Năm 2019: Ước tính khoảng 9,6 triệu lao động nông thôn được đào tạo nghề các cấp trình độ

28/10/2019 13:56:44
Theo tin từ Tổng Cục giáo dục Nghề nghiệp (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội), năm 2019, ước tính có khoảng 9,6 triệu lao động nông thôn được học nghề các cấp trình độ; trong đó, số lao động nông thôn được hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 03 tháng là 5,59 triệu người.

(Ảnh minh họa)

Kết quả 10 năm thực hiện đào tạo nghề cho lao động nông thôn (2010 – 2019)

Thực hiện Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 21/11/2009 của Chính phủ về Phê duyệt Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn tới năm 2020 – đến nay, có thể khẳng định, đây là 01 đề án thành công và thiết thực, tạo dấu ấn rất sâu đậm, có ý nghĩa to lớn trong công tác đảm bảo An sinh xã hội. Với quan điểm đào tạo nghề cho lao động nông thôn là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước, của các cấp, các ngành và xã hội nhằm nâng cao chất lượng lao động nông thôn, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, Nhà nước tăng cường đầu tư để phát triển đào tạo nghề cho lao động nông thôn, có chính sách bảo đảm thực hiện công bằng xã hội về cơ hội học nghề đối với mọi lao động nông thôn, khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia đào tạo nghề cho lao động nông thôn; học nghề là quyền lợi và nghĩa vụ của lao động nông thôn nhằm tạo việc làm, chuyển nghề, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống; chuyển mạnh đào tạo nghề cho lao động nông thôn từ đào tạo theo năng lực sẵn có của cơ sở đào tạo sang đào tạo theo nhu cầu học nghề của lao động nông thôn và yêu cầu của thị trường lao động; gắn đào tạo nghề với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng vùng, từng ngành, từng địa phương; đổi mới và phát triển đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo và tạo điều kiện thuận lợi để lao động nông thôn tham gia học nghề phù hợp với trình độ học vấn, điều kiện kinh tế và nhu cầu học nghề của mình; đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, tạo sự chuyển biến sâu sắc về mặt chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng; nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã đủ tiêu chuẩn, chức danh cán bộ, công chức, đủ trình độ, bản lĩnh lãnh đạo, quản lý và thành thạo chuyên môn, nghiệp vụ trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội ở xã phục vụ cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, Đề án đặt mục tiêu tổng quát là:

- Bình quân hàng năm đào tạo nghề cho khoảng 01 triệu lao động nông thôn, trong đó đào tạo, bồi dưỡng 100.000 lượt cán bộ, công chức xã;

- Nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nghề, nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập của lao động nông thôn, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động và cơ cấu kinh tế, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn;

- Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ, năng lực, phẩm chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quản lý hành chính, quản lý, điều hành kinh tế - xã hội và thực thi công vụ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Kết quả, căn cứ số liệu thống kê của Tổng Cục giáo dục Nghề nghiệp (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội), hiện cả nước có 2.902 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, bao gồm: 400 trường cao đẳng; 492 trường trung cấp, 1.025 trung tâm giáo dục nghề nghiệp và 985 cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác. Tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo tăng dần theo từng năm; nếu năm 2008 là 12% thì năm 2016, là 34,14%, năm 2018, là 38,6%. Giai đoạn 2011 - 2015, hỗ trợ đào tạo 1.148.917/1.600.000 lao động nông thôn học nghề nông nghiệp, sau học nghề có 872.696 lao động nông thôn, tương đương với 84% số lao động nông thôn được đào tạo có việc làm mới hoặc nâng cao hiệu quả của việc làm cũ. Giai đoạn 2016 - 2019, đào tạo được 1.150.000/1.400.000 lao động nông thôn học nghề nông nghiệp.

Tính đến hết Quý III/2019, đã có trên 9,2 triệu lao động nông thôn được học nghề các trình độ; trong đó, có 5,3 triệu người được hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 03 tháng. Ước tính đến hết năm 2019, sau 10 năm thực hiện Đề án, có khoảng 9,6 triệu lao động nông thôn được học nghề các cấp trình độ, số lao động nông thôn được hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 03 tháng là 5,59 triệu người. Đặc biệt, sau khi được đào tạo nghề, số người lao động nông thôn có việc làm mới hoặc tiếp tục làm nghề cũ nhưng có năng suất, thu nhập cao hơn đạt trên 80,4%. Lao động nữ nông thôn được hỗ trợ học nghề chiếm 59,4%, vượt mục tiêu đề ra. Gần 65% lao động nông thôn học nghề phi nông nghiệp để chuyển nghề; trên 35% lao động nông thôn được học nghề nông nghiệp để tiếp tục làm nghề nông nghiệp có năng suất, thu nhập cao hơn. Tại các tỉnh, thành phố thống kê được có gần 350.000 hộ nghèo có người tham gia học nghề có việc làm đã thoát nghèo, chiếm 61,5% số người nghèo tham gia học nghề; gần 300 ngàn hộ có người tham gia học nghề, có việc làm, thu nhập cao hơn mức thu nhập bình quân tại địa phương và trở thành hộ có thu nhập khá; gần 200 ngàn người sau học nghề đã thành lập tổ hợp tác, doanh nghiệp, hợp tác xã.

Ý nghĩa của đào tạo nghề cho lao động nông thôn

- Đề án giúp nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, xã hội, cán bộ, công chức xã và lao động nông thôn về vai trò của đào tạo nghề đối với việc tạo việc làm, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn. Nhiều mô hình đào tạo nghề có hiệu quả, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, thực hiện “mỗi làng 01 sản phẩm” và tiêu chí xã nông thôn mới, huyện nông thôn mới; ví dụ: Tại Hưng Yên, các xã tập trung vào sản phẩm rau sạch đạt chất lượng VIETGAP, hiệu quả của việc này đưa Hưng Yên trở thành một trong những tỉnh có thành tích tốt trong việc thực hiện Đề án với khoảng 4.000 – 5.000 lao động nông thôn được đào tạo mỗi năm;  tại huyện Thiệu Hóa (Thanh Hóa), các mô hình điểm trong đào tạo nghề cho lao động nông thôn liên tục được thành lập, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ như điển hình là Công ty Mỳ Quảng, có trụ sở tại xã Thiệu Long, mỗi năm dạy nghề thủ công mỹ nghệ cho hàng trăm lao động nông thôn trong và ngoài huyện, 100% lao động sau học nghề được đơn vị tạo việc làm ngay tại địa phương, hiện đang giải quyết việc làm cho trên 600 lao động thời vụ, 11 lao động thường xuyên với thu nhập bình quân 2,5 - 5 triệu đồng/người/tháng...

- Bên cạnh đó, Đề án góp phần làm thay đổi ngành nghề, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo cơ hội tìm kiếm việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động nông thôn, thực hiện có hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo và các mục tiêu xây dựng nông thôn mới; mặc dù vậy, 01 số tỉnh, thành phố còn gặp một số vướng mắc, trong đó có vấn đề thiếu kinh phí, để hoàn thành chỉ tiêu hàng năm, các tỉnh, thành đã chủ động vận động doanh nghiệp, tổ chức cùng đồng hành, hỗ trợ để có thêm kinh phí triển khai đào tạo nghề cho lao động nông thôn; xây dựng cơ sở vật chất; nghiên cứu, áp dụng các giải pháp đào tạo hiệu quả cho người lao động.

- Mạng lưới cơ sở đào tạo, dạy nghề cho lao động nông thôn (cơ sở dạy nghề công lập, tư thục, cơ sở dạy nghề tại các doanh nghiệp, hợp tác xã, trang trại, nông lâm trường, vùng chuyên canh, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các cơ sở dạy nghề tiểu thủ công mỹ nghệ) theo nghề và cấp trình độ đào tạo được xây dựng, củng cố. công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức xã theo hướng xã hội hóa có sự hỗ trợ của nhà nước (đặt hàng đào tạo, bồi dưỡng theo yêu cầu) được chú trọng; việc phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý dạy nghề được lưu tâm, trong đó, hiệu quả trong việc huy động các nhà khoa học, nghệ nhân, cán bộ kỹ thuật, kỹ sư, người lao động có tay nghề cao tại các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất kinh doanh, các trung tâm khuyến nông - lâm - ngư, nông dân sản xuất giỏi tham gia dạy nghề cho lao động nông thôn; đổi mới và phát triển chương trình, giáo trình, học liệu dạy nghề cho lao động nông thôn theo yêu cầu của thị trường lao động, thường xuyên cập nhật kỹ thuật, công nghệ mới (chỉnh sửa 300 chương trình, học liệu, xây dựng mới 200 chương trình, học liệu dạy nghề trình độ sơ cấp nghề và dạy nghề thường xuyên, xây dựng danh mục thiết bị dạy nghề trình độ sơ cấp nghề cho khoảng 300 nghề); cung cấp các chương trình, học liệu dạy nghề cho cơ sở giáo dục, đào tạo tham gia dạy nghề cho lao động nông thôn, xây dựng chương trình, nội dung đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức xã...

- Thông qua Đề án, nhận thức của lao động nông thôn về học nghề có sự chuyển biến căn bản, từ chỗ tham gia học nghề để được hỗ trợ tiền ăn, học cho biết chuyển sang học nghề để nắm bắt khoa học, kỹ thuật áp dụng vào sản xuất, để có kiến thức, kỹ năng tìm được việc làm có thu nhập cao, làm giàu và giảm nghèo bền vững.

ThS.Nguyễn Thị Kim Oanh (Trường Đại học Lao động - Xã hội)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam