Nói đi đôi với làm

25/08/2014 13:39:10

Những chỉ dẫn và tấm gương của Hồ Chí Minh về nói đi đôi với làm
Nói đi đôi với làm là một nguyên lý Mác-xít, một minh chứng cụ thể về mối quan hệ lý luận và thực hành, biết và làm. Hiểu biết do thực hành mà ra. Hiểu biết lại trải qua thực hành mà thành lý luận. Lý luận ấy lại phải dùng vào thực hành. Lý luận tách rời thực hành là lý luận suông. Thực hành tách rời lý luận là thực hành mù quáng. Nói đi đôi với làm cũng là một giá trị văn hóa, vì văn hóa là những gì thấm sâu vào tâm lý, tập quán, nếp sống, niềm tin và hành động của cá nhân, cộng đồng một cách bền vững, kiên cố, có sức sống trường tồn. Là một người am tường lịch sử, văn hóa dân tộc Việt Nam, Đông phương và Tây phương, Hồ Chí Minh thấu hiểu luân lý các dân tộc phương Đông - những người giàu tình cảm - “đối với họ, một tấm gương sống còn có giá hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”. Từ những điều căn cốt về “thực tiễn luận”, Người cho rằng phải đặt trọng tâm của sự rèn luyện và tu dưỡng của cán bộ, đảng viên vào thực hành. Ý thức và tư tưởng của cán bộ, đảng viên không phải là cái gì mơ hồ, không sờ mó được. Nó tỏ rõ trong cách làm việc, trong cách xem xét và bàn bạc các vấn đề, trong hành động, kế hoạch. Nó đặc biệt tỏ rõ trong sự xem xét, bàn bạc, hành động đối với các vấn đề quan trọng của những cuộc đấu tranh chính trị. Vì vậy, khi xem xét việc đời và cách tu dưỡng của người cách mạng phải tránh hai khuynh hướng sai lầm: lấy ý muốn chủ quan mà quyết định cán bộ, đảng viên là tốt hay kém; căn cứ vào ý muốn, những lời tự xưng của cán bộ để đánh giá họ là người chân chính. Theo Người, “muốn biết một chính đảng, hay một người có phải là đảng viên hay chiến sĩ tiên phong của vô sản hay không, ta không nên chỉ xem những tuyên ngôn, nghị quyết và nghe lời nói của họ; ta cần xét hành vi chính trị của họ, lập trường và thái độ của họ trong những cuộc đấu tranh chính trị thế nào?”.
“Nói” có nhiều cấp độ. Đó là nghị quyết, chính sách của Đảng và Nhà nước; là các bài viết, bài nói của cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp; là lời hứa của các vị đại diện của dân; là lời nói của người đứng đầu, của những người có trách nhiệm và của từng cán bộ, đảng viên... Hồ Chí Minh quan tâm đến phẩm chất đạo đức nói đi đôi với làm ở tất cả mọi phương diện, mọi đối tượng, mọi bối cảnh thời gian và không gian. Ngay từ khi mở lớp huấn luyện cán bộ ở Quảng Châu (Trung Quốc), trong thời gian từ năm 1925 -1927, để chuẩn bị trực tiếp về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng, giáo dục tư cách một người cách mạng, Người đề cập khía cạnh “nói thì phải làm”. Từ đó cho đến tận cuối đời, Người thường xuyên giáo dục cán bộ, đảng viên về phẩm chất đạo đức nói đi đôi với làm và bản thân Người là một tấm gương sáng về vấn đề này. Trong thời gian hoạt động ở nước ngoài, Người theo dõi sát phong trào cách mạng trong nước, đồng thời hết sức quan tâm đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Nhận thức từ sớm về cách mạng trước hết phải có Đảng nhưng Người luôn khẳng định rằng “Đảng có vững cách mạng mới thành công”. Theo Người, sự lãnh đạo của Đảng không nằm ở câu chữ mà ở chất lượng hành động khoa học và cách mạng của Đảng: “Đảng không thể đòi hỏi Mặt trận thừa nhận quyền lãnh đạo của mình, mà phải tỏ ra là một bộ phận trung thành nhất, hoạt động nhất và chân thực nhất. Chỉ trong đấu tranh và công tác hằng ngày, khi quần chúng rộng rãi thừa nhận chính sách đúng đắn và năng lực lãnh đạo của Đảng thì Đảng mới giành được địa vị lãnh đạo”. Đối với đảng viên, Người chỉ rõ: “Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước... Hô hào dân tiết kiệm, mình phải tiết kiệm trước đã”. Thấm nhuần lời nói của Khổng Tử “mình có đứng đắn, mới tề được gia, trị được quốc, bình được thiên hạ”, Người nhắc nhở cán bộ, đảng viên, nhất là người lãnh đạo, đứng đầu: “Tự mình phải chính trước, mới giúp được người khác chính. Mình không chính, mà muốn người khác chính là vô lý”. Theo Người, kháng chiến kiến quốc ta phải cần kiệm. Nhưng tự mình phải cần và kiệm trước đã. Trước hết, mình phải làm gương, gắng làm gương trong anh em, và khi đi công tác gắng làm gương cho dân. Làm gương về cả ba mặt tinh thần, vật chất và văn hóa. Căn dặn học viên Trường Võ bị Trần Quốc Toản, Người nói lại tinh thần của Tôn Trung Sơn: “Những người thanh niên tốt muốn làm việc to, chứ không muốn làm quan to”. Phê bình những người nói không đi đôi với làm, Người nhắc nhở: “Trong việc cứu nạn đói, mình bảo người ta 10 ngày nhịn ăn một bữa mà chính đến ngày nhịn, mình lại cứ chén tì tì thì nghe sao được. Đáng lý dân nhịn một bữa mình nhịn hai bữa mới phải. Về việc khuyến nông cũng vậy, bảo người ta đào đất trồng ngô, trồng khoai mà lúc người ta làm mình lại ngủ thì sao được. Miệng nói tay phải làm mới được!”. Phê bình hạng người lãnh đạo nói suông, Người nói: “Trong Đảng ta có một số người như thế. Chỉ biết nói là nói, nói giờ này qua giờ khác, ngày này qua ngày khác. Nhưng một việc gì thiết thực cũng không làm được”.
Giá trị lớn nhất, vĩnh hằng trong di sản Hồ Chí Minh là hành vi chứa đựng tư tưởng, nói là làm. Bởi vì nói thì dễ, làm mới khó. Người chỉ rõ: “Nói miệng, ai cũng nói được. Ta cần phải thực hành”. Quan điểm của Người là “chúng ta không cần nói nhiều, mà phải làm cho thật nhiều”, “quyết tâm không phải ở lời nói, ở hội trường mà phải bằng hành động”,“trung với nước, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”. Hành động chứa đựng giá trị, thước đo tư tưởng, “dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi dân được ăn no, mặc đủ”. Vì vậy, không phải dừng lại ở câu chữ tự do, độc lập mà phải hành động để dân có hạnh phúc thì độc lập, tự do mới có ý nghĩa. Sau ngày độc lập, Người nhấn mạnh: “Chúng ta phải thực hiện ngay: làm cho dân có ăn, làm cho dân có mặc, làm cho dân có chỗ ở, làm cho dân có học hành”. Hạnh phúc lớn nhất của một Đảng cầm quyền, Đảng lãnh đạo chính là được phục vụ nhân dân, làm đầy tớ trung thành của nhân dân, đem lại hạnh phúc cho người dân. Vì vậy, theo Người, một khi người dân còn đói, rét, ốm đau, mù chữ, thiếu ăn, thiếu mặc, bị bóc lột, bị nghèo nàn thì “Đảng vẫn đau thương, cho đó là vì mình chưa làm tròn nhiệm vụ”. Cả cuộc đời Người nói đi đôi với làm, nói ít làm nhiều, làm mà không nói. Hứa và thề trước quốc dân thế nào, Người làm đúng như vậy. Phát biểu tại Lễ mừng Liên hiệp quốc gia (05/01/1946): “Đối với dân, ta đừng có làm gì trái ý dân. Dân muốn gì ta phải làm nấy. Nói hy sinh phấn đấu thì dễ, nhưng làm thì khó. Trước Phật đài tôn nghiêm, trước quốc dân đồng bào có mặt tại đây, tôi xin thề hy sinh đem thân phấn đấu để giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc. Hy sinh, nếu cần hy sinh đến cả tính mạng, tôi cũng không từ”. Nói chuyện với đồng bào trước khi sang Pháp đàm phán, Người khẳng định: “Cả đời tôi chỉ có một mục đích là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân. Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo, là vì mục đích đó. Đến lúc nhờ quốc dân đoàn kết, tranh được chính quyền, ủy thác cho tôi gánh việc Chính phủ, tôi lo lắng đêm ngày, nhẫn nhục cố gắng, cũng vì mục đích đó. Ngày nay vâng lời Chính phủ, theo ý quốc dân, tôi phải xa xôi ngàn dặm, tạm biệt đồng bào, cùng với đoàn đại biểu qua Pháp cũng vì mục đích đó. Bất kỳ bao giờ, bất kỳ ở đâu, tôi cũng chỉ theo đuổi một mục đích, là làm sao cho ích quốc lợi dân. Vì vậy nên lần này, tôi xin hứa với đồng bào: tôi cùng anh em đại biểu sẽ cố gắng, làm cho khỏi phụ lòng tin cậy của quốc dân”. Trả lời các nhà báo nước ngoài, đồng thời tuyên bố với đồng bào cả nước và nhân sĩ nước ngoài, Người khẳng định “tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý chút nào. Đồng bào ủy thác chức Chủ tịch thì phải gắng sức làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận”. Được Quốc hội giao cho trách nhiệm thành lập Chính phủ mới, với tư cách người đứng đầu Chính phủ, Người tuyên bố mình “không phải là kẻ tham quyền cố vị, mong được thăng quan phát tài. Chính phủ phải là một Chính phủ liêm khiết, biết làm việc, có gan góc, quyết tâm đi vào mục đích trong thì kiến thiết, ngoài thì tranh thủ độc lập và thống nhất của nước nhà”. Tháng 09/1945, kêu gọi đồng bào cả nước ra sức cứu đói “cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn 03 bữa, đem gạo đó (mỗi bữa một bơ) để cứu dân nghèo”, Người thực hành trước. Trong khi kêu gọi đồng bào nhường cơm, xẻ áo nhân Ngày thương binh, Người xung phong gửi 01 chiếc áo lót lụa của chị em phụ nữ đã biếu, 01 tháng lương, 01 bữa ăn của Người và của các nhân viên tại Phủ Chủ tịch, cộng là 1.127 đồng. Cả đời Hồ Chí Minh đã làm hết sức mình vì nước vì dân, đến tận cuối đời, trước lúc đi xa, vẫn tiếc rằng không được phục vụ nhân dân nhiều hơn nữa, lâu hơn nữa. Người không có một chút gì riêng tư cho mình như lời hứa liêm khiết của Người trước quốc dân đồng bào.

Học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về nói đi đôi với làm
Một trong những trở lực lớn nhất hiện nay của sự phát triển đất nước là một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít, hứa với dân mà không thực hiện, nghĩ một đường, nói một đường, làm một nẻo. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nói rằng: “Rất nhiều lần đi cơ sở, tôi vẫn nói với anh em cán bộ xã, ra thăm đồng gì mà dân thì lội bùn cày cấy ở dưới ruộng, cán bộ đứng trên bờ mặc com-plê, đi giày, có người che ô, chướng quá? Thế mà cứ hô khẩu hiệu là học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ”. Hiện nay, để dân tin, dân phục, dân yêu, cùng với nhiều nội dung khác cần phải rèn luyện, Đảng và mọi cán bộ, đảng viên phải rèn luyện, tu dưỡng hằng ngày tác phong nói đi đôi với làm.
Về phần Đảng, những nội dung cụ thể trong nghị quyết các Đại hội Đảng và các hội nghị Ban Chấp hành Trung ương phải được cụ thể hóa, triển khai, tổ chức thực hiện có kết quả. Ví dụ, các nhiệm vụ và chỉ tiêu thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu. Công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử cần phải làm đúng tinh thần nghị quyết của Đảng, có kết quả cụ thể. Xuất phát từ quan điểm vì dân, bằng ý chí cách mạng tiến công, nghị quyết Đảng nói đến việc phải khắc phục bằng được những yếu kém khuyết điểm kéo dài nhiều nhiệm kỳ thì phải làm bằng được, có kết quả. Đây chính là một trong những thước đo lòng tin của nhân dân đối với Đảng. Mỗi cán bộ, đảng viên phải tự mình nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ, làm đúng những lời dạy của Hồ Chí Minh cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, chống tham ô, lãng phí, quan liêu. Người dạy rằng uy tín, lòng cao thượng, thể diện của người cán bộ không phải ở chức vụ, địa vị, trang bị vật chất xa hoa, ăn uống xa xỉ, lời nói hay, mà ở việc làm, hành động, tác phong, phong cách, hiệu quả công việc, tóm lại là ở đạo đức, mà một biểu hiện cụ thể là nói đi đôi với làm, làm có năng suất, hiệu quả, chất lượng: “Muốn có oai tín thể diện, thì phải làm việc cho giỏi”.
Những cán bộ lãnh đạo chủ chốt, đứng đầu càng phải nêu cao tính tiền phong gương mẫu miệng nói tay làm, thống nhất lời nói với hành động. Đã hứa với dân điều gì thì phải thực hiện bằng được. Đảng và Nhà nước phải làm đúng lời dạy của Bác về thực hiện tính nghiêm minh và thượng tôn của pháp luật và thực thi kỷ luật trong Đảng đối với những cán bộ, đảng viên sai phạm; “phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào, làm nghề nghiệp gì”. Bởi vì, “nếu nhất luật không xử phạt thì sẽ mất cả kỷ luật, thì sẽ mở đường cho bọn cố ý phá hoại”. Để thực hiện tốt phẩm chất đạo đức nói đi đôi với làm, phải xuất phát từ  tấm lòng thật sự vì hạnh phúc của nhân dân và từ nhận thức sâu sắc về dân, những người không cần lý luận suông như Bác Hồ đã dạy. Nhân dân đang chờ đợi ở Đảng và mỗi cán bộ, đảng viên những hành động, việc làm thật sự đem lại lợi ích thiết thực cho dân, cho nước./.

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam