Nghề giàu đức hy sinh

23/01/2017 10:57:29
Nghề Giám định BHYT đã từng có nhà thơ ví là nghề “Giàu đức hy sinh...” với áo trắng blu chuyên cần vì người bệnh. Công việc của Giám định viên BHYT được ví như “nghề nguy hiểm”, đặc biệt là với những giám định viên thường trực tại các bệnh viện, khi không chỉ thường xuyên phải đối mặt với những nguy cơ lây nhiễm bệnh tật, ảnh hưởng đến sức khỏe, mà còn phải chịu áp lực đến từ nhiều phía, trách nhiệm trước pháp luật, trách nhiệm với người bệnh và trách nhiệm với chính nghề nghiệp của mình…

Bác sỹ Đặng Thị Hồng Giang (áo trắng) cùng đồng nghiệp thực hiện giám định tập trung theo tỷ lệ tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP. Hồ Chí Minh.

   “Nơi đầu sóng ngọn gió”

  7h sáng một ngày tháng 06 năm 2010, vừa ngồi vào bàn làm việc, cánh cửa phòng của đồng chí Lê Thị Mộng Trinh, giám định viên Trung tâm Giám định BHYT và Thanh toán Đa tuyến phía Nam, thường trực tại Bệnh viện Chợ Rẫy bật tung, người đàn ông tay lăm lăm chiếc kim tiêm, hùng hổ đòi được giải quyết chế độ BHYT nếu không sẽ “cho tất cả nhiễm AIDS”. Hai tay nắm chặt thành bàn, chị Trinh vẫn giữ nguyên vẻ mặt bình tĩnh, dùng lời lẽ ôn hòa hỏi nguyên cớ sự việc. Thì ra, người đàn ông “có H” đến điều trị, do thủ tục chưa đầy đủ nên vẫn chưa được thanh toán viện phí, tuy nhiên, bác sỹ lại không giải thích rõ với bệnh nhân gây ra bức xúc, hiểu lầm. Bệnh nhân những tưởng do cán bộ giám định BHYT gây khó khăn nên tìm đến “nói chuyện”. Hiểu được bức xúc của bệnh nhân, chị Trinh bằng lý lẽ của mình nhẹ nhàng khuyên nhủ, cuối cùng, người đàn ông cũng dịu lại… chịu theo bác sỹ trở về phòng bệnh.

  Đó chỉ là một trong rất nhiều tình huống mà chị Trinh gặp phải sau hơn 10 năm làm cán bộ giám định BHYT thường trực “cắm chốt” tại Bệnh viện Chợ Rẫy - một trong những bệnh viện Trung ương lớn nhất hiện nay. Chị Trinh chia sẻ, 10 năm “cắm chốt nơi đầu sóng ngọn gió” với biết bao nguy hiểm luôn rình rập, áp lực công việc từ nhiều phía, nếu không vững tâm đối mặt thì có lẽ chị đã bỏ cuộc. Vụ án Lưu Tố Lan “rút ruột” BHYT tại Bệnh viện Chợ Rẫy, chị Trinh chính là cán bộ giám định phát hiện ra một số hồ sơ BHYT có dấu hiệu khai khống. Mặc dù tên tuổi, địa chỉ bệnh nhân thì ghi đúng với mã thẻ BHYT nhưng qua xác minh, người đứng tên trên thẻ chưa hề đi khám bệnh hoặc nếu có đi khám thì không nhận những loại thuốc ghi trong phiếu xuất thuốc của bệnh viện. Đó có lẽ là thời điểm cam go nhất trong suốt cả quá trình đảm nhận vai trò là giám định viên thường trực của chị. Nhớ lại khi đó, chị liên tục bị triệu tập, xét hỏi rất mệt mỏi nhưng vẫn cố gắng làm đúng chức trách của mình để phối hợp trong quá trình điều tra phá án của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng phía Nam (Bộ Công an). Chị Trinh tâm sự, công việc của cán bộ giám định viên BHYT được ví như “nghề nguy hiểm” khi không chỉ phải thường xuyên đối mặt với những nguy cơ lây nhiễm bệnh tật thường trực ảnh hưởng đến sức khỏe, mà còn phải chịu áp lực đến từ nhiều phía, trách nhiệm trước pháp luật, trách nhiệm với người bệnh và trách nhiệm với chính nghề nghiệp của mình…

  Bệnh viện Chợ Rẫy là bệnh viện tuyến đầu, một ngày có đến 4-5.000 lượt người khám bệnh, khoảng 2.500 lượt cấp cứu, đồng nghĩa với việc hàng ngày chị Trinh và 04 đồng nghiệp phải kiểm soát hàng nghìn hồ sơ, bệnh án BHYT, cùng với đó là hàng nghìn tình huống, vướng mắc khác nhau liên quan đến thủ tục, quyền lợi BHYT mà đôi khi trong văn bản không quy định rõ. Để đảm bảo công việc, 05 giám định viên tại đây đều hết sức nỗ lực, cố gắng; vừa bám sát các văn bản, quy định của pháp luật nhưng cùng với đó lại phải linh hoạt trong giải quyết quyền lợi cho người tham gia BHYT. Quá trình làm việc, không ít lần, chị Trinh và các đồng nghiệp tiếp nhận thẻ BHYT bị mờ số, mất số, khi đó, chị lại phải liên hệ về nơi cấp thẻ ban đầu để giải quyết chế độ cho người bệnh. Rồi cũng có rất nhiều trường hợp chuyển tuyến nhưng giấy tờ lại ghi thiếu thông tin, chị và các đồng nghiệp phải tháo gỡ vướng mắc bằng việc liên lạc đến cơ sở khám, chữa bệnh ban đầu giúp bệnh nhân có thể thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT được thuận lợi.

  Nhớ lại những ngày mới nhận công tác giám định viên BHYT, vốn là cử nhân kinh tế, chị Trinh đã phải mất nhiều ngày đêm tìm đọc không biết bao nhiêu văn bản, cũ có, mới có. Không những thế, chị còn phải tìm hiểu về đơn thuốc, các dịch vụ kỹ thuật. Có lần, chị bị một bác sỹ “mắng” vì dám hỏi về việc kê các danh mục thuốc chữa bệnh bởi vốn dĩ nhiều bác sỹ cho rằng, giám định viên không đủ trình độ, chuyên môn. Chị Trinh không giận nhưng cũng rất kiên quyết trả lời, chị không học y nhưng đủ kiến thức để biết được Nhà nước cho phép bác sỹ làm những gì và không được làm những gì, BHXH có trách nhiệm trả và kiên quyết không chi trả những danh mục nào. Những tình huống ấy càng thôi thúc chị Trinh phải không ngừng tìm hiểu, trau dồi kiến thức nghiệp vụ của mình. Cho đến nay, với kinh nghiệm 10 năm làm giám định viên, chị tự tin để nói mình đã nắm rất vững những văn bản quy phạm pháp luật, hiểu được vai trò và trọng trách to lớn của một người giám định viên. Chị Trinh tâm sự, điều làm chị đau đáu không phải lo sợ mình thường xuyên phải đối mặt với những tình huống nguy hiểm, mà là hàng ngày tại bệnh viện, chị Trinh tiếp xúc với hàng nghìn lượt bệnh nhân, chứng kiến nhiều cảnh đời, nhiều số phận rơi vào bước đường cùng vì không có thẻ BHYT. Đây cũng là động lực để chị Trinh gắn bó với công việc giám định BHYT đến ngày hôm nay, cùng với đồng nghiệp của mình tiếp tục đưa chính sách BHYT của Đảng, Nhà nước đến với người dân…

   Gian nan nghề “gác cổng”

  Một ngày tháng 10/2016, chúng tôi có mặt tại Bệnh viện Chợ Rẫy đúng vào thời điểm Đoàn công tác của Trung tâm Giám định BHYT và Thanh toán Đa tuyến phía Nam đang thực hiện giám định tập trung theo tỷ lệ tại đây. Từng chồng hồ sơ bệnh án được rút chọn ngẫu nhiên phục vụ công tác giám định xếp cao ngất ngưởng.

  Bác sỹ Đặng Thị Hồng Giang đang ngồi tỷ mỷ lật giở từng trang hồ sơ. Tôi thắc mắc sao chị không mang khẩu trang để tránh bị lây nhiễm chéo bởi những tập hồ sơ bệnh án đã mang đi khắp các buồng bệnh, khoa, phòng của bệnh viện khó có thể phát hiện ra có mang theo mầm bệnh hay không. Chị Giang chỉ cười nhẹ và chia sẻ, có lẽ tiếp xúc với nhiều người bệnh, rồi thường xuyên kiểm tra hàng nghìn hồ sơ, bệnh án nên cơ thể chị cũng miễn dịch. Là một người từng có kinh nghiệm 15 năm làm bác sỹ khám, chữa bệnh rồi chuyển sang làm giám định BHYT, hơn ai hết bác sỹ Đặng Thị Hồng Giang hiểu rõ sự khác biệt của hai công việc. Một bác sĩ khám, chữa bệnh chỉ cần quan tâm đến chuyên môn y học. Nhưng nếu là một bác sỹ giám định viên BHYT thì sẽ khác, yêu cầu nhiều hơn thế. Bên cạnh kiến thức chuyên môn về y học, giám định viên BHYT cần phải quan tâm đến các quy định thủ tục BHYT, quy định về thuốc, vật tư y tế được thanh toán BHYT; nghiệp vụ giám định, kế toán, tin học... Phải rất nhanh chóng nắm vững các quy định mới để thực hiện, đảm bảo quyền lợi cho người dân. Để có thể đánh giá, giám định được hồ sơ của một bệnh nhân thì chuyên môn y khoa của giám định viên BHYT phải thực sự rất vững; phải luôn học hỏi, cập nhật kiến thức mới, phương pháp điều trị mới. Bắt đầu làm giám định viên BHYT từ năm 2009, khi về Ngành, chị Giang cũng được phân công làm giám định viên thường trực tại Bệnh viện Chợ Rẫy, vì thế chị hiểu hơn ai hết nỗi gian truân, vất vả nghề giám định BHYT. Bác sỹ Giang chia sẻ, cái khó của giám định viên thường trực là vừa phải như một nhà quản lý, đôi khi phải là một người tư vấn tốt, lúc lại có vai trò là một người hùng biện giỏi để bảo vệ lý lẽ của mình, lúc lại như người gác cổng, người coi kho, phải canh gác thật chặt chẽ, tránh thất thoát, phát hiện kịp thời dấu hiệu trục lợi. Chị Giang bảo, nếu bác sỹ là nghề cứu người, thì công việc giám định viên là gián tiếp cứu người - đều là những công việc rất nhân văn. Điện thoại của bác sỹ Giang và các đồng nghiệp cũng chính là những đường dây nóng của cơ quan BHXH, được mở 24h/ngày, luôn sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc của người bệnh, làm sao bảo đảm được quyền và lợi ích chính đáng của người khám, chữa bệnh BHYT. Chị Giang cười, những người làm công tác giám định là những người luôn sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy. Giống như đồng nghiệp Lê Thị Mộng Trinh, đã không ít lần bác sỹ Giang bị bệnh nhân đe dọa, bệnh nhân nhất định không chịu khám bệnh ở tuyến đầu mà đến thẳng Bệnh viện Chợ Rẫy nhưng lại kiên quyết đòi giải quyết 100% chế độ BHYT. Chị Giang nói, nếu không đủ hiểu biết, trình độ, lý lẽ và cả sự chân thành thì khó có thể thuyết phục được người bệnh thực hiện theo đúng quy định.

  Đối với bệnh nhân là vậy, đối với các đối tác là bác sỹ, bệnh viện, người giám định viên lại phải có sự mềm mại, khéo léo nhưng cũng không kém phần kiên quyết, để tránh trường hợp các bác sỹ chỉ định “rộng rãi” trong điều trị bệnh, vừa ảnh hưởng đến người bệnh do sử dụng thuốc quá nhiều sẽ có thể có những tác dụng phụ, kháng thuốc..., vừa ảnh hưởng đến quỹ khám, chữa bệnh BHYT. Công tác giám định buộc người giám định viên phải nắm rõ những văn bản quy định pháp luật nhưng cũng phải rất linh hoạt. Đặc biệt, năm 2016, BHYT có nhiều chính sách mới, việc thực hiện thông tuyến khám, chữa bệnh tuyến huyện, áp giá viện phí theo Thông tư 37… khiến cho công tác giám định BHYT càng vất vả hơn gấp nhiều lần. Công việc buộc những người cán bộ giám định phải không ngại va chạm, kiên quyết đấu tranh đối với các biểu hiện tiêu cực, hy sinh lợi ích cá nhân một cách tuyệt đối và bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người bệnh…

  Vất vả như thế, gian nan là vậy, nhưng những giám định viên tôi đã gặp đều có chung một tinh thần trách nhiệm cao với công việc, không ngại khó, không ngại khổ. Bằng sự thấu hiểu và đồng cảm với người bệnh, họ đang từng ngày, từng giờ làm tròn trách nhiệm của những “người gác cổng”, bảo đảm từng đồng tiền được chi ra từ Quỹ khám, chữa bệnh BHYT được sử dụng hiệu quả, chữa trị bệnh tật và bảo vệ sức khỏe cho người dân…/.

 Bích Thủy

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam