích phức tạp nhờ sự hỗ trợ của các công cụ phân tích báo cáo chuyên dụng, cao cấp, thời gian và công sức thực hiện cũng sẽ được giảm thiểu đáng kể. Đặc biệt, tính chính xác và toàn vẹn của dữ liệu được đảm bảo ở mức cao nhất. Nhờ khả năng phân tích đa chiều, tra cứu thông tin lịch sử và nhiều tính năng cao cấp khác, người dùng nghiệp vụ có thể khai phá dữ liệu theo rất nhiều hướng tiếp cận, một cách linh hoạt nhất, và từ đó sẽ có những cái nhìn sâu sát và trực quan, cũng như phát hiện ra nhiều khía cạnh thông tin (thực sự “hiểu” những thông tin mà dữ liệu bao hàm) mà các chức năng báo cáo thống kê hiện tại khó thể mang lại. Với các tính năng này, Hệ thống đã góp phần giải phóng người sử dụng, giúp tăng năng suất lao động, tiết kiệm thời gian để phục vụ tốt hơn các công tác chuyên môn thay vì phải thường xuyên can thiệp và tìm hiểu, thu thập dữ liệu một cách thủ công như trước đây.

“Khi đội ngũ cán bộ kỹ thuật và nghiệp vụ của BHXH đã thực sự làm chủ được hệ thống và các công cụ hỗ trợ, với mỗi thay đổi quy trình, biểu mẫu hay các yêu cầu báo cáo đột xuất theo điều chỉnh của Luật pháp, hoặc khi cần tối ưu hóa các hệ thống phần mềm, BHXH Việt Nam hoàn toàn có thể tránh khỏi tình trạng bị động và tốn nhiều nguồn lực cho các công tác thay đổi, tùy chỉnh tương ứng. Sau khi tích hợp vào hệ thống trao đổi và tích hợp thông tin thống nhất ngành BHXH theo kiến trúc hướng dịch vụ, hệ thống kho dữ liệu và công cụ hỗ trợ ra quyết định sẽ dễ dàng nâng cấp, phát triển, mở rộng các chức năng khai thác hệ thống mà không làm ảnh hưởng đến kiến trúc hiện tại. Nâng cao hiệu quả sử dụng, và càng cho phép cung cấp thông tin một cách toàn diện và chi tiết hơn nữa, tác động tích cực tới nhiều mặt quản lý các cấp”, Phó Giám đốc Trung tâm CNTT Nguyễn Hoàng Phương chia sẻ.

Hiện nay, BHXH Việt Nam đã kết nối thành công về mặt kỹ thuật giữa hệ thống tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung với Hệ thống Thông tin báo cáo của Văn phòng Chính phủ. Hiệu quả mà Hệ thống tổng hợp và phân tích dữ liệu tập trung mang lại sẽ phát huy hơn nữa khi được tăng cường kết nối với các hệ thống báo cáo của các Bộ, ngành liên quan và với Văn phòng Chính phủ để phục vụcho công tác thống kê, tổng hợp, phân tích, đánh giá tình hình phát triển kinh tế, xã hội. Giúp ngành BHXH đảm bảo khả năng đưa ra các báo cáo phân tích các cấp, hỗ trợ công tác quản lý chặt chẽ, kịp thời, góp một phần không nhỏ giúp các chính sách mà Ngành được Đảng và Nhà nước giao tổ chức thực hiện trở nên thiết thực và sâu sát hơn nữa với các đối tượng tham gia BHXH, BHYT... đảm bảo vị thế trụ cột An sinh xã hội của BHXH Việt Nam.../.

Hương Nguyễn

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam