Nâng cao hiệu quả truyền thông BHXH trên báo chí

06/12/2017 04:11:44
Ngày nay, báo chí đóng vai trò quan trọng, là “cầu nối” đưa chính sách BHXH đến với người dân; đồng thời phản ánh, có góc nhìn đa chiều tác động chính sách BHXH đến xã hội. Tuy nhiên, nhiều vấn đề thực hiện BHXH trên báo chí chưa được phân tích chuyên sâu, một số tin, bài chưa thực sự khách quan, gây hiệu ứng xã hội không tốt… Do vậy, việc định hướng, chỉ đạo, đổi mới, nâng cao hiệu quả truyền thông về BHXH trên báo chí là rất cần thiết, để nêu bật tính ưu việt, nhân văn của chính sách BHXH.

Thời gian qua, được sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành, các địa phương, hoạt động truyền thông về BHXH được triển khai tương đối đồng bộ, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền lợi đối với BHXH, mang lại những kết quả nổi bật.
Theo số liệu của BHXH Việt Nam, đến 31/10/2017, số người tham gia BHXH bắt buộc là 13,21 triệu người; BH thất nghiệp là 11,4 triệu người; BHXH tự nguyện là 220 nghìn người và BHYT là 79,73 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ BHYT là 85,3% dân số. Trong thành quả quan trọng đó, vai trò của báo chí rất đáng ghi nhận. Nhiều cơ quan báo chí trong cả nước triển khai, truyền thông mạnh mẽ chính sách BHXH một cách chủ động, bài bản, tích cực, giàu sáng tạo.
Báo chí tập trung thông tin, tuyên truyền phổ biến Luật BHXH (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT cùng các quy định pháp luật khác về BHXH, BHYT, góp phần nâng cao nhận thức của chủ sử dụng lao động, người lao động và nhân dân; kịp thời thông tin về chủ trương, chính sách và các hoạt động của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực BHXH, BHYT; phản ánh các hoạt động, kết quả thực hiện nhiệm vụ của Ngành BHXH; phân tích, làm rõ các vấn đề liên quan công tác quản lý và sử dụng Quỹ BHXH; công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ tham gia BHXH của các tổ chức và cá nhân; phản ánh các vướng mắc, trở ngại, hạn chế, thiếu sót trong thực thi chính sách; giới thiệu cho các đối tượng, đặc biệt là các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, người lao động về chế độ, chính sách, quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm trong việc tham gia BHXH…
Các cơ quan báo chí như Nhân dân, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Lao động, Người lao động, Báo điện tử Chính phủ… các báo, đài địa phương thường xuyên có các bài viết tuyên truyền, giải thích cho nhân dân hiểu sâu sắc hơn về các nội dung liên quan BHXH; cung cấp những thông tin về quyền lợi và nghĩa vụ đối với người tham gia chính sách BHXH; cổ vũ, biểu dương nhân tố tích cực trong lĩnh vực công tác này. Báo, đài cũng tuyên truyền việc mở rộng chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với người tham gia các loại hình BHXH, nhất là BHXH tự nguyện cho nông dân, lao động; áp dụng thêm các loại BHXH mới phù hợp với nhu cầu nhân dân.
Nhiều vấn đề trong lĩnh vực BHXH còn có những ý kiến khác nhau, những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai các chính sách BHXH cũng được các cơ quan báo chí đề cập. Đơn cử, liên quan việc hưởng BHXH một lần, hiện đang có 2 xu hướng: Nhiều công nhân trẻ, người lao động đang làm việc nhất quyết nhận BHXH một lần; nhưng không ít người lao động từng nhận BHXH một lần, sau 60 tuổi, sống trong cảnh không có lương hưu, thấm thía khó khăn, đã tiếc nuối, cảm thấy quyết định trước đó của mình là thiếu chín chắn. Liên quan vấn đề này, báo chí phân tích, năm 2016, số người tham gia mới BHXH là 775.000 người (tăng 6,3% so với năm 2015). Trong khi đó, có tới 665.000 người hưởng BHXH một lần (tăng gần 6%). Khoảng 80% số người nghỉ việc, thôi việc, hưởng chế độ BHXH một lần sau đó đi làm nơi khác. Điều đó cho thấy, mục đích của đa số người nghỉ việc là muốn nhận BHXH một lần chứ không phải là đã hết khả năng lao động. Các cơ quan báo chí đưa lời chuyên gia, đánh giá, khuyến cáo những hệ lụy có thể xảy ra trong thời gian tới…
Một số cơ quan báo chí, như VTV, VOV, TTXVN, Báo Nhân dân, Báo BHXH, VnExpress, ANTĐ, Tạp chí BHXH… có khá nhiều chương trình tọa đàm, phóng sự, bài viết sâu, cảnh báo những rủi ro trong trường hợp người lao động muốn nhận BHXH một lần. Có thể nói, đây là những thông tin cần thiết được truyền tải đến người dân, nhằm tạo nên những chuyển biến tích cực về nhận thức, kết quả công tác BHXH.
Đặc biệt, Ngành BHXH chủ động phối hợp với các cơ quan báo chí trong công việc này, nhất là cung cấp thông tin, tạo điều kiện tiếp cận thực tế, đối tượng; tiếp thu, xử lý, phản hồi các vấn đề báo chí phát hiện, phản ánh… thông qua các hoạt động như: Hội nghị cung cấp thông tin định kỳ; giao lưu trực tuyến với đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN trên Trang thông tin điện tử BHXH Việt Nam; các hội nghị quán triệt, hội nghị tập huấn… giúp các cơ quan báo chí có thông tin sớm, toàn diện về các sự kiện, vấn đề cần quan tâm, trên cơ sở đó, triển khai nội dung, chủ đề tuyên truyền một cách phù hợp.
Thời gian qua, các cơ quan báo chí thể hiện sự quan tâm hơn việc truyền thông các nội dung liên quan công tác BHXH đối với đồng bào các dân tộc, các tỉnh miền núi, vùng cao, vùng sâu. Các cơ quan thông tấn, báo chí tập trung vào những vấn đề cụ thể, thiết thực, hướng tới đồng bào các dân tộc miền núi, vùng sâu, vùng xa…
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác truyền thông về BHXH trên báo chí còn tồn tại một số hạn chế, nhiều việc Ngành BHXH thực hiện tốt; không ít chủ trương, chính sách, nội dung, sự kiện quan trọng, liên quan lĩnh vực BHXH chưa được thông tin, phản ánh kịp thời... Đối với các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, nội dung thông tin trên báo chí có lúc chưa thực sự phù hợp, nhất là với nhóm đối tượng tại những tỉnh có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Một số tin bài chưa thực sự khách quan, gây hiệu ứng xã hội không tốt… số lượng tin, bài truyền thông về BHXH hấp dẫn, sinh động còn ít, khả năng lan tỏa hạn chế. Một số cơ quan báo chí chưa có phóng viên chuyên trách về BHXH. Một số cơ quan có phóng viên chuyên trách, nhưng thường xuyên thay đổi, luân chuyển, khiến phóng viên không có điều kiện tích lũy kiến thức, nâng cao kỹ năng phóng viên chuyên ngành…
Để nâng cao công tác truyền thông về BHXH trên báo chí, cần quan tâm thêm một số giải pháp sau:
Thứ nhất, công tác chỉ đạo, định hướng thông tin liên quan BHXH cần được xây dựng bài bản, cụ thể, trong đó chú ý dự báo trước những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai các chính sách về BHXH, nhằm định hướng thông tin báo chí vừa trúng, vừa đúng, vừa kịp thời.
Thứ hai, các ngành, cơ quan liên quan, như các ngành: Tuyên giáo, Thông tin và Truyền thông, Lao động – Thương binh và Xã hội, Y tế, Tư pháp, BHXH Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam cần tăng cường tổ chức tập huấn, truyền thông, phổ biến Nghị quyết, pháp luật, chính sách, chế độ về BHXH đến đội ngũ phóng viên, báo chí, tạo nên nền kiến thức chuyên ngành cho đội ngũ này. Tổ chức các hội nghị, tọa đàm, đối thoại, giải đáp… giữa nhà báo và người làm công tác BHXH, từ đó, nâng cao nhận thức, hiểu biết của nhà báo về BHXH, giúp nhà báo tiếp nhận thông tin kịp thời, toàn diện hơn, hiểu biết sâu sắc hơn về BHXH.
Thứ ba, Ngành BHXH cần chủ động chủ trì phối hợp với các ban, bộ, ngành liên quan; tập trung xây dựng chiến lược lâu dài cho công tác truyền thông về BHXH; tăng cường chủ động thông tin cho báo chí các vấn đề liên quan lĩnh vực của mình, chú trọng đặc biệt đến những vấn đề quan trọng, phức tạp, nhạy cảm (phát hiện, phân tích, xử lý, đổi mới nội dung, phương thức truyền thông...). Thường xuyên tổ chức rút kinh nghiệm để việc truyền thông về BHXH trên báo chí ngày càng có hiệu quả, nâng cao uy tín, tạo niềm tin của nhân dân đối với Ngành BHXH.
Tổ chức các hội nghị, tọa đàm, đối thoại, giải đáp…giữa nhà báo và người làm công tác BHXH, từ đó, nâng cao nhận thức, hiểu biết của nhà báo về BHXH, giúp nhà báo tiếp nhận thông tin kịp thời, toàn diện hơn cũng như hiểu biết sâu sắc hơn về BHXH.
Thứ tư, thực hiện tốt việc khen thưởng, động viên kịp thời các tổ chức, cá nhân có thành tích trong việc truyền thông về BHXH. Qua đó, phát hiện, nhân rộng các nhân tố mới, điển hình tiến tiến, khích lệ, tạo phong trào thi đua trong toàn xã hội; ngăn chặn, hạn chế những tiêu cực, thiếu sót, khuyết điểm.
Thứ năm, các cơ quan báo chí cần tiếp tục triển khai các nội dung truyền thông chủ đề này một cách đa dạng, phong phú, sinh động hơn, trong đó, cần có giải pháp duy trì chuyên trang, chuyên mục một cách có chất lượng. Việc biên tập, phát hành các loại tài liệu truyền thông về chính sách BHXH, BHYT cần có sự cải tiến về hình thức, nội dung.
Đối với đồng bào miền núi, xuất phát từ những yếu tố mang tính đặc thù về văn hóa, học vấn, điều kiện, môi trường sống, ấn phẩm truyền thông cần ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với từng đối tượng cụ thể… gắn với thực hiện tốt hơn công tác phát hành. Đồng thời, cần tìm hiểu, nghiên cứu để đúc rút kinh nghiệm và phương hướng thực hiện truyền thông với từng nhóm đối tượng dân tộc thiểu số trong thời gian tiếp theo.
Thứ sáu, công tác đào tạo, tập huấn kỹ năng truyền thông cho nhà báo, phóng viên chuyên mảng BHXH cần được chú trọng hơn về chất lượng… Cần có kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng thường xuyên về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ này. Do yêu cầu đặc thù của truyền thông BHXH trong đồng bào dân tộc các tỉnh miền núi, cần quan tâm đề có thêm một số nội dung, chương trình tập huấn riêng cho các nhà báo, phóng viên chuyên trách cơ quan báo chí các tỉnh, thành miền núi.../.

ThS. Vũ Đình Thường
Vụ trưởng Vụ Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo Trung ương

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam