Nỗ lực toàn cầu phòng, chống bệnh lao: Cứu sống 58 triệu người kể từ năm 2000 đến nay

25/03/2020 13:53:34
Mặc dù những ngày này, cả thế giới đang lao đao vì đại dịch Covid-19, thì lao vẫn được coi là bệnh truyền nhiễm gây tử vong nguy hiểm nhất. Mỗi ngày có tới hơn 4.000 người tử vong và gần 30.000 người trên thế giới mắc căn bệnh này. Tuy nhiên, cũng phải ghi nhận, những nỗ lực toàn cầu để chống lại bệnh lao kể từ năm 2000 tới nay, đã cứu sống khoảng 58 triệu người.

(Ảnh minh họa)

Lao (TB) là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycobacterium Tuberculosis gây nên, truyền từ người sang người thông qua các giọt bắn ra từ cổ họng, phổi của người bệnh đang bị bệnh lao phổi giai đoạn tiến triển. Chỉ khoảng 5-10% người bị nhiễm lao sẽ phát triển bệnh lao trong đời. Triệu chứng của bệnh lao bao gồm ho, đôi khi có đờm hoặc ho ra máu, đau ngực, suy nhược, gầy sút, sốt, ra mồ hôi về đêm. Là 01 trong 10 nguyên nhân gây tử vong trên thế giới, song lao có thể điều trị bằng việc kết hợp 06 loại thuốc kháng sinh. Khoảng 5% bệnh nhân lao có đề kháng với các loại kháng sinh này, do đó, đòi hỏi thời gian điều trị lâu hơn từ 09-24 tháng. Hầu hết bệnh lao có thể được điều trị khỏi miễn là bệnh nhân tuân thủ đầy đủ liệu trình điều trị.

Tại Việt Nam, công tác phòng, chống bệnh lao luôn được Đảng, Nhà nước và Thủ tướng Chính phủ quan tâm chỉ đạo; các cấp, ngành, địa phương triển khai tích cực  và nhờ đó, đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận. Năm 2015, Việt Nam đã là một trong 09 quốc gia đạt Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ về phòng, chống bệnh lao; cả nước hiện có 48/63 tỉnh, thành đã thành lập Bệnh viện Phổi, Bệnh viện Lao, phổi; Chương trình Chống lao Quốc gia duy trì mục tiêu triển khai công tác chống lao tại 100% số quận, huyện và 100% số xã, phường, tỷ lệ dân số được chương trình chống lao tiếp cận đạt 100%; tỷ lệ điều trị khỏi bệnh nhân lao phổi AFB dương tính mới được duy trì (87,2%) đạt mục tiêu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề ra là trên 85%; duy trì và tiếp tục triển khai Hệ thống Thu thập, quản lý thông tin, báo cáo trên internet từ tuyến tỉnh, mở rộng triển khai ở trên 857 huyện và các điểm tương đương; tình trạng lây truyền lao kháng thuốc tiên phát trong cộng đồng từng bước được khống chế...

Thế nhưng, hằng năm, Việt Nam vẫn có khoảng 174.000 người mắc lao và 13.000 người tử vong vì bệnh lao hàng năm; đồng thời, là quốc gia thứ 11 trong số 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao, lao kháng thuốc cao trên toàn cầu – nguyên nhân chính vẫn do ý thức chủ động phòng, chống và điều trị bệnh của người dân, sự quan tâm vào cuộc của cộng đồng còn thấp. Do đó, để có thể đạt mục tiêu chấm dứt được bệnh lao vào năm 2030 như đã cam kết với LHQ, Chính phủ yêu cầu Bộ Y tế và các cơ quan có liên quan tham mưu phương án phù hợp để định hướng thực hiện Chương trình chống lao Quốc gia tiến tới chấm dứt bệnh lao vào năm 2030; khẩn trương lập kế hoạch và phương án nguồn vốn bảo đảm thuốc phòng, chống lao theo quy định; đề xuất các quy định liên quan đến việc chấm dứt bệnh lao để đưa vào nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm; sớm có kế hoạch làm việc với 15 địa phương chưa có bệnh viện chuyên khoa lao để thống nhất mô hình, ưu tiên nguồn lực thực hiện công tác phòng, chống và điều trị bệnh lao; thực hiện kế hoạch bảo đảm thuốc chống lao điều trị cho bệnh nhân lao năm 2021...

It’s time – chủ đề Ngày Thế giới Phòng, chống lao năm 2020

Bệnh lao có từ trước Công nguyên, trước năm 1882, do chưa nắm được nguyên nhân gây bệnh nên thế giới coi lao là bệnh di truyền. Cho đến ngày 24/03/1882, bác sỹ người Đức Robert Koch công bố tìm ra vi khuẩn lao – đây được coi là một trong những cột mốc quan trọng của nền y học thế giới bởi khi ấy, bệnh lao đang là cơn ác mộng đối với châu Âu, châu Mỹ (cứ 07 người sống thì có 01 người chết vì bệnh lao), từ đó, mở đường cho việc chẩn đoán, chữa trị căn bệnh này. Năm 1992, nhân Kỷ niệm 100 năm ngày bác sỹ Robert Koch phát hiện ra vi khuẩn lao, WHO và Hiệp hội chống Lao Quốc tế đã quyết định lấy ngày 24/03 hàng năm là Ngày Phòng, chống Lao Thế giới. Ngày 24/03/1998, lần đầu tiên được coi là ngày chính thức của LHQ, để tưởng nhớ công lao của bác sỹ Robert Koch và nâng cao nhận thức của cộng đồng về ảnh hưởng tiêu cực của bệnh lao đối với kinh tế - xã hội quốc gia, cũng như sức khỏe người dân, đồng thời, tăng cường, vận động nỗ lực chấm dứt dịch bệnh lao trên toàn cầu.

Năm 2020, chủ đề của Ngày Thế giới Phòng, chống Lao năm 2020 là It’s time (tạm dịch Đã đến lúc), nhấn mạnh việc “đã đến lúc” các quốc gia trên thế giới cần nỗ lực hơn trong: Mở rộng quy mô tiếp cận dự phòng và điều trị bệnh lao; Xây dựng trách nhiệm giải trình; Đảm bảo nguồn tài chính đầy đủ, bền vững để đối mặt với bệnh lao, bao gồm cả cho nghiên cứu; Thúc đẩy chấm dứt sự kỳ thị và phân biệt đối xử với bệnh nhân lao; Thúc đẩy đáp ứng với bệnh lao công bằng, dựa trên quyền và lấy con người làm trung tâm. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đưa ra 01 sáng kiến chung có tên gọi Tìm kiếm. Điều trị. Tất cả. Chấm dứt bệnh lao - Find. Treat. All. #EndTB; theo đó, thúc đẩy nhanh các đáp ứng với bệnh lao, đảm bảo tiếp cận dịch vụ chăm sóc, hướng tới bao phủ sức khỏe toàn dân và kêu gọi các Chính phủ, cộng đồng cùng hành động để đảm bảo “không ai bị bỏ lại phía sau”.

BS.Phan Kim

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam