Giữ lại mật ngọt cho đời

27/02/2020 17:04:22
Trải qua ¼ thế kỷ, ngày lại ngày, công tác giải quyết chế độ chính sách BHXH vẫn được thực hiện một cách bền bỉ, có phần thầm lặng của những thế hệ cán bộ BHXH. Với đặc thù là chế độ an sinh xã hội dài hạn, lợi ích công việc của họ khó có thể nhìn thấy ngay trước mắt hay qua những con số thống kê.

Đồng chí Điều Bá Được phát biểu tại một Hội thảo về việc sửa đổi Luật BHXH

       Những con người của 25 năm
Từ năm 1995 đến nay, cơ quan BHXH đã giải quyết cho 2.559.776 người hưởng các chế độ BHXH hàng tháng, trong đó có 2.022.373 người hưởng lương hưu; trên 106.443.268 lượt người hưởng trợ cấp ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe...

Đó là những con số thống kê giải quyết hưởng các chế độ BHXH từ năm 1995 – dấu mốc thành lập BHXH Việt Nam cho đến nay. Từ những con số thống kê có phần khô khan ấy, để có được một góc nhìn toàn diện, sống động xuyên suốt quá trình 25 năm, phải tìm đến những người gắn bó lâu nhất với “nghề giải quyết chế độ chính sách”.

Từ những năm 1980, với vai trò là cán bộ quân lực của Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hoàng Liên Sơn (nay là tỉnh Lào Cai và Yên Bái), đồng chí Điều Bá Được, Trưởng Ban Thực hiện chính sách BHXH, đã sớm gắn bó với công việc giải quyết chế độ chính sách BHXH trong quân đội; đến đầu năm 1985, được chuyển ngành về công tác tại Sở Lao động - Thương binh & Xã hội tỉnh Yên Bái rồi chính thức là “người” BHXH vào năm 1995 – những ngày đầu tiên cơ quan BHXH được thành lập. Gần 12 năm gắn với thực tiễn tại cơ sở, từ cương vị Trưởng phòng, Phó Giám đốc phụ trách công tác tổ chức thực hiện chế độ chính sách BHXH, rồi đến cương vị Phó Trưởng Ban, Trưởng Ban Thực hiện chính sách BHXH (từ 2007 đến nay).

Cuối năm 2011 đầu năm 2012, đồng chí Điều Bá Được là Chủ nhiệm Đề án “Triển khai đánh giá, tổng kết tình hình thực hiện Chỉ thị số 15-CT/TW của Bộ Chính trị và văn bản chỉ đạo mới về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác BHXH, BHYT”. Kết quả nghiên cứu của Đề án là căn cứ quan trọng giúp Văn phòng Trung ương Đảng tổng hợp trình Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác BHXH, BHYT giai đoạn 2012-2020.

Chưa dừng lại ở đó, đồng chí Được cũng được giao nhiệm vụ là Tổ phó Tổ giúp việc Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam xây dựng Đề án cải cách chính sách BHXH, qua đó có nhiều đề xuất được Ban Chỉ đạo cải cách chính sách tiền lương, BHXH tiếp thu, là một trong những cơ sở để Ban chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 về Cải cách chính sách BHXH.

Có lẽ hiếm có ai có được cơ duyên và gắn bó bền bỉ với chính sách BHXH đến thế và đặc biệt là trải qua nhiều cương vị từ cấp cơ sở - đậm tính thực tiễn, cho đến việc tham gia góp ý hoạch định chính sách, tham mưu chỉ đạo thực hiện trên phạm vi toàn quốc.
Nhìn lại quãng thời gian bấy nhiêu năm gắn bó với “nghiệp” giải quyết chế độ chính sách BHXH, trong tâm trí của đồng chí Trưởng Ban vẫn vẹn nguyên hình ảnh về những người đồng nghiệp và nhất là tinh thần làm việc từ những ngày đầu tiên: Đặc thù của nghề giải quyết chế độ là luôn phải xem xét tỉ mỉ, thận trọng, nghiên cứu kỹ hồ sơ của từng người, đối chiếu với các quy định của pháp luật hiện hành và cả những văn bản quy định trước đó, thậm chí là văn bản từ những năm 1945 đến nay vẫn còn hiệu lực thi hành. Đa phần phải làm thủ công nên phải hết sức cẩn thận suy xét, hồ sơ, quá trình làm việc của người lao động, nhất là ở các giai đoạn trước không phải lúc nào cũng rõ ràng, dễ xem xét xử lý. Khi tính toán điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH những ngày đầu đều phải làm thủ công rất mất thời gian, không chính xác, chưa kể địa bàn vùng sâu, vùng xa, đi lại mất nhiều ngày nên phải cố gắng làm cho kịp tiến độ phục vụ yêu cầu chi trả khi Nhà nước ban hành chính sách điều chỉnh lương hưu hoặc vào dịp Tết... vất vả nhưng tất cả đều nhiệt huyết không nề hà khó khăn, ngại gian khổ.

Cũng từ những ngày đó, mặc dù công tác ở một địa bàn vùng sâu, vùng xa ít có điều kiện được trang bị thiết bị hiện đại, nhưng đồng chí Điều Bá Được cùng với những người đồng nghiệp đã sớm mày mò, tìm tòi xây dựng thành công phần mềm tính toán mức hưởng lương hưu, lập danh sách chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng từ tháng 12/1997. Cho đến nay, phần mềm này đã phát huy tác dụng, từng bước được nâng cấp, ngày càng hoàn thiện, phục vụ tốt hơn, hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý và chi trả các chế độ BHXH.

Có lẽ chính do đặc thù nghề nghiệp đã tạo cho anh Được thói quen lưu trữ hồ sơ hết sức cẩn thận, khoa học. Đến tận bây giờ, tập hồ sơ về chương trình ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý chế độ chính sách, quản lý đối tượng, quản lý hồ sơ hưởng BHXH từ ngày 31/12/1997 với những trang giấy đã ố màu thời gian và rất nhiều văn bản hồ sơ công việc khác vẫn được anh lưu giữ hết sức cẩn thận. Những hồ sơ công việc được lưu trữ cẩn thận ấy không chỉ có giá trị lịch sử mà còn là những tài liệu căn cứ thực tiễn hết sức quan trọng với những người tham gia xây dựng chính sách. Hằng ngày, tiếp cận với những công văn, kiến nghị của tổ chức, cá nhân gửi đến, hoặc trực tiếp lắng nghe bao tâm tư, nguyện vọng, những người làm chính sách đã được hun đúc nên tấm lòng sẻ chia, thấu hiểu và cả trách nhiệm trong lúc suy xét, giải quyết hồ sơ, phải nghiên cứu kỹ càng để giải quyết sao cho thấu lý, đạt tình. Cũng từ đó, những đề xuất kiến nghị qua mỗi lần sửa đổi chính sách được kịp thời, sát với thực tiễn hơn, quyền lợi của người lao động được đảm bảo.

Những tâm sự của đồng chí Trưởng ban, với thâm niên gần 40 năm trong nghề phần nào khắc họa hình ảnh những cán bộ giải quyết chế độ BHXH từ những ngày đầu tiên và cho cả đến bây giờ. Từ góc nhìn của người làm nghề báo, trong nhiều chuyến công tác tới các tỉnh, thành phố, chúng tôi cảm nhận rõ: những người làm “nghề giải quyết chế độ chính
sách BHXH” luôn mang một dáng vẻ trầm lặng khác biệt. Công việc của họ không phải lúc nào cũng sôi động, kết quả đôi khi chỉ thể hiện bằng những con số thống kê có phần khô khan song đằng sau đó là tâm huyết, trách nhiệm và cả những áp lực họ phải đối mặt.

Những trăn trở suy tư và niềm tin 

Cũng trong suốt những chặng đường tác nghiệp, trong những dịp được làm việc với những cán bộ giải quyết chế độ chính sách BHXH, chúng tôi cảm nhận rõ những trăn trở của những con người thầm lặng. Đó là nỗ lực thuyết phục vận động người dân tiếp tục đóng BHXH tự nguyện thay vì nhận BHXH một lần; đó là những khi phải suy tư băn khoăn khi một trường hợp không đủ căn cứ giải quyết chế độ hay cộng nối thời gian đóng vì hồ sơ thất lạc sau mấy chục năm cống hiến; cả những ngậm ngùi tiếc nuối khi chứng kiến những quyết định vội vàng nhận chế độ thôi việc trước năm 1995 hoặc BHXH một lần từ năm 1995 về sau này để tuổi già thêm khó khăn vì không có lương hưu... Bấy nhiêu năm công tác ở các vị trí, hơn ai hết đồng chí Điều Bá Được thấm thía những câu chuyện nghề nghiệp. Cũng chính bởi vậy nên giờ đây trong anh luôn là những trăn trở để góp phần xây dựng chính sách ngày càng hoàn thiện hơn. Nghị quyết 28-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về Cải cách chính sách BHXH với định hướng xuyên suốt thực hiện BHXH toàn dân là một bước tiến lớn; nhưng từ định hướng của Đảng đến cụ thể hóa thành các quy định pháp luật là cả một quá trình dài với không ít khó khăn thách thức và cả chông gai. Dù vậy, với những bước tiến như hiện nay, qua bấy nhiêu năm được hoàn thiện, mở rộng chế độ hưởng, công tác tổ chức thực hiện BHXH hứa hẹn sẽ đạt được nhiều kết quả khả quan khi người dân ngày càng được thụ hưởng, thấy được lợi ích chính sách nhiều hơn qua thời gian. Đặc biệt, nhìn lại tập hồ sơ cũ, với những ý tưởng, triển khai ứng dụng công nghệ thông tin ở một địa phương – Yên Bái cách đây hơn 22 năm, cho đến hôm nay, khi toàn Ngành có những bước tiến vượt bậc, hiện đại hóa mạnh mẽ trong nhiều quy trình nghiệp vụ trong đó có giải quyết chế độ chính sách BHXH, mới thấy được niềm vui, tâm huyết từ những con người đã đi trọn với Ngành 25 năm.  

Ai đó đã có những câu thơ thật đẹp về những chú ong cần mẫn, giữ lại chút mật ngọt cho đời khi những mùa hoa qua đi. Khi hiểu được những công việc thầm lặng của những cán bộ cơ quan BHXH nói chung và nhất là lắng nghe những trăn trở, suy tư của những người làm “nghề giải quyết chế độ chính sách BHXH”, chúng tôi càng cảm nhận rõ: họ chính là chú ong cần mẫn của cuộc đời. Khi những tháng ngày thanh xuân, trẻ, khỏe của người lao động qua đi, cán bộ cơ quan BHXH chính là những người giữ lại những “mật ngọt” - đồng lương hưu cho tuổi già./.

 

Đan Hà 

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam