Đơn giản, thiết thực, hiệu quả

23/01/2017 10:58:27
Trong số những người đạt giải cuộc thi “Sáng kiến cải cách thủ tục hành chính và giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT” do BHXH Việt Nam tổ chức, cái tên Trần Minh Thắng – người đạt giải Nhất khiến chúng tôi bị thu hút ngay. Ấn tượng hơn bởi sáng kiến đưa chàng trai trẻ này đến với giải Nhất lại là cải cách thủ tục hành chính trong giải quyết chế độ ốm đau thai sản – một chế độ tưởng như chỉ gắn bó với nữ giới và vì vậy lẽ thông thường sẽ nhận được những quan tâm từ giới nữ nhiều hơn…

 

   Từ “duyên” với chế độ thai sản…

  Thông tin từ Ban tổ chức cuộc thi, chúng tôi được biết Trần Minh Thắng là cán bộ của BHXH Quận Hai Bà Trưng. Gọi điện xuống các đồng nghiệp ở BHXH TP. Hà Nội để nhờ liên hệ, chúng tôi có được tín hiệu lạc quan hơn: Từ cuối năm 2015, Thắng đã chuyển về làm việc tại Ban Thu, BHXH Việt Nam. Những tưởng gặp “người nhà” ở số 07 Tràng Thi thì sẽ dễ dàng hơn, vậy mà sau biết bao nhiêu cuộc điện thoại hẹn hò, phải đến ngày cuối cùng của năm 2016, khi công tác đốc thu đã phần nào lắng dịu và chỉ tiêu thu của toàn Ngành đã cán đích trên 101%, chúng tôi mới có cơ hội gặp được người đạt giải Nhất.

  Thắng chia sẻ với chúng tôi về thời gian còn làm việc ở BHXH Quận Hai Bà Trưng, được giao phụ trách chuyên quản thu trên 200 đơn vị sử dụng lao động với tổng số lao động khoảng 10 nghìn người. Trong số những đơn vị sử dụng lên đến hàng nghìn lao động, có đơn vị đa phần là nữ do đặc thù sản xuất kinh doanh hàng may mặc nên ngoài việc phát sinh tăng, giảm lao động hằng tháng là các phát sinh giải quyết chế độ ốm đau thai sản nhiều

   Nhiều lần Thắng được các đồng nghiệp hỏi vui rằng: Sao suốt ngày bị mấy cô thai sản đến tìm? Liệu có cô nào đến “bắt đền” không đấy? Một câu hỏi thú vị khiến chúng tôi cũng phải bật cười. Nếu không phải là người làm nghiệp vụ trong ngành chắc cũng khó hiểu là vì sao. Tuy nhiên, sau câu nói vui ấy là những câu chuyện thật ít người biết tới. Không ít lần Trần Minh Thắng nhận cuộc gọi từ nhiều lao động nữ phàn nàn về việc chưa nhận được tiền trợ cấp thai sản. Kiểm tra lại, phần lớn nguyên nhân là do đơn vị sử dụng lao động không chi trả kịp thời chế độ cho người lao động; Cơ quan BHXH đã quyết toán chế độ ốm đau, thai sản cho đơn vị sử dụng lao động, nhưng do chưa kịp thời thông báo hoặc do người lao động không đến nhận trợ cấp nên số tiền này vẫn tồn ở đơn vị … Thậm chí, có không ít trường hợp, người lao động đến tận cơ quan tìm gặp Thắng với vẻ mặt đầy căng thẳng, bức xúc. Những lúc như vậy, anh cán bộ trẻ phải bình tĩnh, nhã nhặn, giải thích cặn kẽ quy định chế độ chính sách, đông thời đưa ra đầy đủ chứng cứ dữ liệu hồ sơ để người lao động biết rằng trợ cấp của mình đã được giải quyết đến đâu; cơ quan BHXH hay chủ sử dụng lao động phải chịu trách nhiệm… Công việc chuyên quản thu vốn đã rất bận rộn, lại thêm những lần xử lý tình huống như vậy, mất rất nhiều thời gian kiểm tra, xác minh. Dù vậy Thắng vẫn cố gắng để có câu trả lời cũng như bảo đảm để người lao động được hưởng chế độ, nhận tiền trợ cấp kịp thời nhất. Thắng chia sẻ với chúng tôi những suy nghĩ rất giản dị: Cứ đặt địa vị của mình vào hoàn cảnh của người lao động, giữa lúc khó khăn mà không được hưởng quyền lợi chính đáng, sẽ thấu hiểu, thông cảm, từ đó giải quyết chế độ càng cần phải có trách nhiệm hơn. Nhìn đôi mắt sáng thông minh và gương mặt cương nghị của người đồng nghiệp trẻ, chúng tôi càng hiểu vì sao anh có sáng kiến cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực giải quyết trợ cấp ốm đau, thai sản. Đây không phải là câu chuyện tình cờ mà chính là những suy tư của một người viên chức hết lòng với công việc, vì quyền lợi của người tham gia BHXH.

  …đến sáng kiến có thể giúp tiết kiệm 115 tỷ đồng/năm

  Có lẽ phải nhiều lần giải quyết, bận rộn, căng thẳng vì các trường hợp giải quyết chế độ thai sản như vậy nên đồng nghiệp trong cơ quan đùa vui anh Trần Minh Thắng suốt ngày bị mấy cô thai sản đến tìm quả cũng không sai. Đây cũng là lý do để anh có ý tưởng thực hiện cơ chế liên thông trong giải quyết chế độ ốm đau, thai sản. Thắng chia sẻ với chúng tôi những tồn tại như: Đơn vị sử dụng lao động giữ lại kinh phí 02% nhưng không chi trả kịp thời chế độ cho người lao động; Cơ quan BHXH đã quyết toán chế độ ốm đau, thai sản cho đơn vị sử dụng lao động, nhưng do người lao động không đến nhận trợ cấp nên số tiền này vẫn tồn ở đơn vị sử dụng lao động; Đơn vị mất nhiều thời gian giao dịch, chuẩn bị hồ sơ: phải đến cơ quan BHXH để nộp hồ sơ gây mất thời gian, chi phí; tình trạng giả mạo hồ sơ... Nguyên nhân chính của những tồn tại, bất cập nêu trên là do chưa liên thông dữ liệu trong giải quyết chế độ ốm đau, thai sản giữa cơ quan BHXH, cơ sở khám, chữa bệnh và đơn vị sử dụng lao động.

  Thực hiện cơ chế liên thông trong giải quyết chế độ ốm đau, thai sản sẽ giúp đơn giản hóa, công khai, minh bạch thủ tục; giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết, tiết kiệm chi phí tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho cá nhân, tổ chức trong việc thực hiện các thủ tục hưởng chế độ ốm đau, thai sản; giúp cơ quan BHXH các cấp thực hiện tốt chế độ, chính sách BHXH đối với người lao động, đồng thời tăng cường quản lý việc giải quyết chế độ chặt chẽ hơn.

  Hình dung một cách cơ bản nhất, cơ sở khám, chữa bệnh chuyển dữ liệu liên quan đến quá trình người lao động khám, điều trị do ốm đau, thai sản (giấy C65-HD, giấy chứng sinh, giấy ra viện (ngày ra, vào viện, tình trạng bệnh...) thông qua phần mềm đến hệ thống thông tin dữ liệu.

  Người lao động: Nộp hồ sơ gồm giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH (C65-HD, Giấy ra viện... ) cho đơn vị sử dụng lao động.

  Đơn vị sử dụng lao động: Lập danh sách mẫu C70a-HD, ký số gửi lên Cổng thông tin điện tử hoặc qua tổ chức I-VAN hoặc nộp qua dịch vụ bưu chính (giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH, giấy ra viện... lưu tại đơn vị).

  Cơ quan BHXH: Tiếp nhận danh sách mẫu C70a-HD; Thực hiện tra cứu, đối chiếu với dữ liệu người nghỉ hưởng chế độ ốm đau, thai sản trên hệ thống thông tin dữ liệu: các đợt ốm điều trị nội trú, ngoại trú của người lao động và con của người lao động; Xét duyệt trợ cấp; Trả kết quả xét duyệt trợ cấp qua giao dịch điện tử, dịch vụ bưu chính, qua tài khoản cho đơn vị sử dụng lao động hoặc trực tiếp cho người lao động.

  Trường hợp đơn vị thống nhất chi trả thông qua tài khoản, đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm cung cấp một lần cho cơ quan BHXH số tài khoản tiền gửi, ngân hàng mở tài khoản của toàn bộ người lao động (bổ sung, cập nhật kịp thời khi có tăng, giảm) để cập nhật vào phần mềm nghiệp vụ, kết xuất ra biểu C70b-HD khi thực hiện chi trả cho người lao động.

  Dựa trên tính toán,Trần Minh Thắng cho rằng khi thực hiện liên thông và giải quyết chế độ ốm đau, thai sản theo quy trình trên sẽ giảm bớt thời gian đi lại, giao dịch, giảm thời gian lập hồ sơ kê khai, giải quyết chế độ ốm đau, thai sản; giảm thời gian xác minh hồ sơ, thực hiện tốt khâu hậu kiểm.

  Quan trọng hơn, việc áp dụng giải pháp trên giúp tránh tình trạng giả mạo hồ sơ, trục lợi Quỹ BHXH. Với con số trung bình có 4.000.000 người giải quyết chế độ ốm đau, thai sản/năm; nếu giải pháp liên thông thanh toán chế độ ốm đau, thai sản nêu trên được nghiên cứu, phê duyệt và đưa vào áp dụng trong thực tế, thời gian giải quyết chế độ ốm đau, thai sản chỉ còn tối đa 03 ngày, ước tính có thể tiết kiệm được hơn 115 tỷ đồng/năm.

  Không có nhiều kiến thức chuyên môn sâu để đánh giá những tính toán nói trên, tuy nhiên, theo thông tin chúng tôi có được, trong năm 2016, BHXH Việt Nam đã tập trung xây dựng Hệ thống kết nối, liên thông với 99,5% cơ sở khám, chữa bệnh BHYT tại 63 tỉnh, thành phố. Bên cạnh đó, có khoảng 90% đơn vị sử dụng lao động đã kết nối và thực hiện giao dịch điện tử với cơ quan BHXH trong việc thực hiện thủ tục tham gia BHXH, BHYT, BHTN và đề nghị cấp sổ BHXH, thẻ BHYT. Đáng chú ý hơn nữa, ngày 24/12/2016, Chính phủ ban hành Nghị định số 166/2016/NĐ-CP quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN, bao gồm đăng ký tham gia giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN; cấp sổ BHXH, thẻ BHYT; giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, BHYT, BHTN; giám định, thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT và việc trao đổi thông tin liên quan đến việc thực hiện chế độ BHXH, BHYT, BHTN. Nghị định sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03 2017. Đây có lẽ sẽ là những cơ sở pháp lý quan trọng để sáng kiến thực hiện cơ chế liên thông trong giải quyết chế độ ốm đau, thai sản của Trần Minh Thắng được đưa vào áp dụng trong thực tế trong tương lai gần.

Viết bình luận