Phát triển BHXH tự nguyện khu vực phi chính thức: Kinh nghiệm từ Trung Quốc

10/06/2019 16:56:07
Là nước có vị trí địa lý, chính trị gần như tương đồng với Việt Nam, việc triển khai BHXH tự nguyện tại Trung Quốc sẽ là kinh nghiệm tốt cho Việt Nam phấn đấu đạt mục tiêu khoảng 1% lực lượng lao động khu vực phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện theo tinh thần Nghị quyết số 28-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về cải cách chính sách BHXH.

Ảnh minh họa.

Cách tiếp cận mới của Trung Quốc trong xây dựng và phát triển chương trình trợ cấp xã hội và BHXH với mục tiêu “đến năm 2020 thực hiện ASXH toàn dân” là những bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam trong quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống ASXH giai đoạn mới. Bài học ở đây là sự phân cấp rõ ràng, trách nhiệm cụ thể giữa trung ương và địa phương.

Với quy mô dân số sống ở nông thôn khá cao (60% năm 2009) nên Trung Quốc đã thực hiện chủ trương xây dựng chính sách kinh tế - xã hội theo định hướng Tam Nông (hướng mạnh về phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân). Điển hình là triển khai thực hiện Chương trình bảo hiểm hưu trí nông thôn và Chương trình đảm bảo mức sống tối thiểu dân cư nông thôn.

Chương trình bảo hiểm tự nguyện ở nông thôn được thực hiện như một chương trình tiết kiệm cá nhân, trong đó mức đóng hay tỷ lệ đóng do người lao động tự chọn. Phương thức đóng của người lao động tự nguyện, không hạn chế tuổi tác, có thể đóng một hay nhiều lần, tùy thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh của người lao động.

Trong quá trình đóng quỹ, người lao động có thể nhận lại tiền đóng của mình trong trường hợp có lý do chính đáng. Nhưng chỉ được nhận lại số tiền do chính bản thân mình đóng góp, còn phần đóng của Nhà nước thì người lao động không được nhận.

Năm 2009, Chính phủ Trung Quốc bắt đầu triển khai loại hình mới về thí điểm bảo hiểm dưỡng lão cho người nông dân. Chính sách này nhằm mục tiêu xây dựng chế độ lương hưu mới cho người nông dân, kết hợp giữa việc cá nhân đóng góp, Chính phủ hỗ trợ đảm bảo người cao tuổi nông thôn có cuộc sống cơ bản.

Nguyên tắc của việc thực hiện lương hưu cho người nông dân là phải bảo đảm về mặt mức hưởng cơ bản, bao phủ rộng, có tính bên vững.

Trung ương quyết định nguyên tắc cơ bản và chính sách chủ yếu, địa phương đưa ra biện pháp cụ thể vận động, phát triển, chính quyền địa phương thực hiện việc quản lý số người tham gia bảo hiểm.

Bảo hiểm hưu trí là chương trình cốt lõi của Hệ thống ASXH Trung Quốc. Bài học đối với Việt Nam ở đây là xây dựng một hệ thống bảo hiểm có khả năng cung cấp hỗ trợ đóng phí cao cho những người nghèo và cận nghèo, cho những người dân nông thôn để họ có thể tham gia hệ thống BHXH tự nguyện.
Chương trình mức sống tối thiểu ở nông thôn (Địa Bao nông thôn) có mục tiêu giúp những hộ nghèo có thu nhập đầu người dưới chuẩn nghèo của địa phương hoặc dưới ngưỡng nhận trợ giúp xã hội nhằm bù đắp khoảng cách giữa thu nhập và chuẩn nghèo. Chương trình này cho chúng ta thấy một mô hình sáng tạo giúp ta có được những ý tưởng để cải cách chương trình trợ giúp xã hội và giảm nghèo ở Việt Nam./.

Thanh Bình

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam