Người “truyền lửa” phát triển BHXH tự nguyện nơi vùng cao A Lưới

01/09/2020 13:43:40
“Miềng tham gia BHXH tự nguyện gần một năm nay rồi đấy.! Mừng lắm, giờ miềng với cán bộ Hiển chẳng khác nhau chi. Sau này già yếu đều có lương lưu cả, chỉ khác chú Hiển là cán bộ, còn miềng thì làm rẫy thôi”. Những lời tâm sự mộc mạc, chân tình của anh Arieng người dân tộc Tà Ôi, thôn Karôông-A Ho, xã A Roàng, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế chia sẻ với chúng tôi đã cho thấy: Chính sách BHXH tự nguyện của Đảng, Nhà nước đã thực sự lan tỏa mạnh mẽ tới tận những địa bàn miền núi, biên giới xa xôi.

 

Tạo sự lan tỏa mạnh mẽ

Thực hiện chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn huyện miền núi biên giới với khoảng 52.000 người dân, trong đó 80% dân số là người dân tộc Pa Ko, Tà Ôi, Ka Tu, Pa Hy. Trình độ dân trí không đồng đều, người dân sống rải rác trên các sườn núi, giao thông đi lại hiểm trở, khó khăn. Nguồn thu nhập chính của họ chủ yếu là nghề trồng rừng, làm nương, làm rẫy; các doanh nghiệp trên địa bàn buôn bán, kinh doanh nhỏ lẻ, kinh tế chậm phát triển.

Là người “đứng mũi chịu sào” về công tác tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn, Giám đốc BHXH huyện A Lưới Nguyễn Văn Hiển xác định việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT bắt buộc rất khó khăn. Bởi lẽ, nhóm đối tượng này, khối cơ quan nhà nước đang thực hiện tinh giảm biên chế; các đơn vị hành chính sáp nhập theo địa giới hành chính từ 20 xã, 01 thị trấn nay giảm xuống còn 17; các doanh nghiệp đều nhỏ và siêu nhỏ, sức cạnh tranh thấp, hoạt động cầm chừng không có hiệu quả.

Do vậy, thay vì phát triển BHXH bắt buộc, BHXH huyện A Lưới lại chọn BHXH tự nguyện là "mũi nhọn". Nhờ xác định “đúng, trúng” định hướng, trong 3 năm qua (2017-2019), huyện A Lưới đã dẫn đầu toàn tỉnh Thừa Thiên Huế về chỉ tiêu phát triển BHXH tự nguyện. Cụ thể, năm 2017 đạt 120%, năm 2018 đạt 143,5% và năm 2019 đạt 140% kế hoạch. Tính đến hết tháng 5, huyện A Lưới đã có 820 người tham gia BHXH tự nguyện đạt 2,5% lực lượng lao động tự do tham gia BHXH tự nguyện, về đích trước 2 năm so với mục tiêu mà Nghị quyết 28-NQ/TW đề ra.

Nói về thành tích này, Giám đốc BHXH tỉnh Thừa Thiên Huế ông Nguyễn Viết Dũng cho rằng, “Trong cái khó ló cái khôn”, huyện A Lưới đã đi đúng quan điểm định hướng của Nghị quyết 28-NQ/TW về hướng tới bao phủ BHXH toàn dân phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Không chỉ tăng về số lượng, mà đối tượng tham gia BHXH của huyện rất bền vững, cho thấy sự quan tâm, vào cuộc sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương. Từ kết quả của huyện A Lưới sẽ lan tỏa mạnh mẽ đến các địa phương khác.

Chị Hồ Thị Hoa - Người dân tộc Pa Ko, Đại lý thu BHXH, BHYT xã A Roàng, chia sẻ: Sinh ra và lớn lên tại xã A Ngo, huyện A Lưới, chứng kiến cuộc sống của người dân nơi đây quá khó khăn. Khi biết có chính sách BHXH tự nguyện, mình nhiệt tình vận động bà con dân tộc Pa Ko, Tà Ôi, Ka Tu, Pa Hy, tham gia. Ngặt nỗi là họ thường đi làm rẫy ở xa, có khi cả tháng mới về nhà. Người dân tộc, họ làm chòi ở lại trên rẫy để tiện cho việc sản xuất canh tác. Chòi nọ cách chòi kia cả quả đồi nên để vận động được một người tham gia gian khổ lắm! Phải đi bộ hàng cây số đường rừng mới gặp được bà con. Những ngày đầu mới làm nản lắm, cũng may có Giám đốc Nguyễn Văn Hiển động viên, cùng đi hướng dẫn với mình giai đoạn đầu nên mình cố gắng vượt qua. Đến nay, xã A Roàng đã có 33 người dân tộc PaKo tham gia BHXH tự nguyện.

Chia sẻ bài học rút ra trong việc phát triển BHXH tự nguyện trên địa bàn huyện A Lưới, anh Nguyễn Văn Hiển cho rằng: Phải hiểu được địa bàn, nắm chắc đặc điểm của mỗi nhóm đối tượng để tuyên truyền cho hiệu quả. BHXH huyện không tuyên truyền dàn trải mà chỉ “ngắm” đến từng nhóm một trên cơ sở rà soát, phân loại và nguyên tắc “dễ trước - khó sau”, từ những đối tượng đã tham gia tiếp tục tạo hiệu ứng, lan tỏa dần trong xã hội.

A Lưới có đến 70% diện tích là rừng núi, nhóm lao động có hợp đồng khoán việc ở Ban Quản lý khu bảo tồn Sao La, Hạt kiểm lâm huyện khoảng 100 người có thu nhập thường xuyên theo hình thức khoán bảo vệ rừng. Với nhóm lao động này, anh Hiển chủ động phối hợp đơn vị chủ quản tổ chức hội nghị tuyên truyền về những lợi ích khi tham gia chính sách nhân văn này; “Nếu các anh tham gia BHXH tự nguyện thì các anh cũng giống như anh Đức ngồi đây- (anh Lê Nhân Đức- Hạt trưởng, Hạt kiểm lâm huyện); sau này không đi bảo vệ nữa vẫn có lương hưu, khỏi lo gì cả”. Tui chỉ nói một câu như rứa đó, mà cả hội trường cứ vui âm ỉ, vài hôm sau tham gia hết. Hiện đã có 60 người tham gia”. Anh Hiển chia sẻ về những buổi truyền thông đơn giản, gần gũi mà hiệu quả cao.

Nhóm đối tượng xin hưởng trợ cấp BHXH 1 lần đã có thời gian tham gia BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện cũng được BHXH huyện hướng đến. Theo phân tích của Giám đốc Hiển: Bản thân người lao động đôi khi do còn trẻ, chưa suy nghĩ thấu đáo đến tương lai, chỉ nhìn cái lợi trước mắt nên khi họ đến cơ quan BHXH nộp hồ sơ hưởng BHXH 1 lần, BHXH huyện tư vấn, giải thích ngay. “Nếu “ca” nào khó quá, tui cũng xuất hiện để thuyết phục, vận động. Nhiều người khi đến cứ nằng nặc đòi nhận 1 lần, sau một hồi lại thay đổi thái độ, hành vi luôn. Người thì đồng ý tham gia tiếp BHXH tự nguyện để được liên tục, người thì chốt sổ để đó vài năm đóng tiếp. Đến bây giờ bản thân tôi đã vận động được 20 trường hợp” anh Hiển cho biết.

…Những nỗi niềm riêng

Lần đầu tiếp xúc, trao đổi với Giám đốc Nguyễn Văn Hiển, sau khi nghe giọng nói pha lẫn giữa hai miền Bắc - Trung, tôi buột hỏi: Anh có phải quê ở huyện A Lưới? À, không! Anh quê ở Hà Tây đấy, nay là Hà Nội. Tại sao anh vào miền Trung, lại chọn một huyện miền núi biên giới khó khăn để lập nghiệp?

Anh có những nỗi niềm riêng em à! Anh đi tìm bố. Câu chuyện giữa chúng tôi phải dừng lại trong niềm xúc động.

Anh kể, năm lên 3 tuổi, bố anh hy sinh, để lại người vợ trẻ và 3 đứa con thơ. Trong giấy báo tử gửi về gia đình, chỉ ghi ngắn gọn là bố hy sinh ở mặt trận phía nam, miền tây của Bình Trị Thiên nay là Thừa Thiên Huế. Lúc đó anh còn bé quá, thấy mẹ khóc nhiều nhưng cũng không hiểu chuyện gì. Sau này mới biết, bố hy sinh nghĩa là không còn tồn tại. Anh bắt đầu cảm nhận và thấm thía nỗi đau của mẹ và cả gia đình. Ý thức tìm bố bắt đầu từ đấy.

Năm 1991, sau khi tốt nghiệp trường Trung cấp tài chính Hà Sơn Bình, anh Nguyễn Văn Hiển đã tình nguyện vào công tác tại Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện A Lưới, nơi bố anh đã đến và nằm lại. Nguyễn Văn Hiển tâm sự: “Anh biết, hành trình tìm lại bố sẽ lắm gian nan, nhưng chưa bao giờ anh mất niềm tin và ngừng hy vọng. Những tưởng công tác tại Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ giúp anh rút ngắn thời gian nhưng mọi việc không hề đơn giản. Nguyễn Văn Hiển không nhớ hết đã bao lần trèo rừng, lội suối, về chiến trường cũ nơi bố đóng quân nhưng mọi thông tin về bố gần như biệt tăm. Đến năm 2012, qua một người đồng đội cũ - Cựu chiến binh Bùi Văn An, anh Hiển tìm được thông tin về các liệt sĩ gốc Hà Tây hy sinh tại trận Khe Tre - Nam Đông, kèm theo ảnh, ngày tháng, quê quán. Đối chiếu với thông tin đã có, anh Hiển khẳng định đây chính là người bố mà anh và gia đình đã tìm kiếm bấy lâu.

Bố chính là tấm gương sáng để Nguyễn Văn Hiển noi theo trong mỗi bước đi cuộc đời. Anh tình nguyện ở lại, bám trụ với vùng miền núi biên giới còn nghèo khó - nơi bố anh đã nằm xuống. Năm 1995, anh chuyển công tác từ Phòng Lao động -Thương binh và Xã hội về BHXH huyện A Lưới, năm 2002 sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành Quản trị kinh doanh, anh được bổ nhiệm vị trí Phó Giám đốc năm 2008 và đến năm 2011 được giữ cương vị là Giám đốc BHXH huyện A Lưới. Đó là một hành trình không biết mệt mỏi, gian nan và đầy thử thách nhưng minh chứng là anh đã gặt “quả ngọt”. Câu chuyện về sự học, sự phấn đấu trong công tác của Giám đốc Nguyễn Văn Hiển đã thực sự “truyền lửa” cho các thế hệ cán bộ BHXH nơi miền núi biên giới xa xôi.

Hương Lan

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam