Lưu ý dinh dưỡng trong dịch vụ y tế: Ước tính cứu sống 3,7 triệu người vào năm 2025

10/10/2019 09:44:52
Một báo cáo do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố cho thấy, các dịch vụ y tế cần lồng ghép một cách mạnh mẽ hơn việc đảm bảo dinh dưỡng tối ưu theo từng giai đoạn trong quá trình khám, chữa bệnh của mỗi người bệnh. Bởi, nếu “đầu tư” dinh dưỡng hợp lý, ước tính có thể cứu sống 3,7 triệu người vào năm 2025.

(Ảnh minh hoạ)

Gánh nặng “kép” suy dinh dưỡng

Trong những năm qua, thế giới đạt được nhiều tiến bộ trong cải thiện tình trạng dinh dưỡng; song, vẫn còn 01 số thách thức lớn vẫn tồn tại, trong đó đáng chú ý là gánh nặng “kép”: suy dinh dưỡng thể thấp còi (chiều cao thấp so với tuổi) và suy dinh dưỡng thể béo phì. 

Giai đoạn 1990 - 2018, có 01 điều đáng mừng là suy dinh dưỡng thể thấp còi đã có sự suy giảm trên phạm vi toàn cầu. Tỷ lệ trẻ em dưới 05 tuổi suy dinh dưỡng thể thấp còi giảm từ 39,2% xuống 21,9%; tương đương từ 252,5 triệu trẻ em xuống 149,0 triệu trẻ em. Mặc dù vậy, gần đây, tỷ lệ này tiến bộ đã chậm hơn nhiều ở Châu Phi và Đông Nam Á.

Tuy nhiên, suy dinh dưỡng thể béo phì béo lại gia tăng. Giai đoạn 1990 - 2018, tỷ lệ trẻ em thừa cân tăng từ 4,8% lên 5,9%, tương ứng với 09 triệu trẻ em. Người trưởng thành thừa cân cũng gia tăng ở gần như tất cả các khu vực và quốc gia, với 1,9 tỷ người, trong đó 13% dân số thế giới mắc béo phì (số liệu năm 2016).

Thực trạng này gây ảnh hưởng lớn đến chi phí y tế, bởi thừa cân, béo phì là yếu tố dẫn tới nguy cơ mắc các bệnh đái tháo đường, tim mạch (chủ yếu là tim, đột quỵ), rối loạn cơ xương (viêm xương khớp – một sự thoái hóa cao của các khớp) và một số loại ung thư (nội mạc tử cung, vú, buồng trứng, tuyến tiền liệt, gan, túi mật, thận, ruột kết...).

“Chìa khoá” để giải quyết

Để cung cấp dịch vụ y tế có chất lượng, hướng tới bao phủ sức khỏe toàn dân - theo WHO, dinh dưỡng cần được xác định vị trí là một trong những nền tảng của các gói dịch vụ y tế thiết yếu. Điều này cũng đòi hỏi môi trường thực phẩm tốt hơn cho phép tất cả mọi người có thể thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh. Và các quốc gia cần phải lựa chọn đường hướng, phương pháp can thiệp nào để hỗ trợ tốt nhất cho các chính sách, chiến lược và kế hoạch cho nền y tế quốc gia.

Một số can thiệp chính mà WHO khuyến cáo, bao gồm tiến hành cung cấp bổ sung sắt, acid folic cho phụ nữ trong thời kỳ mang thai; thay đổi thói quen kẹp dây rốn để đảm bảo trẻ sơ sinh nhận được các chất dinh dưỡng quan trọng cần sau khi ra đời; thúc đẩy, bảo vệ và hỗ trợ cho trẻ em bú mẹ; cung cấp tư vấn về chế độ dinh dưỡng cho mọi người (ví dụ, hạn chế tiêu thụ đường và hạn chế tiêu thụ muối để giảm nguy cơ bệnh tim, đột quỵ, tiểu đường... ở cả người lớn và trẻ em)... 

Đầu tư vào dinh dưỡng sẽ giúp các quốc gia tiến gần hơn với mục tiêu bao phủ sức khỏe toàn dân và đạt các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc. Việc này cũng giúp thúc đẩy kinh tế, bởi theo nghiên cứu, mỗi 01 USD được chi tiêu trong các chương trình dinh dưỡng cơ bản sẽ mang lại 16 USD cho nền kinh tế địa phương. Bên cạnh đó, tập trung nhiều hơn vào dinh dưỡng trong các dịch vụ y tế là “chìa khóa” để giải quyết gánh nặng “kép” suy dinh dưỡng.

10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý

1. Ăn đa dạng nhiều loại thực phẩm và đảm bảo đủ 4 nhóm: chất bột, chất đạm, chất béo, vitamin và muối khoáng.

2. Phối hợp thức ăn nguồn đạm động vật và thực vật, nên ăn tôm, cua, cá và đậu đỗ.

3. Ăn phối hợp dầu thực vật và mỡ động vật hợp lý, nên ăn vừng, lạc.

4. Nên sử dụng muối lốt, không ăn mặn (nhu cầu muối của cơ thể chỉ cần dưới 5gr/ngày, ăn quá mặn dễ bị tăng huyết áp, dễ bị các bệnh về thận và có thể dẫn đến các nguy cơ như ung thư dạ dày, loãng xương hay hen suyễn).

5. Cần ăn rau, quả hàng ngày (mức rau quả tiêu thụ cho người trưởng thành cần khoảng 300g/người/ngày, trẻ em cần lượng từ 100 - 200g/trẻ/ngày).

6. Đảm bảo an toàn vệ sinh trong lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm.

7. Uống đủ nước sạch hàng ngày (hằng ngày, cơ thể cần được cung cấp khoảng 2.500ml, trong đó qua nước uống khoảng 1.000-1.500ml, số còn lại là nước được cung cấp từ thức ăn).

8. Cho trẻ bú mẹ ngay sau khi sinh, bú sữa mẹ hoàn toàn trong 06 tháng đầu, ăn bổ sung hợp lý và tiếp tục cho bú đến 24 tháng.

9. Trẻ sau 06 tháng và người trưởng thành nên sử dụng sữa và các sản phẩm của sữa phù hợp với từng lứa tuổi.

10. Tăng cường hoạt động thể lực, duy trì cân nặng ở mức hợp lý, không hút thuốc lá, hạn chế uống rượu, bia, nước có ga và ăn, uống đồ ngọt.

BS.Phan Kim (Theo WHO)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam