Loại trừ lây truyền HIV, viêm gan B, giang mai từ mẹ sang con

24/05/2018 16:32:46
Hiện nay, tại Việt Nam, phụ nữ mang thai nhiễm HIV đang có xu hướng gia tăng do lây nhiễm qua đường tình dục và tỷ lệ nữ nhiễm HIV tăng cao. Bên cạnh đó, Việt Nam nằm trong vùng lưu hành dịch tễ của vi rút viêm gan B (tỷ lệ nhiễm viêm gan B trên 8%). Đặc biệt, phần lớn số ca nhiễm viêm gan B là do lây truyền dọc từ mẹ sang con. Đồng thời, trẻ cũng có nguy cơ cao mắc bệnh giang mai từ mẹ.

Người có H đi khám, chữa bệnh bằng BHYT tại Cần Thơ

Nguy cơ lây truyền cao

Tại Hội thảo tham vấn xây dựng Kế hoạch hành động quốc gia tiến tới loại trừ lây truyền HIV, viêm gan B, giang mai từ mẹ sang con giai đoạn 2018-2030,  được Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em (Bộ Y tế) phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tổ chức ngày 22/05 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến cho biết: Thời gian tới, mục tiêu loại trừ lây truyền HIV, viêm gan B, giang mai từ mẹ sang con đã rất rõ ràng và hiện đang được ngành y tế quyết tâm, nỗ lực thực hiện. Sự lây truyền 3 bệnh này từ mẹ sang con gây ra nhiều hệ lụy, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của bà mẹ và trẻ em. Đặc biệt, tại các thành phố lớn, trẻ em và phụ nữ mang thai có cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế thuận lợi hơn tại các vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo... gây khó khăn cho việc loại trừ 03 bệnh này. Tuy nhiên, hoạt động can thiệp lây truyền từ mẹ sang con đối với 03 bệnh trên còn gặp nhiều thách thức. Việt Nam hiện chưa có bằng chứng mạnh mẽ về gánh nặng bệnh viêm gan B và bệnh giang mai đối với phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ; mô hình cung cấp dịch vụ dự phòng lây nhiễm từ mẹ sang con trọn gói mới chỉ được thực hiện tại các bệnh viện phụ sản, khoa sản của bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh mà chưa được triển khai rộng tại tuyến xã, phường… Do đó, cần tập trung đưa ra được Kế hoạch hành động quốc gia về loại trừ lây truyền HIV, viêm gan B, giang mai từ mẹ sang con phù hợp với thực tế của Việt Nam để triển khai có hiệu quả hướng tới bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, hàng năm, riêng tại khu vực Tây Thái Bình Dương có khoảng 180.000 bị nhiễm viêm gan vi rút B, 13.000 trẻ bị nhiễm giang mai và 1.400 trẻ bị nhiễm HIV trong khi những bệnh này hoàn toàn có thể phòng tránh được thông qua các can thiệp sẵn có và đơn giản (như: xét nghiệm sàng lọc, quản lý điều trị phụ nữ có thai và tiêm chủng cho trẻ sau sinh). Cũng theo Tổ chức Y tế thế giới, điều quan trọng là việc dự phòng 03 bệnh này đều dựa trên các giải pháp can thiệp tương tự và được triển khai thực hiện trên các đối tượng là bà mẹ mang thai và trẻ sơ sinh tại các cơ sở cung cấp dịch vụ trong hệ thống chăm sóc sức khỏe sinh sản/sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Tuy nhiên, tại Việt Nam cũng như các quốc gia trong khu vực, dịch vụ dự phòng và kiểm soát HIV/AIDS, giang mai và viêm gan B vẫn được thực hiện chủ yếu thông qua hệ thống, chương trình ngành dọc, thiếu sự phối hợp liên kết cần phải có giữa các hệ thống như: chăm sóc sức khỏe sinh sản, y tế dự phòng, phòng chống HIV/AIDS, da liễu, truyền nhiễm... Chính việc cung cấp dịch vụ theo ngành dọc đồng thời thiếu sự phối hợp, liên kết giữ các cở cung cấp dịch vụ là rào cản, hạn chế bà mẹ và trẻ sơ sinh tiếp cận dịch vụ, gây lãng phí nguồn lực cũng như làm hạn chế kết quả các can thiệp...

Theo đại diện Tổ chức Y tế thế giới, nhằm tiến tới loại trừ HIV, viêm gan B và giang mai lây truyền từ mẹ sang con, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững cũng như mục tiêu của Chiến lược toàn cầu về sức khỏe phụ nữ, trẻ em và vị thành niên giai đoạn 2016-2030, Tổ chức Y tế thế giới khu vực Tây Thái Bình Dương đã xây dựng Khung kế hoạch loại trừ HIV, viêm gan B và giang mai lây truyền từ mẹ sang con khu vực châu Á- Thái Bình Dương giai đoạn 2018- 2030; đồng thời khuyến nghị các quốc gia thành viên trên cơ sở khung kế hoạch khu vực, căn cứ điều kiện cụ thể từng nước để xây dựng kế hoạch hành động quốc gia tiến tới loại trừ 3 bệnh này vào năm 2030...

Có dấu hiệu gia tăng về số trẻ mắc bệnh

Tại Hội thảo, Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em cho biết: Hàng năm, Việt Nam có khoảng 02 triệu phụ nữ mang thai và ước tính tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm phụ nữ mang thai là 0,25%. Nếu không can thiệp, ước tính mỗi năm, nước ta có khoảng 1.500 - 2.000 trẻ em sinh ra nhiễm HIV từ các bà mẹ nhiễm HIV. Đồng thời, Việt Nam là một trong các nước thuộc khu vực có tỷ lệ lưu hành vi-rút viêm gan B cao nhất thế giới (10-20%). Do đó, tỷ lệ lưu hành vi rút viêm gan B trên phụ nữ mang thai cũng rất cao. Đặc biệt, theo báo cáo của Bệnh viện Da liễu Trung ương, tình hình mắc giang mai bẩm sinh ở trẻ sơ sinh bắt đầu có dấu hiệu gia tăng về số trẻ mắc bệnh.

Trước thực trạng trên, Bộ Y tế đã xây dựng dự thảo Kế hoạch hành động quốc gia tiến tới loại trừ HIV, viêm gan B và giang mai lây truyền từ mẹ sang con giai đoạn 2018-2030. Mục tiêu của kế hoạch là chỉnh sửa và phê duyệt các nội dung liên quan đến dự phòng lây truyền mẹ con trong Luật Phòng chống HIV/AIDS; các can thiệp loại trừ lây truyền HIV, viêm gan B và giang mai từ mẹ sang con được đưa vào Chương trình  mục tiêu Y tế - Dân số; chỉnh sửa, xây dựng và phê duyệt các hướng dẫn, qui trình chuyên môn về dự phòng lây truyền 03 bệnh này từ mẹ sang con... Kế hoạch tập trung vào các giải pháp chính là: Tăng cường truyền thông và tuyên truyền vận động; đảm bảo tài chính, đổi mới phương thức chi trả; đảm bảo sự sẵn có và tăng cường chất lượng các dịch vụ sàng lọc, chẩn đoán, chăm sóc và điều trị cho bà mẹ, trẻ em.

An An

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam