Kháng sinh là một trong những loại thuốc Quỹ BHYT chi trả cao nhất

27/11/2019 16:56:29
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Việt Nam nằm trong TOP11 các quốc gia có tần suất sử dụng kháng sinh nhiều nhất thế giới. Không chỉ vậy, tình trạng kháng kháng sinh đang rất báo động ở nước ra, hằng năm, theo thống kê của BHXH Việt Nam, kháng sinh là một trong những loại thuốc Quỹ BHYT chi trả cao nhất.

(Ảnh minh họa)

Kháng sinh và kháng kháng sinh

Kháng sinh là thuốc dùng để chống nhiễm trùng do vi khuẩn, do đó, kháng sinh còn được gọi là thuốc kháng khuẩn. Có nhiều dạng, bao gồm dạng viên uống, chất lỏng, kem, thuốc mỡ..., kháng sinh chống lại nhiễm trùng bằng cách tiêu diệt vi khuẩn hoặc làm chậm và tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn trong cơ thể, bằng cách tấn công lớp cấu trúc bảo vệ vi khuẩn; ngăn chặn khả năng sinh sản của vi khuẩn; ngăn chặn sản xuất protein ở vi khuẩn. Ngày nay, kháng sinh vẫn là loại thuốc quan trọng, cứu sống những người bị nhiễm trùng nghiêm trọng và ngăn chặn mức độ lây lan của vi khuẩn trong cơ thể. Tuy nhiên, thế giới cũng đang phải đối mặt với 01 tình trạng nghiêm trọng, đe dọa đến sức khỏe cộng động trên toàn thế giới: Kháng kháng sinh (AMR).

Kháng kháng sinh là khả năng của các vi sinh vật như vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng sinh trưởng với sự hiện diện của một loại thuốc mà thông thường có thể giết chết hoạc hạn chế sự phát triển của chúng. Kết quả là các liệu pháp điều trị thông thường trở nên không hiệu quả, nhiễm trùng do đó trở nên nghiêm trọng hơn, dẫn đến thời gian bị bệnh lâu hơn, chi phí điều trị cao hơn và nguy cơ tử vong cao hơn. Bởi vì kháng kháng sinh, nên ngày càng có nhiều các bệnh nhiễm trùng thông thường như viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh lao và các bênh do thực phẩm gây nên càng trở nên khó điều trị hơn và đôi khi không thể điều trị được.    

Đến năm 2030, ước tính 24 triệu người rơi vào tình trạng đói nghèo vì kháng kháng sinh

Có thể nói, kháng kháng sinh là mối đe dọa sức khỏe cộng động trên toàn thế giới, ảnh hưởng đến sức khỏe và cuốc sống của người dân và sự phát triển tổng thể, bền vững của cả một quốc gia. Ước tính có hơn 50% kháng sinh ở nhiều quốc gia được sử dụng không phù hợp như chỉ định kháng sinh để điều trị nhiễm virus hoặc sử dụng kháng sinh sai (phổ rộng hơn), do đó góp phần vào việc lan truyền đề kháng kháng sinh. Một trong những mối quan tâm cấp bách nhất hiện nay là sự lây lan của vi khuẩn gram âm kháng thuốc, bao gồm Acinetobacter, Escherichia coli và Klebsiella pneumoniae. Các vi khuẩn này, thường thấy ở bệnh nhân nhập viện, gây ra các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi, nhiễm trùng máu, vết thương hoặc nhiễm trùng vết mổ và viêm màng não. Khi kháng sinh không còn hiệu quả, việc điều trị trở nên tốn kém hơn, gây tổn thất nặng nề cho ngân sách mỗi quốc gia.

Trích dẫn thông tin từ 01 báo cáo về tình hình kháng thuốc của LHQ công bố hồi tháng 04/2019, WHO khuyến nghị, nếu không hành động ngay từ hôm nay, đến năm 2050, thế giới sẽ có 10 triệu ca tử vong mỗi năm do kháng thuốc, cao hơn số ca tử vong vì ung thư. Kháng thuốc tạo gánh nặng kinh tế toàn cầu, tiêu tốn khoảng 100 tỷ USD, đồng thời, từ nay đến năm 2030, sẽ làm hơn 24 triệu người rơi vào tình trạng đói nghèo.

Việt Nam là một trong những các quốc gia trong những năm gần đây đã phải chứng kiến mối đe dọa ngày càng gia tăng của kháng kháng sinh do việc sử dụng kháng sinh không hợp lý tại các cấp của hệ thống chăm sóc sức khỏe, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi và trong cộng đồng. Nước ta nằm trong TOP11 các quốc gia có tần suất sử dụng kháng sinh nhiều nhất thế giới. Không chỉ vậy, tình trạng kháng kháng sinh đang rất báo động, hằng năm, theo thống kê của BHXH Việt Nam, kháng sinh là một trong những loại thuốc Quỹ BHYT chi trả cao nhất.

“Không hành động hôm nay, ngày mai không thuốc chữa”

Từ năm 2013, hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ chức Y tế thế giới: “Không hành động hôm nay, ngày mai không thuốc chữa”, Việt Nam là một trong số các quốc gia đi đầu trong việc xây dựng Kế hoạch Hành động Quốc gia về Chống kháng thuốc giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2020. Năm 2016, Bộ Y tế chính thức ban hành quy định Hướng dẫn thực hiện quản lý sử dụng kháng sinh trong Bệnh viện.

Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo, mỗi cá nhân trong cộng đồng chỉ sử dụng kháng sinh khi khi bác sỹ kê đơn; không chia sẻ hoặc sử dụng thuốc kháng sinh dư thừa của người khác; ngăn ngừa nhiễm trùng bằng cách thường xuyên rửa tay, chuẩn bị thức ăn hợp vệ sinh, tránh tiếp xúc gần gũi với người bệnh, quan hệ tình dục an toàn và tiêm chủng vắc-xin đúng lịch. Cán bộ y tế đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống lại kháng kháng sinh, vì vậy,  hãy trao đổi với người bệnh về tầm quan trọng của việc sử dụng kháng sinh hợp lý và về sự nguy hại mà lạm dụng hoặc dùng kháng sinh sai mục đích đem lại; chỉ kê kháng sinh cho người bệnh khi cần thiết; ngăn ngừa, hạn chế nhiễm trùng bằng cách rửa tay, dụng cụ và môi trường sạch sẽ.

BS.Phan Kim (Theo WHO)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam