PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CÁN BỘ LÃNH ĐẠO CHẤT LƯỢNG CAO

05/08/2014 18:52:30
Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 -2020 nhấn mạnh: “Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược, là yếu tố quyết định đẩy mạnh phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và là lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất, bảo đảm cho phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững. Đặc biệt coi trọng phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi, đội ngũ chuyên gia, quản trị doanh nghiệp giỏi, lao động lành nghề và cán bộ khoa học, công nghệ đầu đàn”.

Tại sao cần phát triển và nâng cao nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt coi trọng phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi?
Cần phải nhắc lại mấy luận điểm then chốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là “ cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “vấn đề cán bộ quyết định mọi việc”, “muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”. Những luận điểm nêu trên đúng trong mọi không gian, thời gian, trong giai đoạn hiện nay lại càng chính xác.
Không phải ngẫu nhiên mà chỉ sau 14 ngày Đảng lãnh đạo cách mạng thành công, nắm chính quyền trong tay, ngày 17/09/1945, trong Thư gửi các đồng chí tỉnh nhà, Người chỉ ra những khuyết điểm to nhất như “có người hủ hóa, lên mặt làm quan cách mạng, hoặc là độc hành độc đoán, hoặc là “dĩ công vi tư”. Thậm chí dùng pháp công mà báo thù tư”. Hai ngày sau đó, trong bài Chính phủ là công bộc của dân, Người chỉ rõ: “Các ủy ban nhân dân làng, phủ là hình thức Chính phủ địa phương phải chọn trong những người có công tâm, trung thành, sốt sắng với quyền lợi dân chúng, có năng lực làm việc, được đông đảo dân làng tín nhiệm. Không thể nhờ tiền tài hay một thế lực gì khác mà chui vào lọt các ủy ban đó”.
Khi Đảng cầm quyền, cán bộ có quyền mà thiếu lương tâm thì rất dễ bị tha hóa. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Cán bộ các cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ. Dù to hay nhỏ, có quyền mà thiếu lương tâm là có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút, có dịp “dĩ công vi tư”.
Theo tinh thần Hồ Chí Minh, không ai có thể xóa bỏ được chế độ ta, ngoại trừ ta tự đánh đổ; không ai bôi nhọ được chúng ta ngoại trừ chúng ta tự bôi nhọ bằng chính thói quan liêu, tham ô, nhũng lạm, xa dân và thiếu trách nhiệm với dân. Sự suy thoái đạo đức của cán bộ, đảng viên do tham ô, tham nhũng, lãng phí, quan liêu, thiếu tinh thần trách nhiệm, thiếu ý thức tổ chức kỷ luật, chính là kẻ thù nằm trong các tổ chức của ta, bạn đồng minh của các thế lực thù địch khác, sẽ phá hoại chúng ta từ trong phá ra, làm hỏng công việc của ta. Ngày nay, Đảng ta khẳng định xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt. Từ đó có thể khẳng định phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi là then chốt của then chốt. Mọi sự thành công hay thất bại đều do đội ngũ này tốt hay kém.

Phát triển nguồn nhân lực cán bộ lãnh đạo, quản lý chất lượng cao trong tình hình hiện nay là phát triển, nâng cao những gì?
Trước hết, đòi hỏi bản lĩnh của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý. Chúng ta đang phải đối mặt với cuộc chiến đấu do tư duy cũ kỹ, lạc hậu, trình độ quản lý kém, ý thức phục vụ nhân dân chưa cao khi thế giới đang chuyển động rất nhanh. Vì vậy, hơn lúc nào hết, rất cần bản lĩnh của cán bộ lãnh đạo, quản lý. Bản lĩnh ở đây bao gồm cả bản lĩnh chính trị, bản lĩnh văn hóa, bản lĩnh chuyên môn nghiệp vụ. Một bản lĩnh vững vàng đòi hỏi trong mọi tình huống thuận lợi, khó khăn, cán bộ lãnh đạo quản lý không được lạc quan quá, tự huyễn hoặc, ru ngủ mình; cũng không được bi quan dao động. Mỗi chúng ta nên nhận thức đầy đủ, sâu sắc rằng trên con đường đi tới hạnh phúc còn lắm chông gai. Khó khăn của đất nước hiện thời chưa phải là tất cả, càng không phải chỉ do những nguyên nhân trực tiếp. Nó có một sự tích tụ từ nhiều năm trước, với những nguyên nhân sâu xa. Thiếu bản lĩnh sẽ dẫn tới một sự phân tích thiếu khoa học và tất yếu sẽ dao động, bi quan.
Một sự bình tĩnh, vững tin, vững vàng, biết lựa con sóng để tìm cách đưa tàu vượt sóng và các mỏm đá ngầm, đi đúng hướng, tới đích là hết sức cần thiết trong lúc này.
Bản lĩnh của cán bộ lãnh đạo, quản lý được nhận thức giống như đức tính “Dũng” trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh. Tức là phải dũng cảm, gan góc, gặp việc khó phải có gan làm, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Bản lĩnh cán bộ lãnh đạo đòi hỏi phải nhận thức được rằng, bối cảnh hiện nay không còn đất cho kiểu tư duy cũ, không dám nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, đánh giá đúng sự thật; thất bại hay khó khăn là do khách quan... Mà có khuyết điểm là phải có gan thừa nhận, có gan sửa chữa. Làm được điều này là hình thành một giá trị lãnh đạo, văn hóa lãnh đạo. Bởi vì “một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng. Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó, xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm kiếm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm đó. Như thế là một Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính”. Có gan chống lại những sự vinh hoa, phú quý không chính đáng, đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên, lên trước lợi ích cá nhân. Bản lĩnh của cán bộ, đảng viên ngày nay phải chứa đựng tố chất thấy việc tốt, người tốt, tích cực dám khen; thấy việc xấu, người kém, tiêu cực dám chê; dám đấu tranh chống lại mọi tiêu cực như quan liêu, tham ô, tham nhũng, lãng phí, thiếu tinh thần trách nhiệm. Nên hiểu rằng, thiếu tinh thần trách nhiệm là anh em của bệnh quan liêu. Mà quan liêu đẻ ra tham ô, lãng phí. Tham ô, lãng phí, quan liêu là kẻ thù của nhân dân. Cán bộ mắc bệnh quan liêu, thiếu trách nhiệm là có tội với dân, với nước.
Hai là, nâng cao về trí tuệ. Về mặt tư duy, giờ đây người ta hay nói đến một “tư duy toàn cầu”, “tư duy đại dương” tức là phải nhìn khắp chân trời như cách nói của Bác; phải có tầm nhìn xa trông rộng. Trí tuệ đòi hỏi phải ngày càng đổi mới và sắc sảo về tư duy. Một tư duy xơ cứng, trì trệ, bảo thủ kiểu chạy theo thành tích, bệnh hình thức, không thực chất, áp đặt chủ quan, thích kẻ khéo nịnh hót, ghét người chính trực, dìm người tài, tranh công đổ lỗi, chỉ thấy nguyên nhân khách quan, v.v.. sẽ là nguy cơ cho Đảng, hại cho dân.
Trong kỷ nguyên của cách mạng khoa học- công nghệ, kinh tế tri thức, toàn cầu hóa, rõ ràng rất cần những cán bộ lãnh đạo, quản lý có tài, vững chuyên môn, nghiệp vụ. Bằng cấp thật và đúng là cần, nhưng cần hơn là những người có năng lực thật sự, dám hành động, dám chịu trách nhiệm. Những kiến thức cán bộ lãnh đạo học được ở trường phải góp phần đắc lực trả lời được những câu hỏi do thực tiễn đặt ra.
Trí tuệ của cán bộ lãnh đạo, quản lý trong tình hình hiện nay rất cần trở lại quan điểm Hồ Chí Minh, đó là không có việc tư túi nó làm mù quáng. Cần một đầu óc trong sạch, sáng suốt. Biết xem người. Biết xét việc. Phải sáng suốt, mới khỏi bị bọn vu vơ bao vây, mà cách xa cán bộ tốt. Biết làm việc có lợi, tránh việc có hại cho Đảng, biết vì Đảng mà cất nhắc người tốt, đề phòng bọn cơ hội, chạy chọt, nịnh bợ...
Cán bộ lãnh đạo, quản lý cần một trí tuệ về mặt quản lý trong điều kiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân. Bởi vì, ở đâu thiếu và yếu kém về quản lý, không minh bạch, ở đó sẽ xảy ra tiêu cực và tham nhũng. Trong bài viết Thách thức phức tạp nhất trên đường phát triển, đăng báo Tuổi trẻ số xuân Đinh Hợi, 2007, nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng cho rằng “cần xóa bỏ hiện tượng lãnh đạo thấp hơn quần chúng, tri thức của Đảng thấp hơn dân trí”.
Ba là, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, có ý thức tổ chức kỷ luật, có tinh thần trách nhiệm, có ý thức phục vụ nhân dân. Toàn Đảng, toàn dân đang tiếp tục thực hiện việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, trong đó nổi lên là thực hiện 04 xây và 04 chống. Bốn xây: Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư; ý thức tổ chức kỷ luật; ý thức trách nhiệm; ý thức phục vụ nhân dân. Bốn chống: đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, tham ô, lãng phí.
Những nội dung đó đều cần thiết, kết hợp chặt chẽ “xây” và “chống”. Cán bộ lãnh đạo, quản lý có ý thức trách nhiệm, ý thức phục vụ nhân dân thì phải dám chịu trách nhiệm cá nhân, biết hổ thẹn khi không hoàn thành nhiệm vụ nhân dân giao phó, và phải có bản lĩnh, có gan từ chức theo tinh thần “văn hóa từ chức” khi không còn sự tín nhiệm của nhân dân, như Hồ Chí Minh đã dạy và nêu gương “bao giờ đồng bào cho lui, thì rất vui lòng lui”.
Một vấn đề nóng hiện nay là tham nhũng. Cần nhận thức đúng đắn rằng, nhân dân, nếu thiếu lương tâm, chỉ có thể tham ô, không thể tham nhũng. Chỉ có cán bộ, nếu thiếu lương tâm, mới thực hiện được hành vi tham nhũng. Bởi vì “tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi”. Bác Hồ viết: “Những người trong các công sở đều có nhiều hoặc ít quyền hành. Nếu không giữ đúng cần kiệm liêm chính, thì dễ trở nên hủ bại, biến thành sâu mọt của dân”. Tham nhũng trước hết và lâu dài là tham nhũng quyền lực. Muốn chống tham nhũng trước hết phải chữa nơi quyền lực, tức là phải chữa bệnh cho hệ thống; phải giám sát, kiểm soát quyền lực để cho quyền lực thực thi được minh bạch, không để xảy ra hiện tượng chạy, mua, bán chức, quyền. Ở đâu tù mù, thiếu minh bạch, thiếu dân chủ, ở đó sẽ nảy sinh tiêu cực. Từ sự phân tích đó cho thấy cuộc chiến chống tham nhũng hiện nay, tuy liên quan đến toàn xã hội, song chủ yếu vẫn nhắm vào cán bộ có chức có quyền. Nhận thức như vậy để thấy nếu đa số cán bộ, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý trong sáng thì sẽ có tác động rất lớn tới vấn đề chỉnh đốn xã hội, làm cho cục diện chung sẽ có chuyển biến theo hướng tích cực.
Bốn là, phương pháp và phong cách lãnh đạo. Người có tâm, có đức, có trí tuệ, có bản lĩnh mà sợi chỉ đỏ xuyên suốt là tấm lòng vì dân, thường sẽ có phương pháp và phong cách lãnh đạo tốt. Hay nói cách khác, tấm lòng vì dân, trọng dân, tin dân là cơ sở, điểm xuất phát cho một phong cách lãnh đạo tốt, cho sáng tạo của cán bộ lãnh đạo. Phong cách lãnh đạo thường có hai cách: cách quần chúng và cách quan liêu. Bác Hồ phê phán cách quan liêu. Bởi vì cách đó sẽ làm cho dân oán. Mà “dân oán, dù tạm thời may có chút thành công, nhưng về mặt chính trị, là thất bại”. Làm theo cách quần chúng là việc gì cũng hỏi ý kiến dân chúng, cùng dân chúng bàn bạc. Giải thích cho dân chúng hiểu rõ. Được dân chúng đồng ý. Do dân chúng vui lòng ra sức làm. Người lãnh đạo, quản lý phải nhận thức sâu sắc rằng “họ phụ trách trước Đảng và Chính phủ, đồng thời họ phải phụ trách trước nhân dân. Mà phụ trách trước nhân dân nhiều hơn phụ trách trước Đảng và Chính phủ, vì Đảng và Chính phủ vì dân mà làm các việc, và cũng phụ trách trước nhân dân. Vì vậy, nếu cán bộ không phụ trách trước nhân dân, tức là không phụ trách trước Đảng và Chính phủ, tức là đưa nhân dân đối lập với Đảng và Chính phủ”
Trên đây là một vài suy nghĩ về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong giai đoạn hiện nay theo tinh thần đại hội XI của Đảng và những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh./.

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam