Hồ Chí Minh - Một nhà báo toàn năng

05/08/2014 20:17:04
Thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 14/05/2001 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh từ nay đến năm 2015, bắt đầu từ số này Tạp chí BHXH mở Chuyên mục: “Học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Trong số này và các số tiếp theo, Ban Biên tập giới thiệu loạt bài viết về tư tưởng, tấm gương và phong cách báo chí Hồ Chí Minh, một lãnh tụ thiên tài, đồng thời là một nhà báo vĩ đại của nền báo chí Cách mạng Việt Nam.

Hồ Chí Minh là người sáng lập, đồng thời là một nhà báo vĩ đại của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Hoạt động báo chí chiếm vị trí quan trọng, gắn liền với cuộc đời hoạt động cách mạng của Người. Có thể nói rằng, sự hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh qua các thời kỳ đã được phản chiếu một phần lớn thông qua các tác phẩm báo chí của Người trong suốt 50 năm (1919 – 1969). Và chính trong thực tiễn hoạt động báo chí sôi nổi đó, Hồ Chí Minh đã hình thành tư tưởng báo chí cách mạng.
Cả cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vì mục tiêu giải phóng nhân dân khỏi ách nô lệ, xây dựng một nước Việt Nam độc lập tự do, phồn vinh, hạnh phúc. Ham muốn tột bậc của Người là làm sao cho nhân dân ai cũng có cơm ăn, áo mặc và học hành, an sinh, hạnh phúc.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng là một bộ phận không thể tách rời trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng của Người về văn hóa, xã hội nói riêng. Do đó, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng không chỉ ý nghĩa đối với những người làm công tác truyền thông nói chung, mà có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác truyền thông về An sinh xã hội ở nước ta hiện nay.
Nếu tính từ tác phẩm đầu tiên “Quyền của các dân tộc thuộc địa” đăng trên báo Nhân đạo ngày 18/06/1919 đến tác phẩm cuối cùng Thư trả lời Tổng thống Mỹ đăng trên báo Nhân dân ngày 25/08/1969 thì Hồ Chí Minh đã làm báo cả cuộc đời, để lại hơn 2.000 bài báo các loại, gần 300 bài thơ, gần 500 trang truyện và ký. Không chỉ cống hiến tài năng, công sức và trí tuệ cho việc sáng lập các tờ báo, Người còn tích cực viết báo cả trên diễn đàn quốc tế và trong nước. Người đã có các bài báo trên báo chí của phong trào công nhân và cộng sản Pháp, báo chí quốc tế, báo chí xô viết và các Đảng Cộng sản, báo chí Việt Nam trước và sau năm 1945... Báo chí luôn là một vũ khí sắc bén trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người.
Hồ Chí Minh cũng đã sáng lập ra 09 tờ báo: Người cùng khổ (Le Paria năm 1922); Quốc tế nông dân (1924); Thanh niên (1925); Công nông (1925); Lính Kách mệnh (1925); Thân ái (1928); Đỏ (1929); Việt Nam độc lập (1941); Cứu quốc (1942). Hồ Chí Minh đã sử dụng khoảng 150 bút danh viết nên những tác phẩm báo chí xuất sắc. Người đã viết báo bằng nhiều thứ tiếng: Anh, Pháp, Nga, Hán, Việt...
Người khai sinh ra nền báo chí cách mạng Việt Nam bằng việc sáng lập ra tờ báo Thanh niên, số đầu ra ngày 21/06/1925. Ngày đó đã trở thành ngày truyền thống của Báo chí Cách mạng Việt Nam. Trong hơn 200 số Báo Thanh niên. Nguyễn Ái Quốc trực tiếp chỉ đạo 88 số đầu, tức là khoảng thời gian từ tháng 06/1925 đến tháng 04/1927. Đầu năm 1941, người về nước và đã sáng lập, tổ chức hoạt động tờ Việt Nam độc lập. Năm 1942, Người tổ chức thành lập báo Cứu quốc.
Sau khi giành chính quyền và trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, Hồ Chí Minh không trực tiếp lãnh đạo các tòa soạn báo, nhưng Người liên tục viết bài cho các báo. Chiếm vị trí nổi bật trong các tác phẩm báo chí thời kỳ này là hàng trăm bài báo của Người thể hiện quan điểm chỉ đạo kịp thời đối với những vấn đề thời sự, những lĩnh vực quan trọng của công cuộc kháng chiến, kiến quốc. Ngòi bút của Người bao quát rộng lớn những vấn đề có ý nghĩa quan trọng đang đặt ra, phân tích một cách sắc sảo, cụ thể, đánh giá rõ ràng, xác đáng, đưa ra các giải pháp thiết thực, khả thi cho việc giải quyết.
Giai đoạn từ 1954 đến 1969, Hồ Chí Minh viết hàng trăm bài báo đăng trên các báo, tạp chí trong nước (chủ yếu là báo Nhân dân) và nước ngoài. Đối với báo Nhân dân, Hồ Chí Minh đã viết về các chủ đề cấp thiết trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, công tác xây dựng Đảng, về người tốt, việc tốt về đấu tranh chống Pháp và Mỹ.
Các tác phẩm báo chí mà Hồ Chí Minh để lại cho chúng ta là một kho tàng đồ sộ, phong phú, bao gồm nhiều thể loại như chính luận, tiểu phẩm, truyện, ký và thơ, và ở thể loại nào Người cũng tỏ ra là cây bút hàng đầu và bậc thầy của nghệ thuật ngôn từ. Hồ Chí Minh đã chủ động và sáng tạo sự kết hợp giữa báo chí với văn học và nhiều hoạt động tinh thần khác. Trong nhiều bài báo Người đã sử dụng có hiệu quả những phương thức biểu hiện như hình ảnh, mẩu chuyện, nghệ thuật ngôn ngữ, giọng điệu châm biếm… tạo cho các bài báo có thêm nhiều màu sắc và giá trị văn học. Không ít trường hợp, Người đã đưa thơ, lẩy Kiều, lẩy ca dao vào các bài báo. Người dùng thủ pháp chơi chữ như “Trên trần ai, ai cũng ghét ai” để chế giễu chuyện Aixenhao mất ghế Tổng thống (năm 1961), hoặc “Taylo thì chân cũng lo” để bóc trần thất bại của tướng Taylo ở Nam Việt Nam...
Với hơn 50 năm hoạt động sáng tạo không ngừng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại di sản báo chí vô cùng to lớn và phong phú, trong đó thể hiện sinh động những quan điểm, tư tưởng của Người về cách mạng, về thời đại, về nhân dân, về kinh tế, chính trị, văn hóa và các lĩnh vực của đời sống xã hội. Di sản đó cũng thể hiện bản lĩnh tuyệt vời của ngòi bút, tài năng và sức sáng tạo của một nhân cách lớn, nhà báo cách mạng lớn.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kết hợp chặt chẽ hoạt động báo chí với hoạt động cách mạng. Người đã sáng lập nhiều tờ báo đáp ứng yêu cầu trong mỗi giai đoạn của cuộc đấu tranh cách mạng. Người hiểu rất rõ vai trò của báo chí là một phương tiện hữu hiệu, một vũ khí sắc bén, một lực lượng mạnh mẽ để tuyên truyền, vận động và tổ chức quần chúng, thực hiện nhiệm vụ đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng xã hội mới.
Bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu có điều kiện là Người sử dụng và phát huy vai trò của báo chí. Hồ Chí Minh không nhận mình là nhà thơ, nhà văn, nhưng Người nhận mình là nhà chính luận, là người có "duyên nợ" với báo chí. Là người sáng lập, đồng thời là nhà báo xuất sắc của nền báo chí cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh là sự hội tụ những phẩm chất cần thiết của một nhà báo cách mạng, một bản lĩnh chính trị vững vàng, một tấm gương đạo đức trong sáng và sự thành thạo trong nghiệp vụ làm báo. Không chỉ viết bài, Người đã từng làm cả chủ bút, chủ nhiệm, giữ quỹ, phát hành và bán báo, hiểu sâu sắc những công đoạn để một tờ báo ra đời và những gì làm nên bản sắc của tờ báo đó.
Người từng dặn dò những người làm báo cần cân nhắc trước khi viết, cũng chính là những câu hỏi Người đặt ra cho bản thân mình trước khi đặt bút viết bài. Những câu hỏi Viết cho ai? Viết để làm gì? Viết cái gì? Viết như thế nào? là những lời dạy hết sức sâu sắc của Người về vai trò, chức năng, nhiệm vụ của báo chí, về phẩm chất của nhà báo, về nghiệp vụ báo chí v.v... đã trở thành kim chỉ nam cho hoạt động của Báo chí Cách mạng Việt Nam. Các nhà nghiên cứu đã từng nhận xét, hiếm có người như Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người không chỉ là một vị lãnh tụ thiên tài, anh hùng giải phóng dân tộc, một danh nhân văn hoá kiệt xuất mà còn là một nhà báo toàn năng./.



Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam