Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị về vitamin A với người Việt

19/09/2018 15:52:45
Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị (Recommended Dietary Allowances, RDAs) được định nghĩa là: “Mức tiêu thụ năng lượng và các thành phần dinh dưỡng mà trên cơ sở kiến thức khoa học hiện nay được coi là đầy đủ để duy trì sức khỏe, sự sống của mọi cá thể bình thường trong quần thể dân cư”. Tại Việt Nam, Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã đưa ra nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị - trong đó có Vitamin A - phù hợp với người Việt Nam căn cứ vào các nghiên cứu theo lứa tuổi, giới tính, loại hình lao động và tình trạng sinh lý (phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú).

(Ảnh minh họa)

Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị phù hợp với người Việt Nam bao gồm các chất dinh dưỡng chính sinh năng lượng là Protid/protein hay còn gọi là chất đạm; Lipid/chất béo (dầu, mỡ), Glucid/chất bột đường và chất xơ; các chất khoáng và vi khoáng như calci, sắt, iod, kẽm, selen...; các vitamin như vitamin tan trong dầu/mỡ (Vitamin A, D, E, K), vitamin tan trong nước (C, B1, B2, B3 (Niacin), B9 (Folat), B6 và B12); nước và các chất điện giải như Sodium (Na), Potassium (K), Chloride (Cl)... Trong đó, Vitamin A thuộc nhóm vi chất dinh dưỡng cơ thể con người hầu như không thể tự tổng hợp được mà phải đưa từ ngoài vào, thường qua đường thực phẩm trong khẩu phần ăn hàng ngày.  

Tác dụng của Vitamin A

Nhu cầu của cơ thể đối với Vitamin A chỉ khoảng vài trăm microgam (mcg)/ngày song thiếu lại gây ra những rối loạn chuyển hóa quan trọng, nguyên nhân của nhiều căn bệnh nguy hiểm.

Vitamin A có tác dụng giúp tế bào thực hiện hoạt động sao chép bình thường , nếu không chúng sẽ trải qua các biến đổi tiền ung thư; bảo vệ mắt, chống quáng gà, các bệnh khô mắt (vệt bitot, khô giác mạc, nhuyễn giác mạc, sẹo giác mạc) bởi vitamin này có vai trò tạo sắc tố võng mạc, giúp mắt nhìn được trong điều kiện thiếu ánh sáng, nếu thiếu sẽ giảm khả năng nhìn trong bóng tối, nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn tới mù lòa; cùng với Vitamin D, phòng, ngừa nguy cơ thoái hóa, sừng hóa các tế bào biểu mô, giảm chức năng bảo vệ cơ thể, bảo đảm sự phát triển bình thường của xương, răng, đặc biệt ở trẻ em từ 06 – 36 tháng tuổi (vì thế, trẻ em thiếu vitamin A sẽ có nguy cơ xương mềm hơn bình thường, quá trình vôi hóa bị rối loạn, chậm phát triển về thể chất hơn so với trẻ bình thường cùng lứa tuổi); tăng tổng hợp các protein miễn dịch nâng, cao sức đề kháng của cơ thể do có tác dụng chống oxy hóa.

Đặc biệt, công dụng của Vitamin A còn được thể hiện mạnh mẽ trong công nghệ làm đẹp bởi riêng da của chúng ta có khả năng hấp thụ Vitamin này một cách tự nhiên. Khi vào trong cơ thể, vitamin A sẽ kích thích sản xuất collagen, tăng độ liên kết của các tế bào da, cải thiện cấu trúc da. Nhờ vậy, bề mặt da săn chắc hơn, lỗ chân lông thu nhỏ, giảm nếp nhăn; đồng thời, ánh mặt trời hay các tác động từ môi trường cũng khó tác động đến da.

Các biện pháp cung cấp Vitamin A cho cơ thể

Trong tự nhiên, Vitamin A tồn tại ở 02 dạng:

Thứ nhất, là Retinol - dạng hoạt động và cơ thể con người có thể sử dụng trực tiếp. Thức ăn có nguồn gốc động vật chứa nhiều Retinol tốt nhất hầu hết ở dạng Retinil Ester (gan, trứng vịt lộn, lươn, lòng đỏ trứng, cá biển, bơ...); trong đó, gan có thành phần Retinol cao nhất; chất béo, trừ thịt và lòng đỏ trứng, cũng chứa một lượng đáng kể Vitamin A.

Thứ hai, là Caroten/Carotenoid – dạng tiền chất; trong đó, phổ biến và có hoạt tính mạnh nhất là Beta-caroten (khi vào trong cơ thể, Caroten chuyển hóa thành Vitamin A theo tỷ lệ 12:1), có nhiều trong các loai củ, quả có màu vàng, đỏ (cà chua, cà rốt, gấc, dưa hấu, đu đu chín, bí đỏ, chuối...); các loại rau màu xanh sẫm (rau mùng tơi, rau ngót, rau dền, súp lơ xanh...); sữa và các chế phẩm của sữa.

Riêng đối với trẻ em dưới 06 tháng tuổi, nguồn bổ sung Vitamin A tốt nhất chính là từ sữa mẹ; từ 06 tháng trở lên, ngoài sữa mẹ, cần bổ sung Vitamin A từ thịt, trứng, cá, rau xanh, củ, quả... Ngoài ra, cũng có thể bổ sung Vitamin A liều cao cho trẻ bằng việc cho uống định kỳ.

Mặc dù Vitamin A rất tốt cho sức khỏe nhưng nếu không được sử dụng đúng cách, quá lạm dụng với liều lượng lớn, trong thời gian dài sẽ gây thừa vitamin A và có thể dẫn tới tình trạng vàng da, gây độc tính cho gan, gây khuyết tật cho thai nhi,

rụng tóc, loãng xương, rối loạn sắc tố da, khô da, chán ăn, tiêu chảy, buồn nôn, chóng mặt… Nguyên nhân do Vitamin A tan trong dầu, khi thừa không thải ra khỏi cơ thể hàng ngày như các loại vitamin tan trong nước mà tích lũy lại trong gan. Vì vậy, theo Tổ chức Lương thực Thế giới (FAO) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có thể sử dụng các hệ số chuyển đổi Vitamin A như:

01mcg Viamin A hay Retinol = 01 đương lượng Retinol (RE)

01 đơn vị quốc tế (IU) tương đương với 0,3mcg Viamin A

0,1mcg Bcaroten = 0,167mcg Viamin A

0,1mcg các Caroten khác = 0,084mcg Viamin A

GS TS.Phan Thị Kim (Hội Khoa học kỹ thuật và An toàn thực phẩm)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam