Khắc sâu đạo lý “uống nước nhớ nguồn”

11/07/2017 03:52:12
Trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên của nhân dân và sự cường thịnh của đất nước, hàng triệu thanh niên đã hiến dâng tuổi thanh xuân và cuộc sống của mình cho Tổ quốc. Nhiều đồng chí, đồng bào đã anh dũng hy sinh oanh liệt cho cách mạng, cho Tổ quốc, cho dân tộc. Ngày 27/07 hằng năm trở thành ngày kỷ niệm thiêng liêng, đáng nhớ, mang đậm dấu ấn nhân văn, nhân ái, nhân nghĩa Việt Nam, có ý nghĩa lịch sử, văn hóa, chính trị, xã hội sâu sắc.

Đoàn cán bộ BHXH Việt Nam do Thứ trưởng, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh dẫn đầu viếng Nghĩa trang Liệt sỹ Trường Sơn ngày 18/7/2014

  Công ơn thương binh, liệt sỹ đã làm rạng rỡ dân tộc, vẻ vang giống nòi

  Trong 22 thế kỷ tồn tại, từ thế kỷ thứ III trước Công nguyên đến thế kỷ XX, dân tộc Việt Nam mất hơn một nửa thời gian phải chiến đấu với nhiều kẻ thù hung bạo để bảo vệ nền độc lập của dân tộc. Lịch sử Việt Nam in đậm chất anh hùng chống giặc ngoại xâm, mãi mãi lưu danh những người con yêu quý của dân tộc với truyền thống “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”, “ra ngõ gặp anh hùng”. Kế thừa truyền thống quý báu đó của dân tộc, ngay từ khi ra đời, Đảng ta do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, đã lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài, gian khổ, vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách và giành được những thắng lợi vĩ đại, giải phóng dân tộc, đưa đất nước từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

  Trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên của nhân dân và sự cường thịnh của đất nước, hàng triệu thanh niên đã hiến dâng tuổi thanh xuân và cuộc sống của mình cho Tổ quốc. Nhiều đồng chí, đồng bào đã anh dũng hy sinh oanh liệt cho cách mạng, cho Tổ quốc, cho dân tộc. Nhiều đồng chí, đồng bào trở về sau chiến tranh mang trên mình thương tật suốt đời, chịu nhiều đau đớn do vết thương hay bị nhiễm chất độc hóa học. Máu đào và sự hy sinh của các thương binh, liệt sỹ ấy đã làm cho lá cờ cách mạng thêm đỏ chói, làm cho đất nước ta nở hoa độc lập, kết trái tự do. Hàng triệu thân nhân liệt sỹ, ông bà, cha mẹ, người chồng, người vợ, con cháu, anh chị em mãi mãi không bao giờ được gặp lại những người thân yêu nhất của mình. Thương binh, liệt sỹ “đã làm rạng rỡ dân tộc, vẻ vang giống nòi”. Tiếng thơm của họ sẽ muôn đời lưu truyền với sử xanh. Họ chiến đấu, hy sinh cho Tổ quốc sống mãi. Tinh thần bất diệt, tấm gương sáng ngời của họ sẽ luôn luôn còn với non sông Việt Nam.

  Hồ Chí Minh kết tinh đạo lý nhân ái của dân tộc

  Với truyền thống quý báu thể hiện đạo lý nhân ái của dân tộc Việt Nam “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”..., ngay trước khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra “Thông báo nhận con các liệt sỹ làm con nuôi” với lời lẽ giản đơn mà chân thành, gây xúc động mạnh mẽ lòng người: “Vì muốn thay mặt Tổ quốc, toàn thể đồng bào và Chính phủ cảm ơn những chiến sỹ đã hy sinh tính mệnh cho nền Tự do, Độc lập và Thống nhất của nước nhà, hoặc trong thời kỳ cách mệnh, hoặc trong thời kỳ kháng chiến. Tôi gửi lời chào thân ái cho gia đình các liệt sỹ đó, và tôi nhận con các liệt sỹ làm con nuôi của tôi”. Tiếp đó, Người đã chỉ thị chọn một ngày trong năm làm “Ngày Thương binh”. Thực hiện chỉ thị của Người, một hội nghị của các cơ quan, ngành ở Trung ương, khu, tỉnh họp và đề nghị lấy ngày 27/07/1947 làm “Ngày Thương binh, liệt sỹ” đầu tiên trong cả nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh đồng ý quyết định chọn ngày 27/07 hằng năm là “Ngày Thương binh toàn quốc” để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta có dịp thực hiện bổn phận cao cả của mình là tưởng nhớ, biết ơn, tôn vinh các thương binh, anh hùng liệt sỹ, những người đã hy sinh tính mạng hoặc đã góp một phần xương máu cho sự nghiệp vĩ đại của dân tộc; thương yêu, giúp đỡ thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sỹ. Kể từ đó, ngày 27/07 hằng năm trở thành ngày kỷ niệm thiêng liêng, đáng nhớ, mang đậm dấu ấn nhân văn, nhân ái, nhân nghĩa Việt Nam, có ý nghĩa lịch sử, văn hóa, chính trị, xã hội sâu sắc.

  Trên cơ sở nhận thức sâu sắc ý nghĩa quan trọng và tác dụng to lớn của công tác Thương binh, liệt sỹ, Hồ Chí Minh đã ra sức thực hiện công tác đó từ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp cho đến tận cuối đời, đem lại một động lực tinh thần - vật chất to lớn, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp kháng chiến, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cùng với thư, bài viết, bài nói trực tiếp hoặc gián tiếp và sắc lệnh, lệnh về thương binh, liệt sỹ, Người còn tặng Huy hiệu cho thương binh gương mẫu, tận tụy với công tác, sản xuất, lập nhiều thành tích trên mặt trận mới; đặt vòng hoa ở Đài Liệt sỹ tại Hà Nội. Ngày 01/09/1969, chỉ một ngày trước khi mất, Người đã gửi vòng hoa viếng các liệt sỹ tại Nghĩa trang Liệt sỹ Hà Nội (Mai Dịch).

  Với tư tưởng và việc làm của Hồ Chí Minh, chúng ta nhận thức sâu sắc rằng Người có một thái độ nhân văn sâu sắc, cao cả đối với thương binh, liệt sỹ. Từ tình cảm tự đáy lòng của một con người “không có gia đình”, “không có con cái” với suy nghĩ “tất cả thanh niên Việt Nam là con cháu tôi”, và “nhận con các liệt sỹ làm con nuôi”, Người tâm sự “mất một thanh niên, thì hình như tôi đứt một đoạn ruột”. Người coi: “Thương binh là những người đã hy sinh gia đình, hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào. Vì lợi ích của Tổ quốc, của đồng bào, mà các đồng chí chịu ốm yếu, què quặt”. Theo Người, những con người dũng cảm hy sinh, để giữ gìn đất nước “đã làm rạng rỡ dân tộc, vẻ vang giống nòi. Họ chết cho Tổ quốc sống mãi. Vật chất họ mất nhưng tinh thần họ sẽ luôn luôn còn với non sông Việt Nam”.

  Trách nhiệm lớn lao của Đảng, Nhà nước, các đoàn thể và đồng bào

  Đánh giá cao, ghi nhận công ơn trời biển của thương binh, liệt sỹ, Hồ Chí Minh đồng thời cũng nêu rõ nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội và mọi người phải có trách nhiệm, nghĩa vụ đối với công tác thương binh, liệt sỹ. Theo Người, ngày 27/7 là một ngày kỷ niệm, một dịp cho đồng bào ta tỏ lòng hiếu nghĩa, bác ái, là tỏ ý yêu mến thương binh. Mỗi năm đến ngày ấy thì những người ái quốc Việt Nam càng tưởng nhớ đến anh em thương binh, tưởng nhớ đến các gia đình tử sỹ, tưởng nhớ đến những người vô danh anh hùng, hoặc đã hy sinh tính mệnh, hoặc đã góp một phần xương máu trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc. Vì vậy, “bổn phận của chúng ta là phải biết ơn, phải thương yêu và giúp đỡ họ; không nên coi đó là một việc “làm phúc”… Các cơ quan, đoàn thể chấp hành chu đáo chính sách của Đảng và Chính phủ đối với thương binh và liệt sỹ, để anh em thương, bệnh binh và gia đình liệt sỹ được ổn định hơn nữa trong công tác và trong cuộc sống”.

  Điều đặc biệt là chính Người đã nêu gương xung phong thực hiện nhiệm vụ đó đầu tiên, để toàn dân noi theo một cách tự nguyện. Trong Thư gửi Ban Thường trực của Ban Tổ chức “Ngày Thương binh toàn quốc” ngày 17/07/1947, Người viết: “Tôi xin xung phong gửi một chiếc áo lót lụa của chị em phụ nữ đã biếu tôi, một tháng lương của tôi, một bữa ăn của tôi và của các nhân viên tại Phủ Chủ tịch, cộng là một nghìn một trăm hai mươi bảy đồng (1.127 đồng)”. Việc làm đó của Hồ Chí Minh không phải một lần mà diễn ra nhiều lần tiếp theo. Việc làm thấm nhuần đạo nghĩa, hợp lòng người của Hồ Chí Minh đã nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt của các tầng lớp Nhân dân, từ các cụ phụ lão, các vị thân hào đến toàn thể nam nữ đồng bào, mang lại những kết quả thiết thực.

  Theo Hồ Chí Minh, nói đến trách nhiệm, bổn phận của Nhà nước, của đồng bào, các giới, các tổ chức, đặc biệt đoàn thể phụ nữ, thanh niên, nhi đồng đối với thương binh, gia đình liệt sỹ không thể nói suông, mà nói phải đi đôi với làm với những biện pháp, hành động cụ thể, thiết thực, phù hợp hoàn cảnh, sự cố gắng và khả năng của mình, tổ chức thi đua, trên cái nền đạo lý của lòng bác ái, làm việc nghĩa, “nhường cơm, sẻ áo”, “lá lành đùm lá rách”, mọi người tự động làm, không cưỡng bức. Phải có tổng kết, đánh giá, “nơi nào 100% Nhân dân tham gia thì Ban Thường trực sẽ đăng báo khen”.

  Nói về trách nhiệm của Đảng, Chính phủ và đồng bào, phải trở về với bản Di chúc, một văn kiện lịch sử vô giá về nhiều phương diện, trong đó toát lên tư tưởng nhân văn, nhân đạo sâu sắc không chỉ thể hiện đó là một cương lĩnh xây dựng đất nước “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” sau chiến tranh, nhằm không ngừng nâng cao đời sống kinh tế và văn hóa của Nhân dân, mà còn là những chỉ dẫn các công việc cụ thể cần phải làm đối với thương binh, liệt sỹ. Người dặn “đối với những người đã dũng cảm hy sinh một phần xương máu của mình, Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách làm cho họ có nơi ăn chốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người để họ có thể dần dần “tự lực cánh sinh”. Đối với các liệt sỹ, mỗi địa phương cần xây dựng vườn hoa và bia kỷ niệm ghi sự hy sinh anh dũng của các liệt sỹ, để đời đời giáo dục tinh thần yêu nước cho Nhân dân ta. Đối với cha mẹ, vợ con của các thương binh và liệt sỹ mà thiếu sức lao động và túng thiếu, thì chính quyền địa phương cùng hợp tác xã nông nghiệp phải giúp đỡ họ có công việc làm ăn thích hợp, quyết không để họ đói rét”.

  Hồ Chí Minh không chỉ khẳng định sự hy sinh xương máu của thương binh, liệt sỹ, mà còn nhấn mạnh tới thái độ, trách nhiệm của chính các thương binh. Người căn dặn anh em thương binh, bệnh binh với tư cách là quân nhân cách mạng thì bao giờ cũng phải là chiến sỹ anh dũng, “phải hòa mình với Nhân dân, tôn trọng Nhân dân, tránh phiền nhiễu Nhân dân; tránh tâm lý “công thần”, coi thường lao động, coi thường kỷ luật; chớ bi quan chán nản, phải luôn luôn cố gắng, cần phải biết ơn sự săn sóc của đồng bào”. Với niềm tin “thương binh tàn nhưng không phế”, Người mong “các đồng chí khi đã khôi phục sức khỏe, sẽ hăng hái tham gia công tác tăng gia sản xuất, để giúp ích cho Tổ quốc, cũng như các đồng chí đã anh dũng giữ gìn non sông, các đồng chí sẽ trở nên người công dân kiểu mẫu ở hậu phương cũng như các đồng chí đã làm người chiến sĩ kiểu mẫu ở ngoài mặt trận”.

  Chấp hành nghiêm chỉnh lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, qua hơn 30 năm thực hiện sự nghiệp đổi mới, Đảng và Nhà nước thường xuyên xem xét, nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung chính sách ưu đãi đối với người và gia đình có công với nước. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 khẳng định: “Nhà nước, xã hội tôn vinh, khen thưởng, thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công với nước”. Nhà nước đã ban hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng; Pháp lệnh quy định danh hiệu nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” và nhiều chính sách ưu đãi khác.

  Đảng, Nhà nước quan tâm đến người có công bao gồm các thương binh, bệnh binh, gia đình thân nhân liệt sỹ, các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, các vị lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa bằng nhiều cách thức khác nhau. Đảm bảo chính sách trợ cấp, chăm sóc sức khỏe, ưu tiên giao đất sản xuất, tạo điều kiện về nhà ở, đất ở, các chương trình dạy nghề, tạo việc làm cho con em gia đình chính sách, đặc biệt đối với những gia đình có hoàn cảnh khó khăn; thực hiện chính sách về giáo dục đào tạo, miễn giảm thuế; mở rộng hệ thống cơ sở dịch vụ và sự nghiệp phục vụ thương binh, thân nhân liệt sỹ; tặng thưởng Huân, Huy chương kháng chiến và các danh hiệu cao quý khác; đẩy mạnh tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sỹ; xây dựng và tu bổ tôn tạo hàng nghìn nghĩa trang liệt sỹ, tạo những điều kiện thuận lợi để cho các gia đình người thân liệt sĩ biết phần mộ liệt sỹ tại các nghĩa trang và đến thăm viếng.

  Phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” với nhiều hoạt động cụ thể, nhiều chương trình lớn như Xây nhà tình nghĩa, lập quỹ đền ơn đáp nghĩa, tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa, ổn định đời sống thương binh, bệnh binh nặng ở gia đình, chăm sóc bố mẹ liệt sỹ già yếu cô đơn và con liệt sỹ mồ côi, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng, lập “Tổ thương binh tình nghĩa”, “Đi tìm đồng đội”… đã phát triển về chất và ngày càng thiết thực. Hàng trăm ngàn căn nhà tình nghĩa được xây tặng cho các gia đình chính sách; hàng trăm ngàn sổ tiết kiệm tình nghĩa với hàng trăm tỷ đồng được trao tặng cho những người được hưởng chính sách ưu đãi. Những việc làm đầy tình nghĩa đó được sự hưởng ứng và tham gia nhiệt tình của toàn xã hội; là ý thức, hành động nhân văn cách mạng của mọi tầng lớp Nhân dân, trở thành phong trào sâu rộng, một nét đẹp trong đời sống văn hóa của xã hội, góp phần quan trọng vào củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giáo dục nâng cao tinh thần yêu nước thương nòi, tạo nên những giá trị nhân văn sâu sắc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

  Mặc dù Đảng, Nhà nước và Nhân dân - với trách nhiệm và đạo lý - đã làm được rất nhiều việc trong việc thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công với nước với mong muốn làm cho đời sống của thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sỹ và người có công vật chất được đầy đủ hơn, tinh thần được vui mạnh hơn nhưng vẫn còn có việc chưa làm được hoặc làm chưa tốt, chưa đáp ứng được yêu cầu. Chúng ta chưa thể yên lòng khi cuộc sống của không ít thương binh, bệnh binh, gia đình có công còn nhiều khó khăn; vẫn còn những người, những gia đình có công chưa được hưởng đầy đủ những chính sách ưu đãi của Đảng và Nhà nước; việc chăm sóc sức khỏe, việc làm, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho các đồng chí thương binh, bệnh binh chưa được chu đáo. Vẫn còn nhiều liệt sỹ chưa tìm được hài cốt, danh tính. Đảng, Nhà nước và Nhân dân vẫn đau thương, cho đó là vì mình chưa làm tròn nhiệm vụ.

  Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta đời đời vinh danh, ghi nhớ công ơn sự hy sinh, cống hiến to lớn của thương binh, liệt sỹ; luôn luôn tự hào, nguyện học tập, làm theo và sống xứng đáng với những hy sinh cao cả của các thế hệ cha anh, các bậc tiên liệt để vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hoàn thành sự nghiệp cách mạng mà các thương binh, liệt sỹ đã chuyển lại cho chúng ta.

                                                                                          PGS TS. Bùi Đình Phong

 

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam