Sáng kiến từ trách nhiệm với công việc

17/09/2020 12:48:47
Tìm gặp anh Nguyễn Thành Được những ngày cuối tháng thật khó và phải thay đổi lịch hẹn mấy lần. Lý do là anh đang phải làm gấp rút danh sách C72 cho kịp đợt chi trả lương hưu. Qua vài ngày sau, khi đã thư thả hơn, chúng tôi mới có dịp ngồi lại để hiểu hơn về công việc của một cán bộ giải quyết chế độ chính sách BHXH.

Mỗi người đến với Ngành BHXH theo một cách khác nhau, nhưng với anh Nguyễn Thành Được cơ duyên lại đến một cách khá thú vị. Vào tháng 05/2008, trong một lần tình cờ đọc tin trên báo Kon Tum, thấy thông báo tuyển dụng viên chức Ngành BHXH, trong đầu anh Được nảy ra ý định chuyển ngành. Quyết định cũng khá táo bạo vì khi đó anh Được đang làm kế toán tại Văn phòng HĐND-UBND huyện KonPlông, một công việc cũng được đánh giá là ổn định. Anh Được chỉ nói đơn giản về quyết định của mình ở thời điểm đó: muốn tìm một công việc khác, thử sức mình ở một môi trường làm việc mới mẻ hơn.

Chủ động tìm hiểu về Ngành BHXH, anh Được quyết định làm hồ sơ thi tuyển và chính thức được tuyển dụng vào Ngành từ tháng 10/2008. Những ngày đầu, anh được phân công về BHXH huyện Kon Rẫy, gắn với công tác thu, sau trở lại với nghiệp kế toán nhưng đến năm 2017 thì được điều động về phòng Chế độ BHXH, BHXH tỉnh Kon Tum, và gắn bó với công tác giải quyết chế độ BHXH từ bấy đến giờ.

Ngoài việc bảo đảm giải quyết chế độ lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng, đúng, đủ cho người hưởng được kịp thời, anh Được còn phải chịu trách nhiệm quản lý danh sách người hưởng bảo đảm chặt chẽ, khoa học. Nói đến đây có thể nhiều người “ngoại đạo” khó hình dung được tính chất phức tạp đặc thù, phải là người làm chính sách mới hiểu, chỉ cần cập nhật tăng, giảm không kịp thời là dễ gây ảnh hưởng, thất thoát quỹ BHXH, và nhất là có thể thiệt thòi quyền lợi của người lao động.

Nói đến quyền lợi của người lao động, anh Được vẫn nhớ đến và kể với chúng tôi câu chuyện trong một lần đi giám sát chi trả và từ câu chuyện này luôn nhắc nhở anh phải thận trọng hơn trong công việc hàng ngày.

Buổi chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng hôm đó, trời mưa rất to. Mọi người đang ngồi trong trụ sở UBND xã để chi trả thì thấy một người phụ nữ trung niên đến nhận tiền, chân bước đi tập tễnh khó khăn. Những người xung quanh, người lo việc nhận tiền, người sắp tiền chi trả, chuyển danh sách ký nên đều không để ý. Anh Được thấy ái ngại liền xuống đỡ người phụ nữ bước lên qua mấy bậc thềm cao. Nhìn thấy cô bước lại bàn chi trả chế độ tai nạn lao động, như một phản xạ nghề nghiệp, anh Được đến hỏi:

- Cô ơi, cô có thẻ BHYT không, cho cháu xem qua ạ?

Người phụ nữ đưa anh Được xem thẻ BHYT nhưng lại là thẻ BHYT hộ gia đình và trả lời anh rất thật thà:

- Không rõ là hưởng chế độ tai nạn lao động hằng tháng thì được cấp thẻ BHYT không nên cô vẫn mua thẻ BHYT hộ gia đình vì bệnh tật như thế này cần lắm.

Hiểu ra vấn đề, anh Được ngay lập tức hướng dẫn đối tượng thực hiện thủ tục hồ sơ và chính anh hoàn thiện cấp thẻ BHYT theo chế độ tai nạn lao động hằng tháng cho cô, đồng thời đề nghị bộ phận thu thực hiện thoái trả tiền đã đóng BHYT hộ gia đình cho cô theo quy định của pháp luật.

Từ câu chuyện của người phụ nữ trung niên hôm ấy đã trở thành lời nhắc nhở anh Được trong mỗi lần xử lý, giải quyết chế độ. Không phải người dân nào cũng am hiểu hết mọi quyền lợi chế độ hay các loại hồ sơ cần thiết khi làm các thủ tục hưởng, vậy nên ngoài việc hướng dẫn, bản thân mỗi cán bộ giải quyết chế độ phải luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, suy xét đến cùng từng trường hợp để đảm bảo người dân không bị thiệt thòi. Suy nghĩ như vậy, luôn cẩn trọng trong công việc hàng ngày, anh Được luôn trăn trở: khối lượng công việc nhiều, giải quyết chế độ lại phức tạp, phải căn cứ các quy định tại nhiều văn bản; thậm chí có những văn bản đã ban hành từ rất lâu, nếu cứ làm thủ công thì khó tránh khỏi sai sót. Chưa kể, thực tế là quá trình tiếp nhận, phân tích và xử lý thông tin giữa các bộ dữ liệu thiếu bảo đảm tính năng liên kết khi có một trường báo giảm do chết, di chuyển từ bộ công cụ TCS (thẩm định hồ sơ hưởng chế độ BHXH), bộ công cụ TST (quản lý thu, sổ, thẻ) và bộ công cụ quản lý hộ tịch hộ khẩu (cơ quan Tư pháp). Cách làm cũ dễ dẫn đến tình trạng không phát hiện kịp thời những người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng chết đã lâu nhưng người thân vẫn nhận tiền hưởng chế độ BHXH.

Qua bấy lâu ấp ủ ý tưởng rồi nghiên cứu quy trình, văn bản quy định hiện hành, anh Được đề xuất giải pháp kết xuất, lọc dữ liệu, nắm tình hình người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH để thực hiện tốt công tác quản lý người hưởng. Hiểu một cách đơn giản là đối chiếu, so sánh, sàng lọc để biết được người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng có thẻ BHYT hay không, có đi khám, chữa bệnh BHYT hay không.

Anh Được chia sẻ chi tiết hơn, cụ thể: lấy từ Phòng Giám định BHYT danh sách khám, chữa bệnh BHYT hai tháng gần nhất; Phòng Sổ, thẻ xuất toàn bộ danh sách in thẻ BHYT của những đối tượng phòng Chế độ BHXH đang quản lý. Trên cơ sở 03 danh sách này, tôi dùng các hàm so sách bên của phần mềm Excel để lọc ra những người có phát sinh chi phí khám, chữa bệnh, qua đó xác định thẻ BHYT đã đúng cũng như người hưởng vẫn còn sống. Còn lại người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng nhưng thẻ BHYT đã hết hạn hoặc trên dữ liệu hộ gia đình trên phần mềm TST đã bị giảm, tôi liền lập ra danh sách, lên kế hoạch để đi xác minh thực tế tại nơi cư trú.

Tiếp tục nghiên cứu và hoàn chỉnh, giải pháp của anh đã được lãnh đạo BHXH tỉnh Kon Tum ghi nhận, xây dựng thành quy trình và đưa vào ứng dụng trong thực tiễn.

Anh Được chia sẻ, với sáng kiến này: Khi người nhà trong hộ gia đình báo tăng do phát sinh nhân khẩu, báo giảm do chết, di chuyển, tách khẩu, trên bộ công cụ quản lý hộ tịch - hộ khẩu cần có sự kết nối với bộ công cụ TST để tra cứu mã số BHXH trên dữ liệu hộ gia đình, từ đó báo tăng, giảm, tách khẩu cùng với bộ công cụ quản lý hộ tịch - hộ khẩu. Song song với việc tăng, giảm, tách khẩu trên, cần có sự kết nối dữ liệu với bộ công cụ TCS để làm động tác báo tăng và giảm người hưởng các chế độ BHXH. Lấy dữ liệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH trên bộ công cụ TCS, đối chiếu so sánh dữ liệu trên bộ công cụ TST, cổng tiếp nhận dữ liệu hệ thống thông tin giám định BHYT, kiểm tra những người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng nhưng không có thẻ BHYT hoặc thẻ BHYT đã hết hạn sử dụng. Từ đó, phân lọc ra danh sách những người cần đi xác minh thực tế tại địa phương.

Qua bước đầu thực hiện những giải pháp kết xuất, lọc dữ liệu, nắm được tình hình người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH để thực hiện tốt công tác quản lý người hưởng trên địa bàn, BHXH tỉnh Kon Tum đã phát hiện các trường hợp cố tình trục lợi quỹ BHXH, thu về quỹ BHXH số tiền chi chưa đúng hơn 91 triệu động và di chuyển 14 người hưởng trợ cấp tuất hàng tháng về đúng nơi cư trú.

Giải pháp áp dụng mang lại kết quả bước đầu, anh Được mong muốn sẽ được triển khai rộng hơn để giải pháp này thực sự mang lại hiệu quả. Anh cũng kiến nghị, đề xuất BHXH Việt Nam làm việc với Bộ Tư pháp, UBND tỉnh, thành phố về phối hợp, liên kết giữa bộ công cụ quản lý hộ tịch - hộ khẩu với các bộ công cụ của BHXH Việt Nam đang ứng dụng. Đẩy mạnh hơn nữa ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác liên kết giữa các bộ công cụ TST, TCS, từ đó có những cảnh báo trong công tác chi trả và quản lý người hưởng chế độ BHXH. Đối chiếu, so sánh, lọc danh sách trên bộ công cụ. Ngoài ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý người hưởng được chặt chẽ thì yếu tố con người là quan trọng nhất. Hàng năm phải xây dựng kế hoạch cử cán bộ làm công tác chế độ phụ trách từng xã, phường, thị trấn. Ít nhất trong 01 tháng phải xuống xã, phường, thị trấn 01 lần đối chiếu, so sách với danh sách cấp giấy chứng tử của bộ phận làm công tác cán bộ tư pháp - hộ tịch. BHXH Việt Nam có văn bản chỉ đạo những người hưởng chế độ lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng không đúng nơi cư trú (không có sinh sống trên địa bàn) tạm dừng chi trả và phải di chuyển về đúng nơi cư trú.

Càng trò chuyện, càng chia sẻ, chúng tôi càng cảm nhận sự sâu sát, am hiểu nghiệp vụ và nhất là sự tâm huyết trách nhiệm của cán bộ Nguyễn Thành Được. Để có những sáng tạo trong công việc thì phải thực sự tâm huyết với nhiệm vụ được giao, luôn trăn trở tư duy và yêu ngành, yêu nghề sâu sắc.

Lê Minh

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam