Phát triển BHXH tự nguyện trong dịch Covid-19

19/05/2020 16:13:58
Đây là chủ đề chương trình giao lưu trực tuyến do Báo Nhân dân và BHXH Việt Nam phối hợp tổ chức chiều ngày 19/5/2020 tại Hà Nội.

Chương trình giao lưu trực tuyến với chủ đề “Phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện trong dịch Covid-19”.

Theo BHXH Việt Nam, tính đến ngày 30/4/2020, số người tham gia BHXH tự nguyện trên cả nước là 557 nghìn, chỉ đạt 46,5% kế hoạch giao. Con số này giảm 11 nghìn người so với tháng 3 và giảm 16 nghìn đối tượng so với năm 2019.

Trong khi đó, năm 2020 cũng là năm đầu tiên triển khai Quyết định số 1676/QĐ-TTg. Theo đó, tháng 5 được chọn là tháng vận động triển khai BHXH toàn dân. Hằng năm, tổ chức hoạt động này nhằm thu hút sự chú ý của mọi tầng lớp nhân dân đối với chính sách BHXH; tuyên truyền, khuyến khích vận động Nhân dân tham gia BHXH hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân. Chính vì vậy, Báo Nhân Dân phối hợp BHXH Việt Nam tổ chức chương trình giao lưu trực tuyến với chủ đề “Phát triển BHXH tự nguyện trong dịch Covid-19” với mong muốn đây sẽ là một kênh thông tin hữu ích giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa nhân văn, cũng như lợi ích của BHXH tự nguyện để góp phần sớm đạt mục tiêu BHXH toàn dân.

Các khách mời tham dự chương trình giao lưu trực tuyến

Tại buổi giao lưu, trả lời câu hỏi của bạn đọc đánh giá tác động của dịch Covid -19 đến mục tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH nói chung, BHXH tự nguyện nói riêng,  Phó Vụ trưởng Vụ BHXH (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) Trần Hải Nam cho biết, phát triển mở rộng phạm vi bao phủ của BHXH là mục tiêu trước mắt và lâu dài để hướng tới BHXH toàn dân, bảo đảm an sinh xã hội cho mọi người lao động. Nhằm cụ thể hóa mục tiêu tại Nghị quyết số 28-NQ/TW, ngày 03/8/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 102/NQ-CP về giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH, theo đó UBND các cấp căn cứ các tiêu chí, phương pháp xây dựng chỉ tiêu được nêu tại Nghị quyết để xây dựng chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH tại địa phương, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp đưa vào chỉ tiêu phát triển kinh tế, xã hội hằng năm, đồng thời xây dựng kế hoạch để thực hiện chỉ tiêu đã đề ra. Các chỉ tiêu phải bảo đảm: Đối với BHXH bắt buộc và BHTN: Tỷ lệ tổng số lao động tham gia chiếm ít nhất là 90% số đối tượng thuộc diện tham gia vào cuối năm 2019 và chiếm ít nhất là 95% vào cuối năm 2020; Đối với BHXH tự nguyện: Tốc độ gia tăng đối tượng tham gia của năm sau so năm trước ít nhất bằng 30% - 50% so năm trước.

Kết quả thực hiện tính đến hết năm 2019, cả nước có 15,8 triệu người tham gia BHXH, chiếm 32,2% LLLĐ trong độ tuổi; trong đó BHXH tự nguyện là 574 nghìn người, chiếm 1,2% LLLĐ trong độ tuổi, hoàn thành sớm hơn một năm so chỉ tiêu đặt ra đối với phát triển BHXH tự nguyện tại Nghị quyết số 28-NQ/TW.

Đồng chí Trần Hải Nam, Phó Vụ trưởng Vụ BHXH (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội)

Bước sang năm 2020, trong quý I và quý II, do tác động bởi đại dịch Covid-19 toàn cầu, các doanh nghiệp (DN) phải thu hẹp sản xuất, cắt giảm lao động, thực hiện giãn cách xã hội… dẫn đến nhiều người lao động phải tạm thời nghỉ việc, tạm hoãn hợp đồng lao động hoặc chấm dứt hợp đồng lao động... Điều này tác động trực tiếp đến số lao động thuộc khu vực có quan hệ lao động tham gia BHXH bắt buộc. Đồng thời, người lao động thuộc khu vực phi chính thức cũng gặp nhiều khó khăn, bị giảm hoặc mất thu nhập trong thời gian giãn cách xã hội. Từ đó dẫn tới những thách thức không nhỏ đến việc bảo đảm các mục tiêu về phát triển đối tượng tham gia BHXH trong năm 2020.

"Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng những khó khăn là ngắn hạn, cùng với việc từng bước kiểm soát được dịch bệnh ở trong nước và trên thế giới, những nỗ lực của Chính phủ trong khôi phục lại nền kinh tế, phục hồi sức khỏe của DN sau dịch bệnh và sự quyết tâm của các cơ quan tổ chức chính quyền, địa phương các cấp triển khai thực hiện chính sách, các chỉ tiêu về phát triển đối tượng tham gia BHXH trong năm 2020 tiếp tục được giữ vững và phấn đấu hoàn thành theo đúng kế hoạch" - Đồng chí Trần Hải Nam nhấn mạnh.

Chia sẻ về nguyên nhân dẫn đến tình trạng giảm số người tham gia BHXH bắt buộc cũng như BHXH tự nguyện trong thời gian đầu năm 2020, Phó Trưởng Ban Thu (BHXH Việt Nam) Đinh Mai Hạnh thông tin, theo số liệu ước tính đến ngày 30/4, số người tham gia BHXH khoảng 15,321 triệu người, trong đó BHXH bắt buộc khoảng 14,764 triệu người (giảm 780.000 người so với thời điểm hết năm 2019), BHXH tự nguyện khoảng 557 nghìn người đang tham gia (giảm 16.000 người so với thời điểm hết năm 2019 là 573 nghìn người). Trong đó, có những nguyên nhân sau dẫn đến tình trạng này:

Thứ nhất, là do ảnh hưởng của dịch Covid-19, các doanh nghiệp không nhập được nguyên liệu sản xuất đặc biệt là từ Trung Quốc; người lao động không đến ứng tuyển tại các doanh nghiệp có nhiều chuyên gia đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản vì họ lo sợ bị lây dịch bệnh.

Thứ hai, đặc biệt là trong tháng 4, ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, nhiều đơn vị, doanh nghiệp gặp khó khăn, tạm ngừng hoạt động, cắt giảm lao động, giảm giờ làm, người lao động không có việc làm phải nghỉ việc, đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực dịch vụ (giao thông vận tải, du lịch, khách sạn, nhà hàng).

Còn đối với BHXH tự nguyện, năm 2019,  BHXH Việt Nam phát triển rất tốt, nhưng từ đầu 2020 đến nay, tình hình chung cũng do dịch bệnh cho nên chủ yếu là giảm, không phát triển được đối tượng mới, kể cả đối tượng đang tham gia cũng phải dừng. Cũng do dịch bệnh diễn biến phức tạp, công tác tuyên truyền thực hiện chính sách BHXH tự nguyện cũng không được triển khai đúng tiến độ.

Do phải thực hiện giãn cách xã hội, BHXH Việt Nam và Bưu điện không phối hợp tổ chức các hội nghị tuyên truyền đến người dân nên hầu như không phát triển được đối tượng tăng mới. Trong khi đó, người tham gia BHXH tự nguyện chủ yếu là lao động tự do, trong thời gian dịch bệnh không có việc làm nên họ cũng dừng đóng BHXH tự nguyện. Đó cũng là những nguyên nhân chính làm giảm đối tượng tham gia đóng BHXH bắt buộc cũng như tự nguyện.

Đồng chí Đinh Mai Hạnh, Phó Trưởng Ban Thu (BHXH Việt Nam)

Cũng liên quan đến phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện,  đồng chí Trần Chí Trung, Trưởng Ban Dịch vụ Tài chính - Bưu chính (VNPost) cho biết thêm, trong thời gian vừa qua, Việt Nam nói riêng và toàn thế giới nói chung đã chịu những ảnh hưởng hết sức nặng nề và sâu rộng đến mọi lĩnh vực của dịch bệnh Covid-19. Đối với công tác triển khai phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện ở các địa phương của Bưu điện Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng lớn.

Hiện nay, kênh phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện chính của Bưu điện Việt Nam đó là phát triển đối tượng tham gia thông qua hình thức tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. Tuy nhiên, trước tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến hết sức phức tạp, cũng như việc thực hiện nghiêm chỉnh về giãn cách xã hội theo Chị thỉ số 15 và Chỉ thị số 16 của Thủ tướng Chính phủ, công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện qua hình thức tổ chức Hội nghị bị gián đoạn, nên kết quả phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện mới của Bưu điện Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng, đặc biệt là trong tháng 3-4 năm 2020.

Đồng chí Vũ Đức Khiên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương chia sẻ những khó khăn trong phát triển đối tượng tham gia BHXH nói chung, BHXH tự nguyện nói riêng tại địa bàn tỉnh Hải Dương trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19. Theo đó, 05 tháng đầu năm, do tác động của dịch Covid-19 dẫn đến một số doanh nghiệp giảm quy mô sản xuất, giảm lao động cho nên đối tượng không những không tăng mà còn giảm rất sâu, tính riêng trên địa bàn tỉnh Hải Dương đã giảm 21.600 lao động BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, đối tượng tham gia BHXH tự nguyện tăng hơn 770 người. Đối tượng tham gia BHXH tự nguyện tăng chủ yếu là do thông qua các kênh tuyên truyền trực tiếp, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, tuyên truyền qua các số điện thoại của những người đã tham gia để kế tục. Nhưng do không tổ chức tuyên truyền tại các khu dân cư, các hộ gia đình dẫn đến số đối tượng tham gia BHXH tự nguyện dù có tăng nhưng không đạt được như kỳ vọng.

Về triển khai Tháng vận động BHXH toàn dân, đồng chí Trần Hải Nam thông tin, tại Quyết định số 1676/QĐ-TTg ngày 21/11/2019, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý lấy tháng 5 hằng năm là tháng vận động triển khai BHXH toàn dân. Đây là dịp để các cơ quan, tổ chức, đoàn thể ở Trung ương và địa phương đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông, thu hút sự chú ý của các tầng lớp nhân dân, nâng cao nhận thức của người lao động và xã hội về những lợi ích của BHXH; từ đó tuyên truyền, khuyến khích vận động nhân dân tham gia BHXH hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân; động viên và nâng cao ý thức trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc chủ động tham gia BHXH cho người lao động.

Trong tháng 5 năm nay, do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, các hoạt động tuyên truyền được triển khai theo hướng tăng cường ứng dụng dựa trên nền tảng công nghệ thông tin, tổ chức các hội nghị trực tuyến, đẩy mạnh truyền thông qua các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình, báo viết, các trang thông tin điện tử, fanpage, các trang mạng xã hội,…

Theo kế hoạch, vào ngày 23/5 tới, BHXH Việt Nam phối hợp Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam tổ chức lễ ra quân hưởng ứng "Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân - Tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện". Lễ ra quân được thực hiện trực tuyến với các điểm cầu ở Trung ương và 63 điểm cầu các tỉnh, thành phố, bảo đảm giãn cách xã hội.

Đồng chí Trần Hải Nam nêu: "Chúng tôi cho rằng, trong bối cảnh dịch bệnh bùng phát, công tác tuyên truyền trong tháng vận động phải bảo đảm ý nghĩa trong việc thay đổi, nâng cao nhận thức của người dân về chính sách, đồng thời bảo đảm chúng ta có thể phòng, ngừa dịch bệnh. Trong các năm tiếp theo, chúng tôi sẽ có kế hoạch tuyên truyền, tạo ra sức hút, thu hút sự quan tâm của người dân đối với chính sách BHXH nói chung".

Vai trò cơ quan tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật BHXH, đồng chí Đinh Mai Hạnh chia sẻ, ngày 21/11/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1676/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đổi mới toàn diện nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền BHXH. Theo đó, tháng 5 là Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân. Hoạt động này có năm ý nghĩa sau:

Thứ nhất, nhằm mục đích tuyên truyền sâu, rộng nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò trụ cột của chính sách BHXH trong hệ thống an sinh xã hội của đất nước.

Thứ hai, khẳng định sự quan tâm sâu sắc và lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ đối với sự nghiệp an sinh xã hội cho toàn thể nhân dân.

Thứ ba, tăng cường công tác phối hợp tổ chức thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW và Nghị quyết số 28-NQ/TW, góp phần tạo quyết tâm chính trị trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT theo tinh thần các Nghị quyết của Đảng trong toàn hệ thống chính trị - xã hội từ Trung ương đến địa phương, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương; tăng cường vai trò, trách nhiệm của các bộ, ban, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội, quyết liệt trong thực hiện chính sách, pháp luật BHXH; nỗ lực phấn đấu hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân.

Thứ tư, tuyên truyền, vận động trực tiếp đối với đối tượng là nông dân và lao động khu vực phi chính thức về quyền và lợi ích khi tham gia BHXH tự nguyện; những rủi ro khi không tham gia BHXH, từ đó thay đổi nhận thức và hành động của người dân, chủ động tham gia BHXH tự nguyện để bảo đảm việc tự an sinh, ổn định cuộc sống.

Thứ năm, đồng thời phát huy vai trò của cơ quan BHXH, bưu điện các cấp trong công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện để gia tăng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện nhằm hoàn thành tốt các chỉ tiêu được giao.

Đây cũng là năm đầu tiên thực hiện tháng cao điểm vận động triển khai BHXH toàn dân, chắc chắn không tránh khỏi những lúng túng trong triển khai. Đặc biệt, tháng cao điểm vận động triển khai BHXH toàn dân được triển khai trong điều kiện tình hình dịch bệnh Covid-19 tạm thời được kiểm soát ở nước ta nhưng vẫn còn diễn biến khá phức tạp tại nhiều quốc gia trên thế giới nên việc tổ chức các hoạt động tuyên truyền BHXH phải đặt ra nhiều tình huống, kịch bản theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, phù hợp với tình hình dịch bệnh. Trong bối cảnh khó khăn chung của toàn xã hội về kinh tế, việc làm, thu nhập của người dân, người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 cũng ảnh hưởng đến việc phát triển đối tượng tham gia BHXH.

Bên cạnh đó cũng có những thuận lợi và BHXH Việt Nam đang nỗ lực khai thác những thuận lợi này để triển khai Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân để mang lại hiệu quả nhất định. Cụ thể như, với quá trình từng bước thực hiện Đề án “Đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của BHXH Việt Nam theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, BHXH Việt Nam đã thành lập Phòng Truyền thông - Phát triển đối tượng tại BHXH 63 tỉnh, thành phố, hình thành đội ngũ cán bộ chuyên trách về công tác truyền thông gắn với phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT.

BHXH Việt Nam cũng đánh giá rằng trước những khó khăn do tác động của dịch bệnh, người lao động ngày càng thấy được rõ hơn tầm quan trọng của việc tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Bên cạnh đó, công tác phòng, chống dịch Covid-19 của Việt Nam đã đạt kết quả tích cực, qua đó, các hoạt động kinh tế, xã hội dần trở lại trạng thái bình thường mới nên việc tổ chức các hoạt động trong Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân được thuận lợi, triển khai được nhiều hình thức. Tới đây, BHXH Việt Nam sẽ tổ chức Lễ ra quân tuyên truyền, phát triển đối tượng BHXH tự nguyện từ Trung ương đến địa phương diễn ra vào ngày 23/5 đồng thời tiếp tục đẩy mạnh tổ chức các hội nghị tuyên truyền trực tiếp đến người dân và người lao động./.

PV

Đồng chí Đinh Mai Hạnh, Phó Trưởng Ban Thu (BHXH Việt Nam) BHXH Việt Nam đã có Kế hoạch tuyên truyền Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân:

- Treo băng-rôn, khẩu hiệu, áp-phích… nội dung là các thông điệp tuyên truyền và các tranh cổ động tuyên truyền về chính sách BHXH, BHXH tự nguyện.

- Tổ chức việc tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng như báo, đài, mạng xã hội, qua hệ thống truyền thanh cơ sở, như chương trình giao lưu trực tuyến tại Báo Nhân Dân cũng là một hoạt động nằm trong các chuỗi sự kiện diễn ra trong tháng 5.

- Đặc biệt, BHXH Việt Nam phối hợp Bưu điện Việt Nam ban hành Kế hoạch liên tịch số 1506/KHLT-BHXH-BĐVN ngày 15-5-2020 về việc tổ chức Lễ ra quân hưởng ứng Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân - Tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện với Chủ đề “Chung tay thực hiện BHXH toàn dân”, theo đó Lễ ra quân được tổ chức vào ngày 23-5-2020 trên toàn quốc với các hình thức:

+ Lễ ra quân trực tuyến tại điểm cầu Trung ương và thực hiện tiếp sóng tại 63 điểm cầu các tỉnh, thành phố (bảo đảm giãn cách xã hội, mỗi phòng họp trực tuyến không quá 30 người).

+ Tổ chức tuyên truyền lưu động bằng phương tiện ô-tô và xe máy tại các điểm cầu; tại các tỉnh, thành phố và cấp huyện trên phạm vi toàn quốc (01 đội tuyên truyền lưu động gồm từ 20-30 xe, bảo đảm thực hiện đúng các quy định giãn cách phòng, chống dịch Covid-19 của Chính phủ).

Những định hướng chính trong triển khai các hoạt động truyền thông về Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội toàn dân.

- Một trong những định hướng chính Nội dung tuyên truyền phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật về BHXH, bám sát quan điểm chỉ đạo, mục tiêu của Nghị quyết số 21-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác BHXH, BHYT giai đoạn 2012-2020 và Nghị quyết số 28-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về cải cách chính sách BHXH, trong đó nêu bật được về ý nghĩa, lợi ích của chính sách BHXH tự nguyện.

- Xác định các nhóm đối tượng truyền thông phù hợp, trong đó tập trung vào nhóm đối tượng là người dân và người lao động trong khu vực phi chính thức để phát triển mở rộng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.

- Đổi mới toàn diện nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền về chính sách BHXH để người dân, người lao động dễ tiếp cận, nắm bắt.

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam