Nêu cao trách nhiệm, thực hiện hiệu quả BHYT học sinh, sinh viên

03/09/2019 08:49:20
Chăm lo sức khỏe cho học sinh, sinh viên - những chủ nhân tương lai của đất nước là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta trong nhiều năm qua. Thực hiện chính sách BHYT, bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe khi còn ngồi trên ghế nhà trường cho mỗi học sinh, sinh viên là trách nhiệm của gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Nhân dịp năm học mới 2019-2020, TS. Nguyễn Thị Nghĩa - Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) dành cho phóng viên Tạp chí BHXH cuộc trao đổi.

Với sự chỉ đạo quyết liệt từ Bộ GD&ĐT, công tác BHYT học sinh, sinh viên thời gian qua đã đạt được kết quả đáng khích lệ, tỷ lệ học sinh, sinh viên có BHYT gia tăng qua từng năm. Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, học sinh, sinh viên là một trong những nhóm đối tượng có tỷ lệ BHYT cao. Tuy nhiên, với quy định BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc thì đây vẫn là kết quả chưa được như mong đợi. Đồng chí đánh giá như thế nào về kết quả cũng như những tồn tại, hạn chế trong công tác này thời gian qua?

Thứ trưởng Nguyễn Thị Nghĩa: Với quan điểm chăm lo sức khỏe Nhân dân là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, để sớm hoàn thành mục tiêu BHYT toàn dân, bên cạnh quy định BHYT là hình thức bắt buộc, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT đã quy định cụ thể trách nhiệm của từng cấp, từng ngành trong triển khai BHYT. Trong đó, quy định trách nhiệm của Bộ GD&ĐT: “Chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện việc xác định, quản lý đối tượng do Bộ GD&ĐT quản lý, trong đó có học sinh, sinh viên”.

Học sinh, sinh viên khi tham gia BHYT, ngoài việc được Quỹ BHYT chi trả các chi phí khám, chữa bệnh khi khám, điều trị bệnh tại các cơ sở y tế như các nhóm đối tượng khác theo quy định, thì còn được hưởng quyền lợi chăm sóc sức khỏe ban đầu tại nhà trường từ nguồn kinh phí do Quỹ BHYT trích lại dành cho y tế trường học. Với những quy định mới trong thực hiện chính sách BHYT từ 01/01/2016 đến nay, cụ thể là: người có thẻ BHYT được đi khám, chữa bệnh tại tất cả các cơ sở khám, chữa bệnh tuyến huyện và tương đương mà không phải theo nơi đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu đã tạo thuận lợi cho người tham gia BHYT nói chung và học sinh, sinh viên tham gia BHYT nói riêng.

Với sự hỗ trợ từ Nhà nước, sự nỗ lực trong công tác truyền thông vận động của ngành BHXH, ngành GD&ĐT và hệ thống các cơ sở giáo dục, việc nâng cao chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh của hệ thống y tế, số lượng học sinh, sinh viên tham gia BHYT đã tăng dần qua các năm, hiện nay học sinh, sinh viên là một trong những nhóm tham gia BHYT chiếm tỷ lệ cao nhất (khoảng trên 95%).

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác BHYT học sinh, sinh viên còn những khó khăn, cụ thể là:

Thứ nhất, tỷ lệ học sinh, sinh viên tham gia BHYT chưa đồng đều. Tỷ lệ học sinh tham gia BHYT chiếm 96%. Tỷ lệ sinh viên tham gia BHYT chỉ chiếm khoảng 80%, đặc biệt là sinh viên ở các trường dạy nghề còn thấp.

Thứ hai, theo quy định tại Nghị định số 146/2018/NĐ- CP ngày 17/10/2018 của Thủ tướng Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn biện pháp thi hành một số điều của Luật BHYT thì cơ sở giáo dục hoặc cơ sở giáo dục nghề nghiệp được cấp kinh phí từ quỹ BHYT để thực hiện khám bệnh, chữa bệnh trong chăm sóc sức khỏe ban đầu phải có đủ các điều kiện: có ít nhất một cán bộ có đủ điều kiện hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật, làm việc chuyên trách hoặc kiêm nhiệm trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu; nhà trường phải có phòng y tế hoặc phòng làm việc riêng để thực hiện việc sơ cấp cứu, xử trí ban đầu cho học sinh, sinh viên bị tai nạn thương tích, mắc các bệnh thông thường trong thời gian học tập tại trường. Tuy vậy, thực tế hiện nay một số cơ sở giáo dục vẫn chưa thể đáp ứng, đây cũng là yếu tố gây khó khăn trong việc thực hiện công tác BHYT học sinh, sinh viên tại trường học.

Thứ ba, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT quy định BHYT là loại hình bảo hiểm bắt buộc nhưng thiếu chế tài xử lý vi phạm về BHYT, do đó hiệu quả còn chưa cao. Công tác truyền thông về BHYT học sinh, sinh viên dù đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng chưa đa dạng về hình thức, chưa thường xuyên và đơn giản về nội dung nên vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn.

Thứ tư, một số bậc cha mẹ học sinh chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của việc tham gia BHYT. Nhà trường, gia đình và xã hội chưa có giải pháp hữu hiệu để hỗ trợ một số học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn nhưng không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo tham gia BHYT.

Thứ năm, công tác tập huấn, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc tổ chức thu kinh phí BHYT học sinh, sinh viên tại một số nhà trường hằng năm chưa thường xuyên, chưa đồng bộ và chưa kịp thời. Công tác phối hợp giữa các ban ngành trong việc chỉ đạo thực hiện công tác BHYT học sinh, sinh viên tại một số địa phương còn thiếu chặt chẽ.

Thứ sáu, điều kiện về nhân lực làm công tác y tế trường học, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe học sinh, sinh viên còn trong tình trạng thiếu thốn và bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ, chăm sóc sức khỏe tại các nhà trường, đặc biệt tại vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, vùng biên giới.

Thứ bảy, chất lượng khám, chữa bệnh BHYT tuy đã được nâng lên một bước nhưng đôi lúc, đôi nơi vẫn còn hiện tượng quá tải ở các bệnh viện và tinh thần, thái độ phục vụ của đội ngũ y, bác sĩ có nơi, có lúc chưa đáp ứng yêu cầu… làm giảm sức hấp dẫn của BHYT.

Theo quy định của pháp luật, BHYT là loại hình bảo hiểm bắt buộc toàn dân. Từ thực tế tổ chức thực hiện chính sách BHYT, quy định này nhằm bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe cho người dân đã được quy định tại Hiến pháp. Với riêng đối tượng học sinh, sinh viên, quy định bắt buộc tham gia BHYT tạo ra những ý nghĩa nhân văn như thế nào, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Nguyễn Thị Nghĩa: Trong xu thế quyền lợi BHYT ngày càng mở rộng, chất lượng khám chữa bệnh ngày càng được tăng lên, học sinh, sinh viên đang được hưởng thụ nhiều lợi ích khi đi khám chữa bệnh BHYT. Quỹ BHYT đã chi trả cho rất nhiều bệnh nhân là học sinh, sinh viên mắc các bệnh nan y, mạn tính như điều trị suy thận bằng chạy thận nhân tạo; điều trị bệnh ung thư, phẫu thuật tim mạch với chi phí từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu, hàng tỷ đồng/một trường hợp mắc bệnh.

Nhóm học sinh, sinh viên có ưu thế lớn trong hưởng thụ các dịch vụ y tế từ Quỹ BHYT. Mặc dù, Luật BHYT hiện nay chưa quy định chi cho y tế dự phòng, nhưng nhóm học sinh, sinh viên vẫn gián tiếp được hưởng các quyền lợi này thông qua chăm sóc sức khỏe ban đầu tại nhà trường từ nguồn kinh phí trích lại từ quỹ khám, chữa bệnh BHYT cho hoạt động y tế trường học, trong đó có nội dung chi hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ và phân loại sức khỏe cho học sinh đầu năm học, tổ chức các hoạt động tư vấn giáo dục, sức khỏe và phòng bệnh. Khi người dân vẫn chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật, sự chăm sóc y tế dành cho học sinh, sinh viên thường xuyên, liên tục từ khi bắt đầu bước vào trường học có một ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Như vậy, xét trên phương diện xã hội, khi học sinh, sinh viên tham gia BHYT sẽ tạo sự yên tâm cho chính bản thân các em, cha mẹ và gia đình nếu không may xảy ra tai nạn thương tích, bệnh tật. Các nhà trường cũng yên tâm trong quản lý sức khỏe học sinh, sinh viên, có thêm cơ hội, thêm điều kiện để nâng cao chất lượng dạy và học. Thực hiện BHYT đối với học sinh, sinh viên còn là trách nhiệm bảo đảm sức khỏe đối với bản thân các em và sau đó là với cộng đồng, xã hội.

Lứa tuổi thanh niên, sinh viên cũng cần quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe cho chính mình, có sức khỏe tốt thì mới có thể học tập tốt, làm việc tốt và phát triển toàn diện về trí lực và thể chất, nhân cách. Ai cũng có lúc bị ốm đau, bệnh tật, thậm chí tai nạn bất ngờ, không lường trước được, nếu không có sự chia sẻ, hỗ trợ từ Quỹ BHYT thì gánh nặng chi phí y tế sẽ là rất lớn đối với hầu hết các gia đình.

Thông qua việc tham gia, hiểu đúng ý nghĩa của BHYT, học sinh, sinh viên sẽ học được cách chia sẻ, đồng cảm với những người không may gặp rủi ro về sức khỏe xung quanh, có thể đó là bạn bè, anh em gần gũi với các em. Từ đó, góp phần định hình nhân cách sống tốt đẹp của thế hệ trẻ, chủ nhân tương lai của đất nước: Một thế hệ không chỉ biết sống có trách nhiệm với bản thân mình mà còn sống có trách nhiệm với cộng đồng, xã hội.

Để bảo đảm đạt chỉ tiêu 100% học sinh, sinh viên tham gia BHYT theo quy định của pháp luật và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, năm học mới, ngành GD&ĐT sẽ có những giải pháp như thế nào, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Nguyễn Thị Nghĩa: Bên cạnh việc tiếp tục vận động học sinh, sinh viên tích cực tham gia vì quyền lợi của chính bản thân các em, hướng dẫn thủ tục thu, đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu, hướng dẫn đi khám, chữa bệnh và sử dụng thẻ BHYT đúng quy định….

Trong năm học mới 2019- 2020, để phấn đấu đạt tỷ lệ 100% học sinh, sinh viên tham gia BHYT theo quy định của pháp luật và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD&ĐT yêu cầu các Sở GD&ĐT, các đại học, học viện, trường đại học, cao đẳng sư phạm và trung cấp sư phạm thực hiện các nội dung sau:

Một là, chỉ đạo các cơ sở giáo dục tích cực triển khai công tác BHYT học sinh; Đưa kết quả thực hiện BHYT học sinh, sinh viên vào tiêu chí đánh giá, xếp loại thi đua của các sở giáo dục và đào tạo; phấn đấu đạt chỉ tiêu 100% học sinh tham gia BHYT trong các cơ sở giáo dục năm học 2019 - 2020.

Hai là, truyền thông bằng nhiều hình thức phong phú tới học sinh, sinh viên và cha mẹ học sinh về quyền lợi, trách nhiệm, vai trò, ý nghĩa nhân văn của các chính sách, pháp luật về BHYT đối với công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe học sinh, sinh viên.

Ba là, phối hợp chặt chẽ với cơ quan BHXH hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác BHYT học sinh, sinh viên tại các nhà trường. Có hình thức xử lý kịp thời đối với các trường hợp không tuân thủ quy định về BHYT.

Bốn là, xây dựng kế hoạch cụ thể triển khai công tác BHYT cho học sinh, sinh viên, tiếp tục kiện toàn, củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động y tế trường học bền vững gắn với y tế cơ sở.

Năm là, hướng dẫn quản lý, sử dụng nguồn kinh phí trích lại của Quỹ BHYT cho công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu tại các cơ sở giáo dục, đào tạo theo đúng quy định tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP ngày 17/10/2018, quy định chi tiết và hướng dẫn các biện pháp thi hành một số điều của Luật BHYT.

Sáu là, tham mưu UBND các cấp về mức hỗ trợ BHYT đối với học sinh, sinh viên từ ngân sách của địa phương trên cơ sở mức hỗ trợ tối thiểu theo quy định hiện hành, chú trọng các vùng khó khăn.

Bảy là, phối hợp với ngành BHXH và ngành Y tế địa phương tổ chức sơ kết, tổng kết công tác BHYT v à chăm sóc sức khỏe học sinh./.

Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Thu Hương (thực hiện)

 

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam