Quyết tâm hoàn thành mục tiêu bao phủ BHYT học sinh, sinh viên vì mục tiêu giáo dục toàn diện và chiến lược con người

05/09/2017 01:56:49
Sau hơn ¼ thế kỷ triển khai thực hiện, BHYT học sinh, sinh viên ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước. Đến hết năm 2016, cả nước đã có 92,5% học sinh, sinh viên tham gia BHYT. Để đạt được mục tiêu đến hết năm 2017 có 100% học sinh, sinh viên tham gia BHYT theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, bên thềm năm học mới 2017-2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục có những chỉ đạo sát sao đối với hệ thống các cơ sở giáo dục trong cả nước. Thể hiện quyết tâm mới, vừa qua Bộ Giáo dục và Đào tạo tái thành lập Vụ Giáo dục Thể chất, đơn vị tham mưu giúp lãnh đạo Bộ quản lý, chỉ đạo lĩnh vực giáo dục thể chất, xây dựng, phát triển y tế học đường, chăm sóc, bảo vệ sức khỏe học sinh, sinh viên vì sự nghiệp giáo dục toàn diện và chiến lược con người của Đảng và Nhà nước. Trước thềm năm học mới 2017 -2018, phóng viên Tạp chí BHXH có cuộc trao đổi với TS. Ngũ Duy Anh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Thể chất, Bộ Giáo dục và Đào tạo.

  Thưa đồng chí Vụ trưởng, kết thúc năm 2016, tỷ lệ học sinh, sinh viên tham gia BHYT đã có sự tăng trưởng vượt bậc với 92,5% học sinh, sinh viên có thẻ, tăng hơn 12% so với năm học trước, và là một trong những nhóm đối tượng đạt tỷ lệ cao. Xin đồng chí Vụ trưởng cho ý kiến nhận xét, đánh giá về vấn đề này?

  TS.Ngũ Duy Anh: Trong những năm qua, dưới sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ, công tác BHYT học sinh, sinh viên luôn được tổ chức, thực hiện hiệu quả với sự phối hợp chặt chẽ giữa Ngành Giáo dục, Ngành y tế và BHXH Việt Nam, cùng với sự vào cuộc của toàn xã hội và cả hệ thống chính trị, qua đó đã có sự tăng trưởng đều qua từng năm. Đặc biệt, sau khi Luật BHYT quy định “BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc toàn dân”, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều văn bản chỉ đạo các cơ sở giáo dục triển khai nhiều giải pháp đối với công tác BHYT học sinh, sinh viên trong nhà trường, công tác BHYT học sinh, sinh viên đã thu được nhiều kết quả tích cực, cụ thể: nếu như năm học 2010-2011, toàn quốc mới chỉ có gần 70% số HSSV tham gia BHYT, năm học 2012-2013 có khoảng 80%, năm học 2013-2014 là 85%, thì đến hết năm 2016, tỷ lệ HSSV tham gia BHYT đã đạt 92,5%, với khoảng 15,9 triệu HSSV, trong đó, số HSSV tham gia tại trường là 13,1 triệu, tham gia theo nhóm đối tượng khác (người nghèo, cận nghèo, hộ gia đình…) là hơn 2,8 triệu. Nhiều địa phương trở thành điểm sáng trong cả nước khi liên tục có số HSSV tham gia với tỷ lệ cao hơn 90%. Như: Hải Dương, Thái Bình nhiều năm liền có 100% số HSSV tham gia BHYT; Hải Phòng, Đà Nẵng tỷ lệ này luôn đạt trên 95%; hai thành phố lớn, tập trung nhóm đối tượng HSSV đông nhất là Hà Nội và TP.HCM cũng luôn đạt tỷ lệ xấp xỉ 90%.

  Theo thống kê từ cơ quan BHXH, hằng năm có hàng triệu lượt HSSV được Quỹ BHYT chi trả các chi phí khám, chữa bệnh khi bị rủi ro thương tích, đau ốm phải điều trị tại các cơ sở y tế trong cả nước. Trong đó, Quỹ BHYT đã chi trả cho nhiều bệnh nhân là HSSV mắc các bệnh nan y, mạn tính, như điều trị suy thận bằng chạy thận nhân tạo (khoảng 80 triệu đồng/năm); điều trị thuốc chống ung thư, phẫu thuật tim mạch từ vài chục triệu đồng đến hàng trăm triệu đồng... Đồng thời, Quỹ khám, chữa bệnh BHYT còn trích 7% kinh phí để lại cho hoạt động y tế trường học (YTTH) phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho HSSV. Cùng với tỷ lệ HSSV tham gia BHYT tăng, số thu về Quỹ BHYT lớn, nguồn kinh phí từ Quỹ BHYT dành cho công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho HSSV tại YTTH ngày càng tăng. Nguồn Quỹ BHYT đang giữ vai trò chủ yếu trong nguồn kinh phí hoạt động của YTTH với khoảng 82%, trong khi phần chi từ ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 18%.

  Có thể thấy, BHYT đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng đối với công tác YTTH nói riêng và công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe HSSV nói chung, góp phần thực hiện chiến lược đào tạo con người toàn diện của Đảng và Nhà nước ta. Xét trên phương diện xã hội, HSSV tham gia BHYT sẽ tạo sự yên tâm cho bản thân HSSV và gia đình nếu không may xảy ra tai nạn, chấn thương hay bệnh tật. Nhà trường cũng yên tâm trong quản lý sức khỏe học sinh, có thêm cơ hội, điều kiện để nâng cao chất lượng dạy và học. Vì thế, thực hiện BHYT học sinh, sinh viên không chỉ là quyền lợi về sức khỏe đối với HSSV, mà còn có ý nghĩa giáo dục về trách nhiệm xã hội trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, xây dựng tinh thần tương thân, tương ái, “mình vì mọi người, mọi người vì mình”. Đây là những nét đẹp truyền thống đạo lý của người Việt Nam cần được xây dựng, nhân lên, nhất là trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa…

  Mặc dù đạt kết quả rất đáng khích lệ, tuy nhiên, qua số liệu thống kê trong những năm qua, tỷ lệ sinh viên tham gia BHYT luôn thấp hơn khối học sinh và đến hết năm 2017 mới chỉ đạt khoảng 75%, đâu là nguyên nhân của tình trạng này và chúng ta cần có những giải pháp gì để nâng cao tỷ lệ bao phủ BHYT đối với nhóm đối tượng này, thưa đồng chí Vụ trưởng?

   TS.Ngũ Duy Anh: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ sinh viên tham gia BHYT còn chưa cao và chưa đạt chỉ tiêu đặt ra. Có thể chỉ ra đây một số nguyên nhân chủ yếu sau:

   Thứ nhất là một bộ phận sinh viên chưa có nhận thức đúng, chưa hiểu rõ trách nhiệm, quyền lợi và ý nghĩa của việc tham gia BHYT.

   Thứ hai là chất lượng dịch vụ y tế của một số cơ sở khám chữa bệnh BHYT chưa đáp ứng được nhu cầu của sinh viên, gây tâm lý e ngại khi tham gia BHYT. Các chính sách của BHYT chưa bắt kịp với sự phát triển kinh tế - xã hội và sự thay đổi cơ cấu mô hình bệnh tật. Bên cạnh đó, cán bộ y tế trường học (chủ yếu là kiêm nhiệm, chiếm 70%) còn yếu về chuyên môn do không được thường xuyên tập huấn, tuyên truyền thực hiện Luật BHYT, chưa đảm bảo yêu cầu thực tế.

  Thứ ba là việc tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về BHYT cho sinh viên ở một số trường còn nhiều hạn chế và trách nhiệm của lãnh đạo các nhà trường chưa cao, chưa quan tâm đến công tác này.

  Thứ tư là việc thực hiện mô hình đào tạo theo tín chỉ, lớp học theo tín chỉ thường không cố định, việc tập trung sinh viên khó khăn hơn, ngoài ra còn một số đối tượng sinh viên cũng gặp khó khăn về kinh tế và chúng ta chưa có những giải pháp hữu hiệu để hỗ trợ những đối tượng này tham gia BHYT.

  Thứ năm là công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật BHXH, BHYT còn yếu kém và chưa thường xuyên.

  Về tỷ lệ sinh viên tham gia BHYT thấp hơn tỷ lệ bình quân chung của cả nhóm và thường chỉ tham gia đầy đủ ở năm học đầu khóa, giảm dần vào các năm học giữa và cuối khóa đã được Ngành Giáo dục và Đào tạo cũng như BHXH Việt Nam nhận ra từ mấy năm nay và có nhiều giải pháp khắc phục. Từ việc tăng cường vai trò quản lý của các cơ sở giáo dục cao đẳng, đại học đến phát huy vai trò giáo dục, tuyên truyền của các tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên... đều đã được triển khai. Đặc biệt, ngày 05/4/2016, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 10/2016/TT-BGD&ĐT về Quy chế công tác sinh viên đối với chương trình đào tạo đại học hệ chính quy, tại khoản 6, Điều 4 của Quy chế quy định “Sinh viên có nhiệm vụ đóng học phí và BHYT đầy đủ, đúng thời hạn”. Trong Phụ lục về một số nội dung vi phạm và khung xử lý kỷ luật sinh viên cũng tại Quy chế này đã đưa ra mức xử lý đối với sinh viên có hành vi cố tình chậm nộp hoặc không nộp học phí, BHYT theo quy định của nhà trường mà không có lý do chính đáng, từ nhắc nhở, khiển trách đến buộc thôi học tùy theo mức độ.

  Ngay ở thời điểm đưa ra Quy chế này, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã vấp phải không ít ý kiến trái chiều từ dư luận. Tuy nhiên, với quan điểm, một sinh viên theo học tại hệ thống giáo dục đại học quốc dân trước hết phải là một công dân nghiêm túc tuân thủ các quy định của pháp luật, hơn thế, việc tuân thủ pháp luật về BHYT còn là để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và thông qua việc đóng góp vào Quỹ BHYT, mỗi sinh viên còn có cơ hội được chia sẻ với cộng đồng, nhân lên giá trị nhân văn, nhân ái trong mỗi người – điều mà bất cứ nền giáo dục tiên tiến nào cũng đều hướng đến.

  Thực tế sau 01 năm triển khai thực hiện Quy chế này, đã có nhiều trường đại học áp dụng quy định này, nhưng chỉ sau khi nhà trường có “động thái” xem xét kỷ luật sinh viên vi phạm pháp luật BHYT thì ý thức chấp hành của các em đã chuyển biến rõ rệt, có thể kể đến như trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP. HCM đã thông báo sẽ xem xét kỷ luật sinh viên không đóng BHYT bằng hình thức cảnh cáo hoặc trừ điểm rèn luyện; trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP HCM) cũng ra thông báo kỷ luật với hình thức cảnh cáo sinh viên không tham gia BHYT; Tại một số trường đại học khác cũng áp dụng hình thức cảnh cáo, trừ điểm rèn luyện với sinh viên không tham gia BHYT như trường Đại học Công nghiệp thực phẩm TP.HCM, Đại học Giao thông vận tải, Đại học Nông lâm TP.HCM… Đặc biệt, trường Đại học Bách khoa TP.HCM ban hành quy định y tế học đường trong đó nêu rõ “nếu sinh viên không tham gia BHYT sẽ tạm dừng học 01 học kỳ kế tiếp”… Việc áp dụng quy định này đã có được kết quả khá tốt khi tỷ lệ sinh viên tham gia BHYT tại các trường này đã đạt được, góp phần đưa tỷ lệ sinh viên tham gia BHYT của toàn quốc đã tăng lên gần 10% so với năm trước và đạt trên 80%. Các tổ chức Đoàn, Hội trong các trường đại học cũng có nhiều giải pháp hỗ trợ sinh viên tham gia BHYT bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, thành lập và kêu gọi các Mạnh Thường Quân đóng góp Quỹ hỗ trợ sinh viên nghèo tham gia BHYT...

  Năm học mới 2017-2018 đang đến gần và mục tiêu “100% học sinh, sinh viên tham gia BHYT vào năm 2017” theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cũng đặt ra những vấn đề cần có sự nỗ lực, quyết tâm cao đối với toàn xã hội, nhất là Ngành Giáo dục&Đào tạo. Xin đồng chí Vụ trưởng cho biết, để có thể thực hiện được mục tiêu này, chúng ta cần có những giải pháp gì?

  TS.Ngũ Duy Anh: Để phấn đấu đạt tỷ lệ 100% học sinh, sinh viên tham gia BHYT vào cuối năm 2017 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trong năm 2017 này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

  - Một là, chỉ đạo các nhà trường, cơ sở giáo dục tiếp tục thực hiện nghiêm túc Công văn số 4296/BGDĐT-CTHSSV ngày 24/8/2015 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cường thực hiện BHYT cho HSSV; xử lý nghiêm các trường hợp sinh viên vi phạm pháp luật BHYT theo Quy chế công tác sinh viên đối với chương trình đào tạo đại học hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 10/2016/TT-BGD&ĐT ngày 05/4/2016. Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố, các cơ sở giáo dục trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục đưa kết quả thực hiện BHYT vào tiêu chí đánh giá, xếp loại thi đua của các sở giáo dục và đào tạo, tiêu chí đánh giá xếp loại HSSV. Nâng cao nhận thức, vai trò tổ chức thực hiện của lãnh đạo các nhà trường trong tổ chức thực hiện chính sách, pháp   luât tron dó có luật BHYT với HSSV, quyết tâm phấn đấu hoàn thành mục tiêu 100% HSSV có BHYT vào cuối năm 2017.

  Bên cạnh đó, phát huy vai trò của các tổ chức Đoàn, Hội trong tuyên truyền, giáo dục pháp luật BHYT cho học sinh, sinh viên; đồng thời thành lập và huy động sự đóng góp của các nhà hảo tâm đối với Quỹ hỗ trợ HSSV nghèo tham gia BHYT.

  - Hai là, phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất nâng mức cho vay đối với sinh viên, đặc biệt là đối tượng sinh viên có hoàn cảnh khó khăn nhưng không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, tạo điều kiện để các em có nguồn kinh phí trang trải học tập cũng như chăm lo sức khỏe thông qua BHYT; nghiên cứu, đề xuất, tham mưu Thủ tướng Chính phủ nâng mức hỗ trợ đóng BHYT của học sinh, sinh viên từ ngân sách nhà nước lên tối thiểu 50% mức đóng BHYT theo nhóm giải pháp phát triển BHYT học sinh, sinh viên được đề ra tại tại Quyết định số 538/QĐ-TTg ngày 29/03/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án thực hiện lộ trình tiến tới BHYT toàn dân giai đoạn 2012-2015 và 2020.

  - Ba là, chỉ đạo các sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với BHXH các tỉnh, thành phố tham mưu, đề xuất với UBND các cấp về mức hỗ trợ BHYT đối với học sinh, sinh viên từ ngân sách của địa phương ngoài mức hỗ trợ từ ngân sách Trung ương.

  - Bốn là, phối hợp với Bộ Y tế, BHXH Việt Nam, UBND các tỉnh, thành phố tiếp tục tổ chức thực hiện Chỉ thị số 23/2006/CT-TTg ngày 12/07/2006 của thủ tướng Chính phủ và triển khai có hiệu quả Thông tư số 13/2016/TTLT-BYT-BTC-BGDĐT ngày 12/05/2016 của Liên Bộ quy định về công tác y tế trường học. Sử dụng đúng mục đích Quỹ khám, chữa bệnh BHYT tại các nhà trường. Sử dụng quỹ khám, chữa bệnh BHYT tại các nhà trường đúng quy định. Xây dựng chương trình và đào tạo, tập huấn đội ngũ nhân viên y tế trường học, cung cấp nguồn nhân lực cho các trường tuyển đủ cán bộ chuyên trách y tế trường học. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất để bảo đảm các trường học có phòng y tế theo quy định, hoạt động hiệu quả, có chất lượng, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh, sinh viên, sử dụng có hiệu quả nguồn kinh phí trích lại từ BHYT cho y tế trường học.

  - Năm là, phối hợp với Bộ Y tế, BHXH Việt Nam tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện BHYT học sinh, sinh viên và công tác y tế trường học tại các địa phương nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, chấn chỉnh những tồn tại, khắc phục những bất cập trong quá trình triển khai thực hiện. Biểu dương, khen thưởng, động viên kịp thời đối với các đơn vị, địa phương đạt thành tích cao trong công tác BHYT học sinh, sinh viên.

  Bên cạnh đó, mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có những đổi mới trong tổ chức nhằm tăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo, chỉ đạo lĩnh vực giáo dục thể chất cho HSSV, trong đó công tác y tế trường học và BHYT là những nội dung công tác trọng tâm. Theo đó, từ năm học này, công tác y tế trường học và BHYT nói riêng, công tác giáo dục thể chất trong cơ sở giáo dục nói chung sẽ do Vụ Giáo dục thể chất (tách ra từ Vụ Công tác HSSV trước đây) đảm trách. Tin tưởng rằng với những đổi mới này, công tác BHYT học sinh, sinh viên sẽ có nhiều bứt phá mới, là một trong những đối tượng sớm hoàn thành bao phủ 100% BHYT theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ./.

Trân trọng cảm ơn đồng chí Vụ trưởng!

Tuệ Anh (Thực hiện)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam