Phát triển y tế học đường: Ghi nhận từ cơ sở

05/09/2018 09:09:25
Phòng y tế rộng rãi được bố trí ngay ở tầng 01, tiện lối đi vào, bên trong có 02 giường khám bệnh, tủ thuốc đầy đủ những loại có chất lượng tốt nhất và từ nhiều năm nay trường cũng đã bố trí một cán bộ chuyên trách về công tác y tế học đường. Nguồn kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu trích lại từ Quỹ BHYT đóng vai trò quan trọng để trường học có thể duy trì thường xuyên những cơ sở vật chất nói trên.


Những thông tin trên chúng tôi có được từ Hiệu trưởng Trường Tiểu học Chu Văn An (quận Tây Hồ, Hà Nội) Nguyễn Thị Huệ. Đồng chí Hiệu trưởng cũng nhấn mạnh: cán bộ y tế học đường luôn phải bảo đảm thường trực hơn 08 tiếng đồng hồ/ngày, từ 07h sáng đến 06h chiều - khi học sinh về hết. Hoạt động y tế học đường tại đây được thấy rõ hơn qua những con số trong năm học vừa qua. Toàn trường có gần 1500 lượt học sinh được chăm sóc, sơ, cấp cứu tại phòng y tế; 2.336/2.387 học sinh được khám, sức khỏe định kỳ (98%); tổ chức tập huấn các kiến thức, kỹ năng về y tế cho 220 học sinh/44 lớp theo mô hình Đội xung kích – 05 học sinh/lớp. Bên cạnh đó là các băng rôn, thông tin truyền thông kiến thức phòng bệnh được treo ở các lớp học tác động trực quan đến các em học sinh. Các bậc phụ huynh học sinh có thể yên tâm hơn rất nhiều với điều kiện bảo đảm chăm sóc, sơ cấp cứu cho con em mình trong những trường hợp tai nạn bất ngờ. Quan trọng hơn, từ việc tổ chức khám sức khỏe thường xuyên, nhà trường nắm được thông tin chi tiết, cập nhật trong sổ theo dõi sức khỏe cho các em học sinh từ lớp 01 đến lớp 05; đặc biệt phát hiện được một số trường hợp mắc các bệnh mạn tính (hen, tim bẩm sinh…) từ đó nhà trường chủ động thông báo cho phụ huynh học sinh và kịp thời điều chỉnh, lưu ý trong quá trình giảng dạy nhất là với môn giáo dục thể chất.    
Tương tự, nguồn kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu được trích lại từ Quỹ BHYT cũng tạo điều kiện để Trường Tiểu học Đông Ngạc B (quận Bắc Từ Liêm) duy trì tốt y tế học đường. Bên cạnh việc bố trí phòng y tế, cán bộ chuyên trách y tế, mua sắm trang thiết bị, thuốc kịp thời bảo đảm các trường hợp sơ, cấp cứu tai nạn thương tích, khám bệnh thường kỳ… điểm nhấn trong y tế học đường ở Trường Tiểu học Đông Ngạc B là các hoạt động truyền thông, tập huấn kỹ năng phòng bệnh cho học sinh. Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đông Ngạc B thông tin: gần đây nhất và tiêu biểu có thể kể đến các hoạt động được Trường triển khai như: truyền thông cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và đại diện ban phụ huynh các lớp về chủ đề: an toàn cho trẻ em, cách chăm sóc và bảo vệ răng miệng, tập huấn phòng chống tai nạn thương tích và dịch bệnh mùa hè….
Nền tảng để các trường học có thể thực hiện tốt công tác y tế học đường chính là việc thực hiện BHYT học sinh đạt tỷ lệ 100% tham gia. Hiệu trưởng Trường Tiểu học Chu Văn An nhấn mạnh, trong nhiều năm liền trường luôn đạt 100% học sinh tham gia BHYT với con số trên 2.000 học sinh, như năm học 2017-2018 là 2.140 học sinh. Với những trường hợp học sinh có điều kiện gia đình khó khăn nhưng không thuộc diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ nhà trường có bố trí riêng hẳn một nguồn quỹ để hỗ trợ các em tham gia BHYT, qua đó duy trì tỷ lệ tham gia BHYT tại trường luôn phải đạt 100% tham gia.
Tỷ lệ tham gia BHYT tại trường Tiểu học Đông Ngạc B cũng là một con số ấn tượng với 1.836/1.836 học sinh trong trường có thẻ BHYT, đạt tỷ lệ 100%. Chú trọng vận động phụ huynh, tích cực truyền thông để các em học sinh nhận thức rõ vai trò của BHYT là bài học kinh nghiệm của trường này để tăng tỷ lệ học sinh tham gia. Bên cạnh những thông tin chung về các quy định mang tính pháp lý, nhà trường luôn chủ động chia sẻ những câu chuyện thực tế về những một số em học sinh trong trường mắc bệnh nặng được Quỹ BHYT thanh toán với chi phí lớn để học sinh và nhất là phụ huynh toàn trường thấy rõ lợi ích của BHYT, Hiệu trưởng Tiểu học Đông Ngạc B chia sẻ.
Có thể thấy, nguồn kinh phí từ Quỹ BHYT tạo thuận lợi cho các trường học thực hiện công tác y tế học đường, tuy nhiên không phải trường học nào cũng đủ điều kiện các yếu tố về nhân lực, trang thiết bị để sử dụng kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh, sinh viên. Điều 18 Thông tư liên tịch số 41/2014/TTLT-BYT-BTC của Bộ Y tế, Bộ Tài chính quy định rõ điều kiện, quy mô tổ chức; nội dung chi; quản lý và thanh quyết toán kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu tại các cơ sở giáo dục, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Trong đó yêu cầu: Có ít nhất một người chuyên trách hoặc kiêm nhiệm hoặc hợp đồng lao động thời hạn từ đủ 03 tháng trở lên, trình độ tối thiểu là trung cấp y; Có phòng y tế hoặc phòng làm việc riêng để thực hiện việc sơ cấp cứu, xử trí ban đầu khi bị tai nạn thương tích, các bệnh thông thường trong thời gian học tập. Năm học 2017-2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 16/2017/TT-BGDĐT hướng dẫn danh mục khung vị trí việc làm trong các cơ sở giáo dục phổ thông công lập; trong số 08 vị trí việc làm của nhà trường có vị trí việc làm của nhân viên y tế.
Dù vậy, thống kê hiện nay cho thấy tỷ lệ trường có phòng y tế mới đạt hơn 50%, tỷ lệ trường có cán bộ chuyên trách công tác y tế chỉ đạt khoảng 50%. Cả nước chỉ có khoảng 55% số trường thực hiện quản lý và lưu hồ sơ sức khỏe của học sinh.
Hiện nay, số trường học trên địa bàn TP. Hà Nội đạt tỷ lệ 100% tham gia BHYT tăng đáng kể, tỷ lệ học sinh, sinh viên tham gia BHYT trên toàn thành phố hiện đạt gần 93%, tương ứng với trên 1,66 triệu học sinh, sinh viên, tăng gần 03 % so với tỷ lệ năm trước – kết quả phản ánh những nỗ lực rất lớn với một địa bàn có số lượng trường học, học sinh, sinh viên lớn nhất cả nước.
Tuy nhiên, trong số gần 2.700 trường học (bao gồm cả trường mầm non), tỷ lệ trường có nhân viên y tế khoảng 95%, nhưng chỉ hơn 40% trong số này có trình độ y sĩ trung cấp theo đúng yêu cầu. Và không chỉ thiếu về nhân lực, y tế trường học còn thiếu cả cơ sở vật chất và cũng chưa thực sự được quan tâm. Ngay tại Quận Tây Hồ - một trong những quận trung tâm của Thủ đô Hà Nội nhưng không phải 100% các trường học đều làm tốt y tế học đường như Trường Tiểu học Chu Văn An vừa nêu, thực tế cũng còn một số trường chưa đáp ứng điều kiện cơ bản để sử dụng nguồn kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh, sinh viên.
Tại quận Bắc Từ Liêm, thực tế cũng tương tự. Thông tin từ Phó Giám đốc BHXH quận Đỗ Quang Đạo, năm học 2017-2018 chỉ có 22/52 đơn vị trường học đủ điều kiện được trích tiền chăm sóc sức khỏe ban đầu. Các trường học vẫn đang nỗ lực cải thiện điều kiện phòng y tế và nhất là bố trí cán bộ y tế học đường đúng tiêu chuẩn. Gần đây nhất, trong tháng 6/2018, Bộ Y tế và BHXH Việt Nam đã có công văn hướng dẫn chi tiết hơn về điều kiện trích chuyển kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu, qua đó tạo thuận lợi hơn cho các trường học trên địa bàn. Dù vậy, để tạo nền tảng duy trì thực hiện hiệu quả y tế học đường tất yếu phải bảo đảm tỷ lệ học sinh, sinh viên tham gia BHYT đạt mức 100% như Trường Tiểu học Chu Văn An và Đông Ngạc B vừa nêu ở trên./.

Lê Công

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam