Người giàu, người siêu giàu và biến đổi khí hậu

10/11/2019 22:56:30
Một nghiên cứu cho thấy, có mối liên hệ giữa người giàu, người siêu giàu và... sự gia tăng lượng carbon (CO2) trong khí quyển. Không chỉ có số dư trong tài khoản ngân hàng kếch xù hơn, lối sống xa hoa hơn, sở hữu nhiều hàng hiệu hơn, đi du lịch nhiều hơn, có nhiều siêu xe hơn... so với phần còn lại của thế giới, người giàu, người siêu giàu cũng có lượng carbon thải vào khí quyển cao hơn; việc này, như chúng ta đã biết, sẽ mang lại xu hướng làm trầm trọng thêm hiệu ứng nhà kính, nhiệt độ trái đất tăng lên, gây biến đổi khí hậu, ảnh hưởng đến sinh kế, đời sống và An sinh xã hội của người dân.

Siêu sao Leonardo DiCaprio là một trong hàng ngàn nhà đầu tư đã cam kết thoái vốn khỏi nhiên liệu hóa thạch để chống biến đổi khí hậu

 

Oxfam - Liên minh quốc tế của 17 tổ chức phi Chính phủ có trụ sở tại 94 quốc gia trên toàn thế giới với tiêu chí hoạt động tìm giải pháp lâu dài để giải quyết tình trạng đói nghèo và bất bình đẳng – đưa ra con số ước tính: Lượng khí thải carbon trung bình của mỗi người trong số những người giàu nhất thế giới (chiếm 1% tổng dân số toàn cầu) có thể gấp 175 lần so với mỗi người trong 10% dân số nghèo nhất thế giới. Nghịch lý ở chỗ, người nghèo lại chịu tổn thất nhiều hơn do ảnh hưởng của ​​biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, để khắc phục thực trạng này, người giàu, người siêu giàu hình như có nhiều lựa chọn hơn người nghèo.

Chi tiêu khôn ngoan hơn

Các quyết định chi tiêu của người giàu, người siêu giàu có ý nghĩa nhiều hơn trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu so với người có thu nhập bình thường. Chuyên gia Ilona Otto và các đồng nghiệp của cô tại Viện Nghiên cứu Tác động khí hậu Potsdam (Brandenburg, Đức) đưa ra kết quả nghiên cứu: Một hộ gia đình siêu giàu – hộ gia đình có tài sản ròng hơn 01 triệu USD, không bao gồm bất động sản – chỉ với 02 thành viên cũng có lượng khí thải carbon lên tới 129 tấn mỗi năm, như vậy là cao hơn 10 lần so với mức trung bình toàn cầu.

“Bởi đối tượng khảo sát trong nghiên cứu này không lớn, nên các con số có thể chỉ mang tính minh họa” - Ilona Otto giải thích – “Tuy nhiên, có 01 điều chắc chắn là ước tính của chúng tôi thậm chí còn thấp hơn mức phát thải carbon thực sự của người siêu giàu. Chỉ cần họ thay đổi một chút về thói quen tiêu dùng, ví dụ như đặt các tấm pin mặt trời trên mái nhà để giảm lượng điện tiêu thụ, bớt mua siêu xe, hạn chế sử dụng máy bay khi di chuyển... là có thể cải thiện được tình hình. Với khu vực đô thị, người thu nhập cao có thể tiếp cận và ủng hộ các sản phẩm thân thiện với môi trường hoặc sản xuất từ ​​nông dân địa phương. Chính quyền đô thị, thành phố lớn tận dụng tối đa nguồn lực để nghiên cứu áp dụng các sản phẩm, dịch vụ và giải pháp mới phù hợp với xu thế “sống xanh” để góp phần bảo vệ môi trường”.

Thoái vốn khỏi lĩnh vực kinh doanh nhiên liệu hóa thạch

Cũng như lựa chọn những gì để tiêu tiền vào, người giàu, người siêu giàu có thể chọn những ngành công nghiệp để đầu tư - hoặc không đầu tư vào. Oxfam ước tính, số lượng tỷ phú trong danh sách của Fores có lợi ích kinh doanh trong lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch đã tăng từ 54 vào năm 2010 lên 88 vào năm 2015; quy mô tài sản của họ tương ứng tăng từ hơn 200 tỷ USD lên hơn 300 tỷ USD. Tuy nhiên, gần đây, với nhận thức khoa học hơn về biến đổi khí hậu, đã manh nha một xu hướng các nhà đầu tư bán cổ phần của họ trong các ngành công nghiệp gây hại cho môi trường, hay còn gọi là thoái vốn. Hơn 1.000 tổ chức và 59.000 cá nhân, với tổng tài sản trị giá 8,8 nghìn tỷ USD, đã cam kết thoái vốn khỏi nhiên liệu hóa thạch thông qua phong trào vận động trực tuyến DivestInvest. Trong số đó có nam diễn viên nổi tiếng Hollywood Leonardo DiCaprio, anh đã ký cam kết thoái vốn khỏi lĩnh vực đầu tư dầu khí và than đá.

“Chúng tôi cho rằng, trong thời điểm và bối cảnh môi trường thế giới hiện tại, không đầu tư vào than đá, dầu mỏ, khí đốt, cũng như công nghệ sản xuất xe hơi hoặc kinh doanh hàng không, là quyết định khôn ngoan" - Chuyên gia Ilona Otto, Viện Nghiên cứu Tác động khí hậu Potsdam (Brandenburg, Đức) nhận định – “Tuy nhiên, kêu gọi các nhà đầu tư thực hiện việc này có lẽ sẽ mất một chặng đường dài, bởi không phải ai cũng dũng cảm từ bỏ lợi nhuận và còn là lợi nhuận quá lớn, chưa kể có thiểu số nhà đầu tư không có mối quan tâm về môi trường".

Giàu có nghĩa là có thể huy động quyền lực chính trị

Người giàu, người siêu giàu không chỉ là những người ra quyết định về kinh tế, họ thậm chí còn có thể có ảnh hưởng chính trị. Họ có thể tài trợ cho hoạt động hay chiến dịch tranh cử của các Đảng phái và có quyền tham gia bộ máy Chính phủ, lập pháp. Vì vậy, họ có thể sử dụng lợi thế này của họ để thúc đẩy những thay đổi tích cực đối với chính sách về biến đổi khí hậu như tài trợ các dự án nghiên cứu về người nghèo, tác động của biến đổi khí hậu đối với người nghèo, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững kinh tế gắn với môi trường… Rõ ràng, họ lợi thế hơn người nghèo nhiều, bởi khi đề cập đến “hành động để đạt được phát triển bền vững và tăng trưởng”, người nghèo khó có thể làm gì vì họ còn phải quay cuồng với cuộc mưu sinh.

Một bộ phận gười giàu, người siêu giàu gần đây đã có nhiều hành động thiết thực trong nghiên cứu, hỗ trợ các quỹ về biến đổi khí hậu. Năm 2015, người sáng lập Microsoft Bill Gates đã cam kết ủng hộ 02 tỷ USD để tài trợ cho nghiên cứu và phát triển năng lượng sạch. Nắm được xu hướng này, hồi tháng 05/2019, một nhóm các nhà khoa học đã viết thư cho 100 tổ chức từ thiện, người giàu, người siêu giàu ở Vương quốc Anh để vận động tài trợ cho các hoạt động nghiên cứu liên quan đến môi trường và khí hậu.

Vai trò mô hình trong xã hội

Ngoài ra, người giàu, người siêu giàu có thể có ảnh hưởng đến lượng khí thải carbon của người khác bởi: “Quan điểm chung của người dân các quốc gia trên thế giới vẫn gắn địa vị xã hội với sự giàu có về vật chất, ai càng giàu có càng có địa vị xã hội cao" - Chuyên gia Ilona Otto, Viện Nghiên cứu Tác động khí hậu Potsdam (Brandenburg, Đức) giải thích: “Sẽ có một bộ phận người dân, trong đó đa phần là giới trẻ, nuôi khát vọng trở thành người giàu có và có xu hướng chước phong cách, lối sống của những người giàu có mà họ ngưỡng mộ. Vì vậy, nếu người giàu, người siêu giàu ý thức hơn về vấn đề bảo vệ môi trường, sẽ có tác động không nhỏ đến những người coi họ là hình tượng hướng đến”.

Hoàng Tùng (Theo CNN, Oxfam)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam