Phát triển BHXH, BHYT bền vững: Nhìn từ thực tiễn tại Đồng Nai (Bài 5)

24/12/2019 15:25:11
Với trên 03 triệu dân, tổng sản phẩm trên địa bàn – GRDP đạt 300.278 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 97,3 triệu đồng, Đồng Nai là một trong những tỉnh, thành phố đã và đang đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; là tỉnh có số dân đông thứ 5 trong số 63 tỉnh, thành phố, xếp thứ ba về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ sáu về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 33 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Phát huy những lợi thế này, An sinh xã hội cho người dân, trụ cột là BHXH, BHYT luôn được Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện mạnh mẽ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai chỉ đạo tại một phiên họp của Ban Chỉ đạo thực hiện BHXH, BHYT của tỉnh Đồng Nai

Bài 5: Phát huy lợi thế, đảm bảo An sinh bền vững

Kể từ năm 2013, thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 22/11/2012 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với công tác BHXH, BHYT giai đoạn 2012-2020, ngoài Chương trình hành động của Tỉnh ủy, Kế hoạch thực hiện của UBND tỉnh, trong giai đoạn 2013-2017, đã có hơn 40 văn bản chỉ đạo về BHXH, BHYT từ Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh. Chỉ tiêu tỷ lệ bao phủ BHXH, BHYT được đưa vào hệ thống các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, là tiêu chí để xét công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao. Thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 của Trung ương 7 về Cải cách chính sách BHXH, Tỉnh ủy, UBND tỉnh tiếp tục có những chỉ đạo mạnh mẽ với công tác BHXH, BHYT trên địa bàn. Trong năm 2019, chỉ tính đến tháng 10, đã có 12 văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh. Gần nhất là việc chỉ đạo kiện toàn, thành lập mới Ban Chỉ đạo phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT theo Quyết định số 3114/QĐ-UBND ngày 02/10/2019 đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triển BHXH, BHYT trong giai đoạn mới; chỉ đạo, đôn đốc thực hiện chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn tỉnh theo công văn số 13189/UBND-KGVX ngày 14/11/2019 của UBND tỉnh Đồng Nai…

Từ những chỉ đạo sát sao nêu trên, chính sách, pháp luật BHXH, BHYT được thực hiện hiệu quả trên địa bàn tỉnh; tỷ lệ tham gia BHXH, BHYT trên lực lượng lao động, tỷ lệ bao phủ BHYT dân số trên địa bàn đạt ở mức cao. Cụ thể, tính đến hết tháng 10/2019, tổng số người tham gia BHXH, BHYT trên địa bàn tỉnh Đồng Nai là 2,54 triệu người, tăng 55.774 người so với thời điểm cuối năm 2018. Trong đó, số người tham gia BHXH chiếm 48,8% lực lượng lao động; số tham gia BHTN chiếm 46,1% lực lượng lao động; tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 83,4% dân số. Cần nhấn mạnh rằng, năm 2012, số tham gia BHXH mới chỉ đạt 36,9% lực lượng lao động; tham gia BHTN là 35,4%; bao phủ BHYT là 61,4%. Như vậy đến năm 2019, tỷ lệ tham gia BHXH tăng thêm 12%; BHTN tăng thêm 11%; BHYT tăng thêm 22%.

Đây là những kết quả tích cực cho thấy An sinh xã hội đã được đảm bảo nhờ lợi thế phát triển mạnh công nghiệp trên địa bàn tỉnh trong những năm gần đây, thể hiện rõ qua tỷ lệ tham gia BHXH, BHTN đạt khá cao so với lực lượng lao động trên địa bàn, sớm đạt các chỉ tiêu được nêu trong Nghị quyết 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 của Trung ương 7 về Cải cách chính sách BHXH. Trên nền tảng này, hàng năm có hàng triệu lượt người được hưởng lương hưu, hưởng chế độ BHTN, ốm đau, thai sản, bệnh nghề nghiệp hay khám, chữa bệnh BHYT. Ngay như trong năm 2019, tính đến tháng 10, đã có 1,58 triệu lượt người hưởng chế độ hưu trí, trợ cấp BHXH, BHTN, tăng 15% so với cùng kỳ; trên 6,2 triệu lượt người khám, chữa bệnh BHYT, tăng 05% so với năm 2018.

Dù vậy, công tác tổ chức thực hiện BHXH, BHYT trên địa bàn tỉnh Đồng Nai cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Tỷ lệ bao phủ BHYT dù đã đạt tương đối nhưng vẫn đang ở mức thấp hơn so với tỷ lệ bao phủ bình quân cả nước (hiện đạt gần 90%). Tỷ lệ tham gia BHXH, BHTN đã đạt khá cao nhưng với đặc thù của một địa bàn phát triển công nghiệp mạnh, quá trình tham gia BHXH, BHTN của người lao động nhìn chung chưa ổn định. Sự biến động thị trường lao động, việc làm trên địa bàn dễ làm gián đoạn quá trình tham gia; người lao động vẫn có xu hướng nhận BHXH một lần thay vì tiếp tục tham gia BHXH để nhận lương hưu sau này. Bên cạnh đó, vẫn chưa có biện pháp thực sự hiệu quả xử lý nợ đọng BHXH, BHYT và nhất là việc chủ doanh nghiệp bỏ trốn, ảnh hưởng không nhỏ tới an ninh trật tự trên địa bàn và quyền lợi BHXH, BHYT của người lao động. Việc phát triển BHXH tự nguyện cũng là một vấn đề; hiện nay dù đã đạt con số hơn 6.300 người tham gia, tăng hơn 1.600 người so với cuối năm 2018, nhưng vẫn còn khoảng cách khá xa so với chỉ tiêu thực hiện năm cũng như chỉ tiêu được quán triệt tại Nghị quyết 28-NQ/TW.

Để khắc phục những khó khăn trên, trong giai đoạn tới cần tiếp tục thay đổi triệt để quan điểm phát triển, từ kinh tế xã hội cho tới An sinh xã hội – trụ cột là BHXH, BHYT, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Theo đó, với phát triển công nghiệp, thay vì thu hút đầu tư chạy theo số lượng, cần chú trọng chất lượng. Ngoài việc chọn những nhà đầu tư uy tín, cần đặc biệt lưu ý tới các yếu tố bảo vệ môi trường, công nghệ hiện đại, ít tiêu tốn tài nguyên, tạo việc làm ổn định, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật, bảo vệ quyền lợi người lao động trong đó có BHXH, BHYT.

Trong tổ chức thực hiện BHXH, BHYT, để tạo nền tảng phát triển bền vững, hướng tới cả mục tiêu trước mắt và dài hạn, phải chú trọng công tác tuyên truyền, triển khai hiệu quả Đề án đổi mới toàn diện nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền BHXH được phê duyệt mới đây theo Quyết định số 1676/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Từng bước nâng cao nhận thức của người dân, người lao động trên địa bàn, chủ động tham gia BHXH, BHYT, hạn chế tình trạng nhận BHXH một lần, tăng tỷ lệ tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình …Việc nhận thức đúng, đủ, sâu sắc vai trò quan trọng của chính sách, pháp luật BHXH, BHYT cũng sẽ là công cụ hiệu quả để người lao động phát huy vai trò giám sát thực hiện, kịp thời phản ánh các hành vi vi phạm pháp luật của doanh nghiệp về BHXH, BHYT, ngăn chặn tình trạng chủ sử dụng lao động bỏ trốn…

Tuyên truyền cần thực hiện thường xuyên liên tục trong cả một quá trình, các sở, ban, ngành và UBND các huyện, thành phố tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan BHXH tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên, người lao động, nhân dân về BHXH, BHYT; đồng thời thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp tăng diện bao phủ BHXH, BHYT. Tăng cường phối hợp trong liên thông, kết nối thông tin, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan Kế hoạch và Đầu tư, Lao động – Xã hội, Thuế, Ban Quản lý các khu công nghiệp Đồng Nai và BHXH tỉnh để quản lý chặt chẽ số doanh nghiệp đang hoạt động, số lao động đang làm việc, thuộc diện phải đóng BHXH bắt buộc.

Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan báo chí trên địa bàn tuyên truyền, phổ biến sâu rộng pháp luật về BHXH, BHYT đến cán bộ, đảng viên, người lao động và nhân dân để thấy rõ vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của BHXH, BHYT, quyền và nghĩa vụ của người dân khi tham gia BHXH, BHYT nhằm tạo sự đồng thuận trong tổ chức thực hiện. Phát huy vai trò của các cơ quan báo chí trong việc tác động đến các đơn vị sử dụng lao động có dấu hiệu vi phạm Luật BHXH, Luật BHYT để phản ánh, kịp thời ngăn ngừa.

BHXH tỉnh chỉ đạo BHXH các huyện, thành phố nắm bắt cụ thể danh sách các hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác có sử dụng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, BHTN để tuyên truyền, đưa vào danh sách thu BHXH, BHTN, BHYT. Đối với những hộ cố tình không tham gia, lập danh sách, báo cáo UBND cấp huyện để có kế hoạch thanh tra, kiểm tra, xử lý

UBND tỉnh chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành, BHXH tỉnh tăng cường công tác thanh tra, bảo đảm các đơn vị sử dụng lao động thực hiện nghiêm Luật BHXH, Luật BHYT. Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, BHXH tỉnh đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra chuyên ngành về đóng BHXH với các đơn vị sử dụng lao động; tập trung thanh tra các đơn vị cố tình không đóng, nợ đóng BHXH, chưa tham gia BHXH đầy đủ người lao động; kịp thời phát hiện và xử lý thật nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, nhất là các hành vi trốn đóng, nợ đóng, gian lận, trục lợi BHXH, BHYT. Phối hợp chặt chẽ theo dõi, giám sát việc khắc phục nợ BHXH, BHTN, BHYT của các đơn vị đã thanh tra, lập thủ tục chuyển hồ sơ các đơn vị sau thanh tra cố tình nợ đọng, trốn đóng BHXH sang cơ quan Công an để điều tra, xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự./.­

Nguyễn Hòa Hiệp

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai

 

Bài 1: Ấn tượng tốc độ gia tăng số tham gia BHXH, BHTN

Bài 2: Mở rộng diện bao phủ BHYT bền vững

Bài 3: Dấu ấn trong công tác tổ chức thực hiện

Bài 4: Bài học kinh nghiệm quan trọng  

 

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam