Phát triển BHXH, BHYT bền vững: Nhìn từ thực tiễn tại Đồng Nai (Bài 2)

20/12/2019 11:31:58
Liên tục trong khoảng 05 năm trở lại đây, tỷ lệ bao phủ BHYT trên cả nước đạt được tốc độ tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, với từng địa phương, khi phân tích chi tiết sự tăng trưởng ở từng nhóm đối tượng sẽ cho thấy mức độ, tính chất phát triển bền vững. Với Đồng Nai, ngoài việc đạt được tốc độ tăng trưởng tích cực, ở từng nhóm đối tượng cũng duy trì được sự phát triển cho thấy tính bền vững dài hạn.

Bài 2: Mở rộng diện bao phủ BHYT bền vững

Với các tỉnh, thành phố hiện đang có tỷ lệ bao phủ BHYT cao (đạt bao phủ trên 90% dân số), nhóm được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng luôn chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng số người tham gia BHYT; điều này được thể hiện rõ ở các tỉnh miền núi, khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số hoặc các nhóm được hỗ trợ đóng BHYT chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu dân số. Mặc dù đạt được tỷ lệ bao phủ BHYT cao nhưng khó có thể nói các tỉnh, thành phố này có sự phát triển BHYT bền vững; tỷ lệ bao phủ BHYT có thể giảm xuống khi có sự thay đổi trong chính sách, quy định về nhóm được hỗ trợ hoặc chuyển từ diện nghèo, cận nghèo sang thoát nghèo – không còn được hỗ trợ.

Với Đồng Nai, thực tế phát triển BHYT lại cho thấy sự khác biệt. Năm 2009, tỷ lệ bao phủ BHYT tại Đồng Nai chỉ đạt con số khiêm tốn (52,8%); đến năm 2015 tăng lên và đạt bao phủ 70,6%; hiện đạt trên 84%, tương ứng gần 2,5 triệu người tham gia BHYT (tính đến hết tháng 11/2019).

 

Như vậy, sau 10 năm, tỷ lệ bao phủ BHYT tại Đồng Nai đã tăng thêm 32%, tăng 1.170.984 người (tương ứng 188,7%) so với 2009. Phân tích sâu hơn, xét trong cơ cấu các nhóm đối tượng tham gia sẽ thấy được điểm tích cực trong quá trình phát triển BHYT ở Đồng Nai. Cụ thể, trong cơ cấu các nhóm tham gia BHYT, nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng, nhóm BHYT hộ gia đình hiện chiếm tỷ trọng cao nhất, lần lượt là 32% và 24,6%; các nhóm do cơ quan BHXH đóng, nhóm do ngân sách nhà nước đóng, hỗ trợ đóng chiếm tỷ trọng thấp hơn đáng kể, lần lượt là 2,7%; 19%; 21,6%. Đặc biệt, nhóm BHYT hộ gia đình có sự tăng trưởng mạnh từ năm 2009 đến nay; từ chỗ chỉ chiếm 8,7% trong cơ cấu tham gia BHYT năm 2009, tăng lên gấp 03 lần sau 10 năm, tương ứng với tỷ lệ 24,6%. Xét về con số tăng trưởng cụ thể, từ 114.390 người năm 2009, hiện đạt 612.859 người – tốc độ tăng là gần 06 lần.

Có nhiều yếu tố để Đồng Nai đạt được các kết quả phát triển BHYT mang tính bền vững nêu trên. Kinh tế - xã hội phát triển tích cực nhờ đẩy mạnh công nghiệp hóa là một yếu tố. Dù vậy, số thuộc diện người lao động đóng và sử dụng đóng BHYT không phải là nhóm có sự tăng trưởng cao trong giai đoạn vừa qua. Thống kê cho thấy, năm 2009, nhóm này có khoảng 464.000 người; đến năm 2015 tăng lên và đạt trên 727.000 người; nhưng đến nay, sự tăng trưởng có dấu hiệu chậm lại, chỉ tăng thêm khoảng 50.000 ngươi trong giai đoạn 04 năm gần đây; trong khi giai đoạn từ năm 2009 đến 2015, tăng thêm gần 300.000 người. Xét về tỷ trọng trong cơ cấu các nhóm tham gia, năm 2009, nhóm này chiếm tỷ lệ 35,2% tổng số người tham gia BHYT trên địa bàn, tăng lên 36% năm 2015 và hiện giảm xuống còn khoảng 32%.
Từ những phân tích vừa nêu, cho thấy, sự tăng trưởng ở nhóm tham gia BHYT hộ gia đình đóng vai trò quan trọng trong quá trình mở rộng diện bao phủ BHYT trên địa bàn Đồng Nai. Kinh tế, xã hội phát triển, mức sống các hộ gia đình tăng lên – đây là thuận lợi, song không là yếu tố mang tính chất quyết định. Thực tế, tại nhiều tỉnh, thành phố khác cũng có kinh tế phát triển, bình quân thu nhập đầu người cao nhưng tỷ lệ tham gia BHYT ở nhóm hộ gia đình khá hạn chế.
Để phát triển tốt BHYT hộ gia đình, cần sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương. Thống kê cho thấy, giai đoạn từ 2009 đến nay, Tỉnh ủy Đồng Lai đã ban hành 24 văn bản chỉ đạo về tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật BHYT; Hội đồng Nhân dân tỉnh ban hành 16 văn bản; UBND tỉnh ban hành 115 văn bản.
Công tác truyền thông được tăng cường, nhưng quan trọng hơn, lợi ích thiết thực của BHYT được lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống, thể hiện qua những con số lượt khám, chữa bệnh BHYT tăng qua các năm. Từ trên 2,85 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT năm 2009, tăng lên trên 7,1 triệu năm 2018.
Đây là những yếu tố quan trọng để người dân tại Đồng Nai từng bước nhận thức được và tham gia BHYT, tạo nền tảng mở rộng diện bao phủ bền vững cho giai đoạn tiếp theo. /.

 

Đức Dũng 

Bài 1: Ấn tượng tốc độ gia tăng số tham gia BHXH, BHTN

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam