Nghĩa tình sâu nặng với sự nghiệp an sinh

02/11/2017 01:31:21
Nghỉ hưu gần 03 năm nhưng tình yêu của chị Phạm Thị Lý, nguyên Giám đốc BHXH tỉnh Sơn La, với Ngành BHXH chưa nguôi ngoai. Xuất phát từ cái tâm, từ thực tiễn kinh nghiệm hơn chục năm gắn bó với công tác An sinh xã hội, nhiều khi đi chợ, đi tập thể dục chị lại tranh thủ tuyên truyền về BHXH tự nguyện hay BHYT hộ gia đình cho người dân, "việc nhỏ vậy thôi nhưng cũng có nhiều người nghe, tin mình và tham gia BHXH, BHYT lắm đấy nhé”… Và trong câu chuyện của chị Phạm Thị Lý, tôi thấy ở đó nỗi niềm đau đáu về đẩy mạnh công tác truyền thông về BHXH tự nguyện để những người lao động tự do, người nông dân về già có lương hưu, bớt đi gánh nặng với gia đình, với Nhà nước. Chị bảo, đó chính là an sinh bền vững mà chúng ta đang theo đuổi…

 Ngược dòng kí ức
Tôi có cơ hội gặp chị Phạm Thị Lý từ gợi ý của Giám đốc BHXH tỉnh Sơn La Nguyễn Hữu Thành. Đồng chí Giám đốc nói rằng, muốn tìm hiểu về chế độ chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn thì không thể không gặp chị Phạm Thị Lý, nguyên Giám đốc BHXH tỉnh. Vậy là trong căn phòng làm việc của Giám đốc Nguyễn Hữu Thành, chị Lý chia sẻ với tôi về cái duyên đến với BHXH và niềm đam mê với công tác An sinh xã hội chưa bao giờ tắt trong chị. Tôi nhận được ánh mắt cảm phục, sự trân quý của lớp đàn em đi sau từ đồng chí Nguyễn Hữu Thành, thi thoảng anh góp vui rằng phòng làm việc hiện giờ của anh, những cây xanh đang rợp bóng mát, những trái bơ căng bóng trong khuôn viên, những bông hoa đang kỳ nở rộ bên hiên nhà, văn phòng sạch bóng không một hạt bụi, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động nền nếp, chỉnh chu… chính là trái chín mà chị Lý dành cho BHXH tỉnh Sơn La.
Chị Lý kể, sinh ra tại quê lúa Thái Bình nhưng gia đình chị lại lập nghiệp tại vùng đất mỏ Quảng Ninh. Năm 1977, học hết lớp 10 (hết Trung học Phổ thông hiện nay), chị đứng giữa lựa chọn nghề để theo học. Hồi đó, bạn bè nữ cùng trang lứa đều chọn nghề giáo viên, bố mẹ chị thì muốn chị theo đuổi nghề Y nhưng rồi chị lại thi vào Đại học Tài chính. Tháng 12/1981, chị Phạm Thị Lý tốt nghiệp đại học và được giữ lại làm giảng viên của trường.
Dường như đoán được thắc mắc của tôi, chị Lý kể tiếp, chị trở thành người Sơn La không phải là tình cờ mà do chị chọn lựa. Khi ấy chị yêu anh bạn học cùng khóa, gia đình anh ở Sơn La. Năm 1982 chị chia tay với nghiệp nhà giáo theo anh lên Sơn La rồi hai người kết duyên vợ chồng. Lúc đó, nhiều người khuyên ngăn lắm, mọi người bảo chị có biết câu “Nước Sơn La, ma Hòa Bình không” chị cười “mọi người sống được thì mình cũng sống được” - chị trở thành người Sơn La như vậy đấy.
Thời đó, về một mảnh đất còn nhiều khó khăn như Sơn La nhưng suy nghĩ của chị đơn giản lắm, chị học Tài chính nên đương nhiên muốn làm công tác về tài chính. Tổ chức, chính quyền muốn sắp xếp cho chị vào Chi Cục Thuế Công Thương nhưng chị muốn theo ngạch của bố chị (khi đó là Phó Giám đốc Ty Thương Nghiệp Quảng Ninh) cho nên chị xin về Ty Thương nghiệp Sơn La để thi thoảng nếu đi họp sẽ được gặp bố. Chị Phạm Thị Lý làm ở Sở Thương Nghiệp từ năm 1982-1995. Năm 1995, Cục Quản lý vốn và Tài sản nhà nước tại Doanh nghiệp thuộc Tổng Cục Quản lý vốn và Tài sản nhà nước tại Doanh nghiệp của Bộ Tài Chính thành lập, chị được điều về làm Phó Cục Trưởng. Cái duyên với BHXH chớm nở khi cùng năm ấy, BHXH tỉnh Sơn La xin đất xây dựng trụ sở đầu tiên thì chị (khi đó là Phó Cục Trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp) chính là người đi làm đất đền bù cho BHXH tỉnh Sơn La. Khi xong trụ sở, vì là người có công trong việc tính toán, đền bù nên chị được lãnh đạo BHXH tỉnh mời đến dự lễ khánh thành.
Năm 1999, Cục Tài chính doanh nghiệp  nhập về Sở Tài chính. Khi đó, đồng chí Tòng Thị Phóng đang là Bí thư Tỉnh ủy nhận chị về làm công tác văn phòng tại Tỉnh ủy. Chị trở thành Phó Chánh Văn phòng Tỉnh ủy phụ trách công tác Tài chính Đảng. 06 năm làm công tác văn phòng ở Tỉnh ủy tỉnh Sơn La đã giúp chị trưởng thành lên rất nhiều. Có lẽ là trong con người chị, làm nghề nào là yêu, là đau đáu với nghề đó, đã nhận nhiệm vụ cố gắng tận tâm, tận tụy..

Nên duyên với an sinh
Gần 06 năm làm Phó Chánh Văn phòng từ cuối năm 1999 cho đến tháng 11/2004, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Thào Xuân Sùng cho biết, thời gian tới muốn luân chuyển chị Phạm Thị Lý sang cơ quan BHXH thay đồng chí Giám đốc sắp nghỉ hưu theo chế độ. Tháng 04/2005, Trưởng ban Tổ chức BHXH Việt Nam lúc đó là đồng chí Nguyễn Kim Thái thông báo mời chị về BHXH Việt Nam để làm việc. Lần đầu tiên gặp Tổng Giám đốc Nguyễn Huy Ban hỏi chị đã tìm hiểu về Ngành BHXH chưa? Lúc ấy chị Lý thật thà, do thời gian biết thông tin ngắn nên em chưa tìm hiểu gì về Ngành, chỉ biết cơ quan BHXH chi trả lương hưu cho các cụ còn các việc khác chưa nắm rõ. Song chị dám hứa, nếu được lãnh đạo quan tâm, tín nhiệm em sẽ cố gắng và hứa sau 06 tháng sẽ nắm bắt được công việc của Ngành.
Qua nghỉ lễ 01/05/2005, chị Phạm Thị Lý luân chuyển về BHXH tỉnh Sơn La trên cương vị Giám đốc. Nhớ lại những ngày đầu trở thành người BHXH, thực hiện công tác an sinh trên địa bàn, công việc còn quá mới lạ, chị Lý đã vấp phải không ít những nghi ngờ về khả năng lãnh đạo, chỉ đạo. Kể đến đây, giọng chị Lý trầm lại, môi trường mới, công việc mới khiến chị trăn trở nhiều lắm, cùng lúc ấy con trai thứ hai vừa thi đại học, con gái lớn thì đang theo học đại học ở Hà Nội, công việc ở cơ quan nhiều bộn bề, ngổn ngang lập dữ liệu để cấp thẻ BHYT cho người nghèo, người dân tộc thiểu số theo Quyết định 139. Đồng chí Giám đốc về nghỉ chế độ trước khi chị Lý đến với cơ quan BHXH nên gần như công việc không có ai bàn giao, cũng không ai chỉ cho chị cách phải làm thế nào, triển khai công việc ra sao? Nhưng với bản lĩnh, kinh nghiệm tích lũy được, chị vẫn tự tin mình sẽ làm được và làm tốt.
Trên cương vị người đứng đầu đơn vị, việc đầu tiên là chị tìm hiểu về cơ chế làm việc của cơ quan, chức năng nhiệm vụ các phòng. Chị bố trí lịch làm việc với từng đồng chí trong Ban lãnh đạo để nắm khái quát công việc. Một tuần sau, chị Lý dành thời gian để tiếp cận các đồng chí trưởng phòng, nắm công việc của cấp phòng, nhận định trong năm 2005 phải làm những việc gì, việc gì đang khó khăn nhất. Khi có thông tin cụ thể, chị mới được biết 02 năm nay, Sơn La đều chỉ xếp loại 2- “Lúc chị có được thông tin này cũng đã là giữa năm rồi, chị nhìn ra trông gai ngay trước mắt nhưng không có cách nào khác phải nỗ lực bước tiếp” – chị Lý tâm sự.
Vậy là, chị Phạm Thị Lý chỉ đạo toàn đơn vị 06 tháng cuối năm tập trung vào 02 việc chính là cấp thẻ BHYT theo chỉ đạo của UBND tỉnh có như vậy số thu mới tăng lên và thứ hai chính là tập trung vào công tác đốc thu - mảng xương sống của đơn vị. Cái may của chị là từng có một thời gian công tác tại Văn phòng Tỉnh ủy và Cục Quản lý Vốn nên việc đốc thu không vấp phải nhiều khó khăn. Đến 24/12/2005, số thu của Sơn La đã hoàn thành và vượt kế hoạch. Chị còn nhớ hôm đó đúng vào chiều thứ 6, chị nghĩ, cả năm cán bộ của mình vất vả và sau hai năm đơn vị mới hoàn thành số thu trước thời hạn và vượt kế hoạch, chị và Ban lãnh đạo thống nhất tổ chức bữa cơm thân mật cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngồi lại với nhau trước thềm năm mới. Vừa vào bữa thì chị nhận được thông báo từ cô văn thư trao đổi rằng, Sơn La vẫn chỉ xếp loại 02. Chị nhắc cô văn thư chưa được nói ra vội vì sợ anh em mất vui, mọi việc chị sẽ tìm hiểu, xác định lại thông tin. Sáng hôm sau, việc đầu tiên khi đến cơ quan là chị liên hệ với Trưởng ban Kế hoạch Tài chính Nguyễn Phước Tường và Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Đỗ Văn Sinh, nhờ xem giúp vì như chị biết thì hai năm trước, Sơn La không được xếp loại 01 là do không hoàn thành số thu nhưng năm nay đơn vị đã hoàn thành và vượt kế hoạch các mặt công tác, số thu vượt kế hoạch. Ngay buổi chiều ngày hôm đó, chị chính thức nhận được thông tin Sơn La xếp loại 01. Vậy là đột phá đầu tiên sau 07 tháng trên cương vị mới chính là đưa BHXH tỉnh Sơn La từ loại 02 lên loại 01.
Giải quyết xong vấn đề nan giải, chị bắt tay vào công tác kiện toàn tổ chức cán bộ. Thời điểm chị về làm Giám đốc, hầu hết cán bộ cấp phòng đều là Phó phụ trách. Chỉ 06 tháng sau, các đồng chí Phó Phụ trách có thâm niên, trình độ chuyên môn, trách nhiệm với công việc, chị đều đề nghị bổ nhiệm Trưởng phòng. Nói về công tác cán bộ chị Lý bảo, chị có nhiều kỷ niệm lắm. Như việc bổ nhiệm đồng chí Trưởng phòng Công nghệ thông tin cũng vậy, thời đó mặc dù đồng chí làm việc rất tốt nhưng do không có bằng cấp chính quy về công nghệ thông tin nên việc bổ nhiệm vô cùng khó khăn. Nhưng với ý nghĩ cần người làm việc, chị đã trực tiếp trao đổi, đề xuất với Ban Tổ chức cán bộ của BHXH Việt Nam về mong muốn, nguyện vọng của BHXH tỉnh. Với thành ý và cái tâm của mình, chị được các anh chị ở Ban ủng hộ và đồng chí ấy làm Trưởng phòng Công nghệ thông tin đến tận bây giờ. Một trường hợp khác là khi BHXH tỉnh thông báo tuyển dụng nhân sự. Một cô bé đã đến tận văn phòng tìm chị. Cô bé ấy nói rằng, nhà cháu nghèo lắm. Bố mẹ không quen biết ai để xin việc được cho cháu. Cháu muốn hỏi cô xem nếu hồ sơ như của cháu thì có cơ hội được dự thi không? (cháu đỗ bằng giỏi Trường Đại học Lao động Xã hội). Chị chỉ nói, cơ quan nào cũng cần người làm được việc, chỉ cần cháu có đủ năng lực, trình độ thì có nhiều cơ hội dành cho cháu. Đợt ấy cô bé thi đỗ vào ngành và giờ vẫn đang làm việc rất tốt tại BHXH huyện Bắc Yên.

Trăn trở từ những việc nhỏ nhất
Vốn là người quyết liệt, luôn đòi hỏi cao, chị Lý rèn cho cán bộ của chị phải nắm bắt, quán xuyến được những việc nhỏ nhất. Chị vẫn nói, từ lãnh đạo đến anh em lái xe, người làm tạp vụ đều là người quan trọng trong công việc ấy. Chị luôn trân trọng, yêu quí cán bộ của mình dù người đó làm công việc tưởng như nhỏ bé nhất. Chị quan điểm, Thủ trưởng giống như cha mẹ phải biết khích lệ, động viên kịp thời. Chị Lý chia sẻ: “Tính chị quyết liệt trong công việc làm vậy thôi chứ thương anh em lắm. Khối lượng công việc của Ngành ngày càng nhiều, anh em ai cũng phải làm việc hơn 100% sức lực của mình nhưng người ngoài họ lại không biết, không đánh giá cao”. Vì thế, thời của chị Lý tìm mọi cách phòng ngừa sai phạm nhưng khi cán bộ mà vi phạm cũng phải nghiêm khắc xử lý kỷ luật. Được cái sau đó lại tạo điều kiện cho có cơ hội sửa sai, tạo điều kiện cho có cơ hội để tiếp tục phát triển. Khắt khe thế nên tạo thành nền nếp ở cơ quan. Từ lãnh đạo cán bộ nghiệp vụ ở các phòng, ban, lái xe, tạp vụ, ai ai cũng chỉn chu trong công việc. Chị cười, thế nên giờ nghỉ rồi mà anh em vẫn quý mến, có công việc gì của cơ quan vẫn mời chị lên gặp gỡ, trao đổi. Có lẽ đây là một trong những cái được lớn nhất trong 10 năm gắn bó với Ngành, với công tác An sinh xã hội.
Sự kỹ lưỡng, tỉ mỉ của chị còn được thể hiện qua những kỷ niệm mà chị chia sẻ cùng tôi. Khi xây trụ sở này chị quan tâm, để ý đến từng màu sơn, gạch lát sàn, hành lang… sao cho vừa đẹp, thuận tiện, bền nhưng phải tiết kiệm nhất. Riêng hệ thống cây xanh bao quanh trụ sở, chị mất đến 02 năm tìm xem nên chọn cây nào trồng để vừa mát nhưng rễ lại không quá to vì sợ làm ảnh hưởng đến sân, tường nhà. 02 năm ấy đi bất kỳ nơi nào chị đều tìm hiểu giống cây trồng cho phù hợp mà không tìm được nên trăn trở lắm. Đến lúc trụ sở sắp xây xong, chị đi công tác tập huấn về tuyên truyền ở trong Vũng Tàu. Khi xuống đến sân bay Tân Sân Nhất đi qua phía bên đường chị nhìn thấy một cây đẹp và mê quá, hỏi bác cắt cỏ gần đó thì được biết là cây Bàng Đài Loan, chị chụp ảnh rồi nhờ người tìm bằng được. Vừa nói, chị Lý vừa chỉ tay ra ngoài cửa sổ: "Em thấy không, những tán lá nhỏ song dày tỏa bóng xuống sân không khác gì những chiếc dù che nắng nên dù mùa hè nóng là thế, vẫn luôn có cảm giác mát mẻ, dễ chịu”.
Chị Lý tươi cười, còn biết bao nhiêu kỷ niệm với Ngành, với nghề, và dù là những việc nhỏ nhất chị vẫn nhớ như in trong đầu. Như có lần đi họp từ sáng đến trưa về mà vẫn thấy một người dân ngồi chờ ở phòng một cửa là ngay lập tức chị vào hỏi cán bộ của mình sao lại để người dân đợi lâu như vậy. Nếu là việc có thể giải quyết ngay thì phải giải quyết cho họ, không để dân mất nhiều thời gian chờ đợi. Rồi khi lương hưu còn chi trả theo tổ dân phố, nhiều bác nguyên là lãnh đạo của tỉnh Sơn La cứ gọi đùa Giám đốc BHXH là Thủ trưởng, các bác ấy bảo, cứ ai trả lương cho các bác thì người đó là Thủ trưởng. Những lúc như vậy lại càng trân trọng nghề nghiệp của mình, công việc mang đến hạnh phúc, niềm vui cho người dân khi tuổi đã về chiều. Cũng vì vậy mà đến giờ, chị vẫn luôn đau đáu làm sao để công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách đa dạng phong phú hơn nữa, nhất là công tác tuyên truyền trực tiếp đến từng nhóm đối tượng BHXH tự nguyện. Bởi BHYT giờ gắn với ốm đau nên nhiều người biết rồi nhưng BHXH tự nguyện còn rất xa vời nhất là đối với người nông dân, người làm công việc tự do, hết tuổi lao động để khi đến tuổi nghỉ hưu họ có đồng lương hưu, đỡ trở thành gánh nặng cho gia đình, con cái. Hơn nữa, khi dân hiểu và tham gia BHXH tự nguyện thì công tác an sinh mới ổn định và bền vững được./.

Trung Nghĩa

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam