Nấc cụt và một số mẹo chữa nấc cụt

15/05/2020 15:06:28
Nấc cụt là những đợt co thắt đột ngột không tự chủ, ngắt quãng của cơ hoành lặp đi lặp lại nhiều lần do thì hít vào bị ngưng đột ngột, thanh môn bất ngờ đóng kín. Một đợt nấc cụt thường chỉ diễn ra vài phút, song cũng có thể kéo dài trong nhiều giờ hoặc 1-2 ngày, thậm chí nhiều năm. Mặc dù nấc cụt không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng ít nhiều gây nên bất tiện, để rút ngắn thời gian nấc, có khá nhiều mẹo để chúng ta có thể áp dụng.

(Ảnh minh họa)

Cơ hoành là một cơ lớn, nằm ngăn cách giữa ngực và bụng, con người hít thở được nhờ sự di động lên xuống của cơ hoành. Khi cơ hoành di động, đi xuống, cũng là lúc phổi lấy oxy từ không khí vào; lúc cơ hoành giãn ra, di động đi lên thì phổi sẽ thải CO2 đi ra ngoài. Vì vậy, cơ hoành co thắt không theo nhịp thở sẽ tạo ra tình trạng nấc cụt, mỗi cơn co thắt của cơ hoành làm tống một lượng khí nhanh và mạnh ra khỏi phổi, dây thanh âm phản xạ lại bằng cách khép đột ngột, tạo ra tiếng nấc. Nếu nấc cụt chỉ diễn ra từ vài phút đến trong vòng 24 giờ thì được coi là hiện tượng bình thường, thường không ảnh hưởng đến sức khỏe và không cần bất kỳ sự can thiệp nào. Tuy nhiên, nếu nấc cụt kéo dài quá 48 giờ hoặc tái phát theo chu kỳ thì thường do bệnh lý, cần gặp ngay bác sỹ chuyên khoa để được thăm khám, điều trị kịp thời .

Có rất nhiều nguyên nhân gây nấc như cơ thể thiếu nước, thiếu cân bằng điện giải; ăn quá no, đồ uống lạnh trong khi đang ăn đồ ăn nóng, ăn đồ cay hay có gia vị kích thích nhiều, uống các loại nước có gas, uống quá nhiều đồ uống có cồn... làm dạ dày bị giãn căng nhanh chóng, tạo ra những cơn nấc ngắn, kéo dài không quá 48 giờ; mất thăng bằng đột ngột (đang nằm thì ngồi dậy bất ngờ), nhiệt độ thay đổi, tinh thần căng thẳng, nuốt khí khi nhai kẹo cao su... tạo ra các cơn nấc; phấn kích hoặc stress, cười lớn, nói một hơi quá dài, ho, khóc lóc nhiều...; sử dụng số loại thuốc kích thích giảm đau mạnh có thành phần heroin, morphine, oxycodone... hay cơ thể thiếu các loại vitamin; sau khi phẫu thuật ở vùng ngực, bụng, dây thần kinh phế vị, thần kinh hoành bị kích thích... cũng có khả năng gây ra nấc. Ngoài ra, trong một số trường hợp, nấc cụt là “dấu hiệu” của một số bệnh nguy hiểm như viêm dạ dày, ruột, rối loạn tiêu hóa, ung thư phổi, suy thận, viêm não, Trào ngược acid dạ dày - thực quản, đột quỵ, tổn thương thần kinh...

Nấc cụt thông thường tự khỏi, không cần bất cứ sự can thiệp của y học, có một số mẹo chữa trị thông thường tại nhà như:

- Hãy nhớ nếu bị dư thừa không khí trong dạ dày, sẽ có nguy cơ bị nấc cục, vì vậy cố gắng ăn chậm hơn hoặc ăn một lần ít thức ăn hơn. Khi uống cũng vậy, cần uống từ từ, để cho phép dạ dày của bạn tiếp nhận thức ăn, đồ uống một cách hợp lý.

- Uống nước từng ngụm nhỏ, các cơn co thắt do nuốt nước giúp ngăn chặn sự co thắt ở cơ hoành vốn gây ra nấc cụt.

- Ngậm một số loại thực phẩm như đường (đường có thể gây kích ứng nhẹ thực quản hoặc kích thích dây thần kinh phế vị); giấm, chanh; mật ong pha nước ấm...

- Ngồi thoải mái trước khi đưa đầu gối lên ngực trong 02 phút, động tác này có thể giúp ngăn chặn co thắt cơ hoành.

- Nín thở trong khoảng thời gian ngắn, lặp lại sau mỗi 20 phút hoặc lâu hơn để dừng cơn nấc cụt.

- Dùng ngón tay chà xát vào hai dái tai hoặc nhắm mắt lại, chà xát lên mí mắt, ấn mạnh vào và giữ nguyên một lát.

- Trường hợp nấc cụt quá lâu, hãy đến gặp bác sỹ, có thể cân nhắc tiếp nhận một số thủ thuật y tế để điều trị hay chẩn đoán bệnh lý như dùng dây luồn qua mạch máu để tiếp cận tim; đặt ống nong vào thực quản để mở rộng thực quản; đưa ống nội soi vào trong đường dẫn khí để nhìn vào trong phổi; mở một lỗ ở cổ để người bệnh có thể thở trong trường hợp đường dẫn khí phía trên bị tắc nghẽn... Việc điều trị nấc cụt – trong trường hợp bệnh lý - nhất thiết phải được sự hướng dẫn, chỉ định của bác sỹ, người bệnh tuyệt đối không được tự mua thuốc để điều trị.

- Trường hợp bé sơ sinh bị nấc cụt, người mẹ có thể thay đổi tư thế cho con bú; vỗ nhẹ vào lưng hoặc vai của bé, nhẹ nhàng nhưng dứt khoát, cho đến khi bé ợ hơi, khi ợ hơi được cũng là lúc bé hết nấc; cho bé uống từng ngụm nước nhỏ để dừng cơn nấc (khoảng 2,5ml)... - nếu thấy bé thường xuyên có dấu hiệu nấc sau khi ăn/bú, cần nghiên cứu đổi tay hoặc đổi cách bế thích hợp để hạn chế không khí vào miệng và dạ dày bé, tránh dùng núm ti bình sữa quá lớn vì đây có thể là nguyên nhân làm bé nuốt nhiều không khí khi bú.

BS.Phan Kim

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam