Những cán bộ thanh tra BHXH, BHYT trên thành phố Cảng

06/08/2020 08:13:04
Không trực tiếp tham gia vào công tác giải quyết chế độ chính sách BHXH, BHYT cho người lao động nhưng những cán bộ làm công tác thanh tra, kiểm tra BHXH TP. Hải Phòng lại phải gánh trên vai trọng trách nặng nề, đó là bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tham gia BHXH, BHYT, BHTN đúng quy định của pháp luật BHXH, BHYT.

 

Được gặp gỡ, trò chuyện với những cán bộ thanh tra, kiểm tra BHXH thành phố Hải Phòng sau một đợt đi thanh tra chuyên đề về nợ đọng BHXH, BHYT. Nhìn khuôn mặt ai cũng mệt mỏi, bận rộn, gấp rút thời gian, tôi có thể hình dung được những áp lực, căng thẳng trong công việc mà họ đang đối diện. Chị Nguyễn Thị Kim Thanh - Trưởng phòng Thanh tra - Kiểm tra BHXH Thành phố chia sẻ: Sau một đợt đi thanh tra về là mọi người lại chăm chú vào màn hình máy tính để hoàn thiện hồ sơ, kết quả thanh tra; tham mưu lập kết luận thanh tra; khảo sát thu thập thông tin, phân tích số liệu của những đơn vị dự kiến thanh tra cho đợt tiếp theo hoặc giải quyết đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo (nếu có); công việc cứ như một “cỗ máy” quay không ngừng.

Theo chị Thanh, làm nghề thanh tra, kiểm tra chính sách BHXH, BHYT cũng có những “cái khó” nhất định. Đó là tình trạng một số doanh nghiệp đối phó với đoàn thanh tra. Tại thời điểm thanh tra, kiểm tra đơn vị vẫn chấp hành, “ưu tiên” trả bớt một phần hoặc có thể trả hết số nợ đọng BHXH, BHYT. Nhưng sau một thời gian, lại “chứng nào tật đấy”. Trong trường hợp này, nếu tiếp tục thanh tra sẽ dẫn đến tình trạng trùng lặp, hiệu quả không cao, giảm tính răn đe. Hay không ít lần đến thanh tra tại doanh nghiệp, những cán bộ thanh tra - kiểm tra cũng gặp những tình huống “dở khóc, dở cười”, mặc dù trước đó hai bên đã thống nhất nội dung, kế hoạch nhưng khi đến doanh nghiệp thì “cửa đóng then cài”; cũng có trường hợp đơn vị nhận được quyết định thanh tra nhưng khi Đoàn đến lại báo là không nhận được. Qua một hồi trao đổi, doanh nghiệp đổ lỗi cho tạp vụ hoặc bảo vệ nhận quyết định, không chuyển đến lãnh đạo.

Hải Phòng là thành phố biển, trong đó Cảng Hải Phòng có lưu lượng hàng hóa thông quan nhất lớn nhất khu vực phía Bắc. Doanh nghiệp kinh doanh vận tải, thu hút lực lượng lao động khá lớn là lái xe taxi, container, vận tải hàng hóa… nhưng lại tham gia BHXH, BHYT, BHTN không đầy đủ cho người lao động vì cho rằng đối tượng lao động này biến động thường xuyên, không gắn bó với doanh nghiệp.

“Để giúp doanh nghiệp hiểu đúng về công tác thanh tra chuyên ngành BHXH, BHYT, các thành viên của Đoàn thanh tra đã dành nhiều thời gian trao đổi, chia sẻ để doanh nghiệp hiểu rằng: Công tác thanh tra sẽ góp phần thúc đẩy doanh nghiệp nắm chắc hơn các quy định pháp luật BHXH, BHTN, BHYT. Từ đó, khắc phục những tồn tại, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động. Khi doanh nghiệp đã nhận thức được vấn đề, họ sẽ thấu hiểu và hợp tác với Đoàn thanh tra” Chị Thanh cho biết.

Kết quả cho thấy, chỉ riêng trong năm 2019, những cán bộ thanh tra- kiểm tra của BHXH thành phố Hải Phòng đã thực hiện thanh tra chuyên ngành đóng tại 197 đơn vị nợ BHXH, BHTN, BHYT với số tiền 364 tỷ đồng (trong đó khối Vinashin có 03 đơn vị nợ 208 tỷ đồng, khối lắp máy Lisemco có 03 đơn vị nợ gần 90 tỷ đồng); chưa đăng ký tham gia BHXH, BHTN, BHYT đối với 1.099 lao động Việt Nam và 73 lao động nước ngoài. Sau khi thanh tra, các đơn vị đã nộp được số tiền hơn 55 tỷ đồng, tăng 57% so với năm 2018; lập danh sách đóng BHXH, BHTN, BHYT đối với 1.059 lao động và 72 lao động người nước ngoài; nộp về quỹ BHXH số tiền trợ cấp BHXH đã hưởng sai quy định gần 10 triệu đồng; xử phạt vi phạm hành chính đối với 40 đơn vị với số tiền hơn 01 tỷ đồng.

BHXH TP. Hải Phòng đã kiểm tra tại 122 đơn vị sử dụng lao động nợ BHXH, BHTN, BHYT với số tiền hơn 8 tỷ đồng; chưa đăng ký tham gia BHXH, BHTN, BHYT đối với 414 lao động Việt Nam và 02 lao động nước ngoài. Trong và sau kiểm tra, các đơn vị đã nộp số tiền là gần 7,9 tỷ đồng; lập danh sách đóng BHXH, BHTN, BHYT đối với 322 lao động Việt Nam và 02 lao động nước ngoài; nộp về Quỹ BHXH số tiền trợ cấp BHXH đã hưởng sai quy định là 36 triệu đồng.

Chia sẻ về các “bí quyết” để đạt được kết quả trên, chị Nguyễn Thị Kim Thanh cho biết: Mỗi cán bộ thanh tra - kiểm tra về BHXH, BHYT đòi hỏi phải thực sự tinh thông nghiệp vụ, có thể không giỏi hết tất cả các lĩnh vực, nhưng phải nắm chắc nguyên tắc của thanh tra, phải có lý luận thực tế, có như vậy mới đưa ra chứng cứ, lập luận xác đáng, đối tượng thanh tra mới nghe.

“Công tác thanh tra, kiểm tra BHXH, BHYT cũng có đặc thù riêng, “nhìn” và “nghe” một vấn đề phải đa chiều, phân loại, xử lý thông tin phải chính xác, khách quan; khi “nói” cân nhắc nên nói gì, nói vào lúc nào để đối tượng được thanh tra dễ tiếp thu ý kiến. Để tìm và chỉ ra những lỗi để đơn vị tiếp thu và khắc phục kịp thời, không tái phạm, đòi hỏi mỗi cán bộ thanh tra, kiểm tra phải có sự rèn luyện về bản lĩnh nghề nghiệp, mỗi câu trong kết luận phải đảm bảo tính trung thực, khách quan”, chị Thanh tâm sự.

Là một trong những người gắn bó với công tác thanh tra kiểm tra từ những ngày đầu, với cương vị là trưởng phòng, chị Thanh rất hiểu những khó khăn, trách nhiệm nặng nề mà mỗi cán bộ trong phòng phải gánh vác. Bên cạnh việc đi thanh tra các đơn vị, họ còn phối hợp với các phòng nghiệp vụ và các ban, ngành để giải quyết các đơn thư kiến nghị, phản ánh của người lao động. Áp lực của công tác thanh tra kiểm tra luôn đi kèm với quyền lợi sát sườn của người lao động. Đôi khi chỉ một lá đơn kiến nghị của người dân, họ phải mất thời gian nghiên cứu kỹ các văn bản quy định về chế độ chính sách qua các thời kỳ để tham mưu giải quyết đơn nhanh chóng, kịp thời.

Khi được hỏi, công tác thanh tra kiểm tra có vẻ thích hợp với những cán bộ nam giới, có kinh nghiệm, gắn bó công tác lâu năm, chị Thanh cười, “điều đó chỉ đúng một nửa sự thật, mà một nửa sự thật thì không phải là sự thật. Bạn có tin không? Phòng Thanh tra - Kiểm tra BHXH TP. Hải Phòng có tới 70% viên chức là nữ giới, phần lớn là cán bộ trẻ. Chính tình yêu nghề nghiệp sẽ vun đắp kiến thức và tích lũy kinh nghiệm hằng ngày. Và tất nhiên, chúng tôi đều hiểu làm công tác thanh tra kiểm tra vốn dĩ đã quá khô khan, do vậy trong cuộc sống hàng ngày, chúng tôi luôn coi trọng sự đoàn kết, trách nhiệm, gắn bó. Thế hệ cũ dìu dắt, tận tình chỉ bảo thế hệ mới, phương châm của chúng tôi là cùng nhau tiến bộ.

Chị Thanh kể có một câu chuyện làm chị nhớ mãi, vào sáng thứ bảy cuối năm ngoái, Phòng chị tổ chức một buổi tiệc cuối năm để mọi người cùng vui vẻ, liên hoan mừng thắng lợi kế hoạch trong một năm. Ngôi nhà chung “thanh tra kiểm tra” của tôi hôm đó được đón tiếp một vị khách rất đặc biệt. Đó là bác Nguyễn Hữu N…, ở huyện Tiên Lãng đến nộp đơn đề nghị cơ quan BHXH cấp sổ BHXH để giải quyết chế độ hưu trí do đi lao động tại Liên Xô về nước năm 2015 nhưng do không lưu trữ hồ sơ đầy đủ, nay bác mới sưu tầm được.

Dù đang là ngày nghỉ nhưng mọi người nhanh chóng dừng cuộc vui, cán bộ làm công tác tiếp dân, giải quyết đơn kiểm tra hồ sơ của bác N… gửi kèm theo đơn, sau khi kiểm tra hồ sơ, thấy có đủ căn cứ để cấp sổ BHXH và giải quyết chế độ hưu trí, đã trình Giám đốc về hồ sơ của bác N... kết luận cuối cùng bác N đã được cấp sổ BHXH và giải quyết chế độ hưu trí.

Câu chuyện của bác N..., chỉ là một trong hàng chục đơn thư tiếp nhận mỗi năm của BHXH TP. Hải Phòng. Mỗi lần nhận được đơn của người dân gửi đến, với chúng tôi cũng là niềm hạnh phúc, bởi lẽ những thắc mắc trong lòng người dân sẽ được hóa giải bằng các văn bản quy định chặt chẽ. Và chúng tôi hiểu dù nghề thanh tra, kiểm tra khá vất vả, đôi lúc căng thẳng nhưng khi đã làm sẽ yêu thích và tâm huyết đến cùng. Vì chúng tôi biết không có vinh quang nào mà không đẫm mồ hôi”./.

Hương Lan

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam