Nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ

25/08/2014 13:38:56

Sự cần thiết nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ
Một câu hỏi đặt ra là tại sao phải nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ? Câu trả lời nằm ở mấy lý do cơ bản sau đây:
Thứ nhất, ý thức trách nhiệm là một giá trị văn hóa, được gọi là văn hóa trách nhiệm hay văn hóa bổn phận. Mỗi người có nhiều mối quan hệ thể hiện trách nhiệm với mình, với người, với việc, với tổ chức, với gia đình, với Tổ quốc và nhân dân... Trách nhiệm với Tổ quốc và nhân dân là quan trọng nhất, là giá trị văn hóa hàng đầu trong đó biểu hiện cụ thể là trách nhiệm trong thực thi công vụ. Ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ là khía cạnh quan trọng nhất trong đạo đức công vụ, đòi hỏi công chức Việt Nam phải đem tất cả sức lực và tâm trí, trung thành với Chính phủ, phục vụ nhân dân, tôn trọng kỷ luật, có tinh thần trách nhiệm và tránh làm những việc có hại đến thanh danh công chức hay hại đến hoạt động của bộ máy nhà nước.
Thứ hai, cả cuộc đời Hồ Chí Minh luôn luôn nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ. Cùng với hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, ý thức trách nhiệm là một giá trị lớn, bền vững trong toàn bộ di sản Hồ Chí Minh. Ngay từ khi còn là một người dân mất nước, Người đã xác định trách nhiệm của con dân nước Việt, con Lạc cháu Hồng là phải ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân, giải phóng đồng bào. Trách nhiệm đó được thể hiện trong mọi hoạt động của Người trong học tập, lao động, nghiên cứu lý luận, hoạt động thực tiễn, cùng Đảng lãnh đạo toàn thể dân tộc Việt Nam đứng lên làm cuộc Cách mạng Tháng Tám long trời lở đất, đưa người dân Việt Nam từ thân phận nô lệ bước lên địa vị làm chủ, “rũ bùn đứng dậy chói lòa”.
Từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Người thể hiện trách nhiệm trong thực thi công vụ ở cương vị một người đứng đầu Đảng và Chính phủ, đặc biệt quan tâm đến đời sống vật chất - tinh thần của nhân dân, “việc gì lợi cho dân, dù nhỏ mấy cũng phải hết sức làm; việc gì hại cho dân, dù nhỏ mấy cũng phải tránh”. Người tuyên bố với quốc dân đồng bào và cả thế giới rằng “Cả đời tôi chỉ có một ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”; “cả đời tôi chỉ có một mục đích là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân, những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo, là vì mục đích đó”. Người thực thi công vụ với ý thức trách nhiệm của một người lãnh đạo chủ chốt, đứng đầu, không phải bằng việc sử dụng hay lạm dụng quyền lực. Ý thức trách nhiệm của Người thể hiện từ những việc lớn như hoạch định đường lối, chính sách đến những việc nhỏ như lo tương, cà, mắm, muối cho dân. Người sống đời sống của dân, cùng nhịp đập với trái tim của dân, lo toan, trăn trở khi dân dốt, dân ốm, dân đói, dân rét.
Thứ ba, hiện nay, nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ là câu chuyện đạo đức có ý nghĩa hết sức to lớn. Trong nhiều kỳ Đại hội Đảng gần đây và các nghị quyết chuyên đề, Đảng ta đã nhắc đi nhắc lại: “tình trạng thiếu trách nhiệm, cơ hội, suy thoái đạo đức, lối sống vẫn diễn ra phổ biến trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên”; “tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu, những tiêu cực và tệ nạn xã hội chưa được ngăn chặn, đẩy lùi mà còn tiếp tục diễn biến phức tạp cùng với sự phân hóa giàu nghèo và sự yếu kém trong quản lý, điều hành của nhiều cấp, nhiều ngành làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, đe dọa sự ổn định, phát triển của đất nước”; “tình trạng chạy chức, chạy quyền, chạy tội, chạy chỗ, chạy bằng cấp, chạy thi đua, chạy dự án... chưa được khắc phục”. Như vậy, việc thực thi công vụ của cán bộ, đảng viên không những thiếu trách nhiệm, vô trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng như thất thoát, lãng phí, chất lượng công trình xuống cấp mà còn làm băng hoại đạo đức.
Thứ tư, dân tin Đảng ở việc làm của Đảng, mà trực tiếp là ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Một mục tiêu lớn, quan trọng hàng đầu của Đảng hiện nay là “củng cố vững chắc lòng tin của nhân dân đối với Đảng, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân” . Muốn thực hiện tốt được mục tiêu này, một trong những việc cần làm ngay, làm hằng ngày, làm thường xuyên, làm bằng được đó là cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp, phải nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ theo tư tưởng, tấm gương Hồ Chí Minh.

Nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ
Ý nghĩa sâu xa và xuyên suốt của việc nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ là vì sự trường tồn của dân tộc, vì một Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, để có thể bước tới đài vinh quang, sánh vai với các cường quốc năm châu. Nhưng điều đó không thể hô hào chung chung, khẩu hiệu suông, mà phải được thể hiện cụ thể trong từng loại công việc với chức trách, vị trí của từng người, từng cán bộ. Thực thi công vụ là làm tất cả các nhiệm vụ của công chức, những công việc công mà Đảng và Chính phủ giao cho. Nêu cao ý thức trách nhiệm là phải hết lòng, hết sức, tận tâm, tận lực, tận trí trong thực thi công việc. Hồ Chí Minh dạy rằng khi cán bộ, đảng viên được Đảng, Chính phủ hoặc cấp trên giao cho việc gì, bất kỳ to hay nhỏ, khó hay dễ, ta cũng phải đưa cả tinh thần và lực lượng ra làm cho đến nơi đến chốn, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh, làm cho thành công.
Ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ có mấy biểu hiện chính:
- Nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, đi đúng đường lối quần chúng.
 - Ý thức về nhiệm vụ của mình phải gánh vác, làm tròn nhiệm vụ với chất lượng và hiệu quả cao nhất.
- Ý thức về kết quả công việc của mình trước nhân dân, trước tổ chức (Đảng, Chính phủ, đơn vị) và trước những con người cụ thể.
- Nhận thức sâu sắc về sự ràng buộc giữa lời nói với việc làm; thực hiện nói đi đôi với làm và nói thì phải làm.
Người cán bộ phải đặt lên hàng đầu ý thức về dân và đặt trách nhiệm chính trị trước nhân dân. Học tập tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về tinh thần phục vụ nhân dân, tất cả mọi cán bộ, đảng viên, ở mọi vị trí, mọi chức vụ, mọi công tác, mọi hoàn cảnh đều phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, làm tròn bổn phận. Viện dẫn một câu nói của người Trung Quốc, Người cho rằng ý thức về trách nhiệm phục vụ dân nghĩa là từ Chủ tịch đến Thủ tướng, Bộ trưởng, Thứ trưởng, nhân viên của Chính phủ và tất cả cán bộ, công chức đều phải làm việc hết sức mình (khổ cán), làm việc chất lượng (hạnh cán) và làm việc có hiệu quả, có năng suất (thực cán). Những ví dụ cụ thể sau đây cho ta suy nghĩ, liên hệ về nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ hiện nay. Người nói, người nấu bếp, lo làm cho luôn luôn cơm lành canh ngọt, bát đũa sạch sẽ. Không phí phạm của công. Tìm cách tăng gia, trồng rau, nuôi gà. Khi anh em ốm yếu, thì có bát canh, bát cháo. Khi bộ đội đang mải đánh giặc, thì tìm cách đưa cơm đến nơi cho anh em ăn. Khi tiếp tế khó khăn thì tìm cách vượt qua, không để anh em thiếu thốn. Như thế là có tinh thần trách nhiệm. Người cán bộ quân sự, thì luôn luôn học hỏi chính trị và kỹ thuật, chiến thuật. Luôn luôn săn sóc đến tinh thần và vật chất của đội viên. Đoàn kết nội bộ. Giúp đỡ nhân dân. Kiên quyết chấp hành mệnh lệnh trên giao xuống. Khi đánh giặc thì làm cho bộ đội thấm nhuần tinh thần quyết chiến, quyết thắng. Gặp việc khó khăn thì tìm mọi cách giải quyết đúng. Như thế là có tinh thần trách nhiệm. Đảng và Chính phủ đề ra chính sách. Cán bộ phải nghiên cứu, hiểu suốt, thấm nhuần chính sách ấy. Theo chính sách ấy mà điều tra, nghiên cứu, hiểu thấu hoàn cảnh thiết thực của đơn vị mình, địa phương mình. Rồi đặt kế hoạch rõ ràng, tỉ mỉ, thiết thực, để giải thích, tuyên truyền, cổ động quần chúng, làm cho mọi người hiểu thấu và ủng hộ chính sách của Đảng và Chính phủ như là của họ, rồi thi đua thực hiện đầy đủ chính sách ấy. Như thế là có tinh thần trách nhiệm và hoàn thành nhiệm vụ.
Để thực hiện chính sách, làm tròn nhiệm vụ, cán bộ chẳng những phải chịu khó giải thích, tuyên truyền, cổ động, mà còn phải bàn bạc với quần chúng, lãnh đạo quần chúng và hoan nghênh quần chúng phê bình. Tóm lại, phải đi đúng đường lối quần chúng. Thế là có tinh thần trách nhiệm đối với Đảng, đối với Chính phủ, đối với nhân dân. Nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ hiện nay phải quán triệt tinh thần “xây” đi đôi với “chống”. Tách rời chính sách và nhiệm vụ ra một đường và đường lối quần chúng ra một đường cũng là sai lầm. Bệnh quan liêu, mệnh lệnh, chủ quan, hấp tấp, tự tư tự lợi là trái với tinh thần trách nhiệm. Nêu cao ý thức trách nhiệm là phải chống các bệnh thờ ơ, làm một cách cẩu thả, qua loa, làm cho qua chuyện, dễ làm khó bỏ, đánh trống bỏ dùi, gặp sao làm vậy, vô trách nhiệm, đùn đẩy trách nhiệm, tranh công đổ lỗi, không dám chịu trách nhiệm cá nhân về hậu quả sai, không dám quyết tâm sửa chữa khuyết điểm.
Nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ xa lạ với tư duy và cách làm mà Người phê bình: “Hội mà không nghị, nghị mà không quyết, quyết mà không làm, làm mà không hoàn thành, hoàn thành mà chất lượng kém”. Chính vì vậy, Người “đề nghị các vị Bộ trưởng nên luyện cho mình có đôi chân hay đi, đôi mắt hay nhìn, cái óc hay nghĩ, không nên chỉ ngồi ở bàn giấy theo kiểu “đạo nhân phòng thủ”. Nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ hiện nay không thể chấp nhận thái độ phủi trách nhiệm của một bộ phận không nhỏ cán bộ khi quản lý bộ mình, ngành mình, đơn vị mình, tỉnh mình, huyện mình, xã mình có sai lầm, tiêu cực, khuyết điểm. Nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ không có đất sống cho loại cán bộ nói hay làm dở, nói nhiều làm ít, nói mà không làm, nghĩ một đường, nói một đường, làm một đường và không chịu trách nhiệm về lời nói, lời hứa của mình với nhân dân.

Một số giải pháp nhằm nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ
- Giáo dục cán bộ, đảng viên về ý thức trách nhiệm đối với Đảng, nhân dân và Tổ quốc. Đảng phải ra sức tăng cường giáo dục cho toàn Đảng về tư tưởng Hồ Chí Minh về ý thức trách nhiệm đối với nhân dân, làm cho mỗi cán bộ, đảng viên thấm nhuần sâu sắc những lời dạy của Người về vai trò, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên. Mỗi cán bộ, đảng viên phải nhận thức đúng đắn, sâu sắc rằng từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, nhân dân là người chủ, còn cán bộ là đày tớ của nhân dân. Đây là lẽ thường tình, khác về chất so với chế độ thực dân - phong kiến, quan là cha mẹ của dân. Cán bộ không chỉ nhận thức mà phải học và thực hành suốt đời mấy chữ “làm cán bộ tức là suốt đời làm đày tớ trung thành của nhân dân”; “lãnh đạo là làm đày tớ nhân dân và phải làm cho tốt”.
- Mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tự tu dưỡng, rèn luyện hằng ngày, suốt đời, gắn với công việc của mình, phấn đấu làm việc với tất cả sức lực, trí tuệ, tâm huyết, có chất lượng, hiệu quả và năng suất. Con người không tự giác tu dưỡng, rèn luyện thì dù bộ máy có khoa học, chặt chẽ đến mấy cũng không phát huy được tác dụng, thậm chí cán bộ hư hỏng lợi dụng kẽ hở, sự chưa hoàn thiện của cơ chế để phục vụ cho lợi ích cá nhân.
- Phát huy vai trò của mặt trận và các tổ chức đoàn thể xã hội trong việc giám sát cán bộ thực thi công vụ. Người nói tai mắt dân chúng nhiều, việc gì họ cũng nghe, cũng thấy. Vì vậy, phải dựa vào dân chúng để kiểm soát cán bộ trong quá trình thi hành công vụ.
- Kiểm tra, đánh giá, thưởng, phạt nghiêm minh. Các công việc của cán bộ, đảng viên phải được kiểm soát một cách chặt chẽ. Có kiểm tra, đánh giá về mức độ hoàn thành công việc về mọi phương diện (chất lượng, tiến độ, hiệu quả, năng suất). Gắn với việc kiểm tra, đánh giá là rút kinh nghiệm với việc thưởng, phạt đúng và nghiêm minh. Nếu cán bộ tắc trách, thiếu tinh thần trách nhiệm, gây hậu quả thì tùy mức độ mà xử phạt. Đặc biệt, cán bộ lãnh đạo chủ chốt, đứng đầu các cấp, bộ, ban, ngành phải chịu trách nhiệm về những sai phạm, khuyết điểm trong lĩnh vực mình quản lý. Không để tình trạng làm tốt không được ghi nhận, biểu dương; thiếu trách nhiệm, vô trách nhiệm không bị xử lý. Không xử lý, kỷ luật cán bộ quản lý thiếu hoặc vô trách nhiệm thì rất khó ngăn chặn, đẩy lùi sai lầm, tiêu cực./.

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam