Sức sống từ những bài viết

05/12/2018 14:20:21
Lật lại từng cuốn Tạp chí BHXH đã được phát hành 20 năm qua, chúng tôi có cảm giác như đang trong một hành trình thú vị. Không chỉ gặp lại từng cái tên, những gương mặt tác giả thân quen, từng bài viết ở từng số Tạp chí BHXH như khắc họa một cách khái quát nhất quá trình hình thành, xây dựng và phát triển chính sách cũng như công tác tổ chức thực hiện BHXH, BHYT. Đặc biệt, có nhiều bài viết mà đến nay, giá trị nội dung còn nguyên tính thời sự sau gần 20 năm được đăng tải.

Kỷ niệm từ một bài viết

Cuối năm là thường là thời điểm chúng tôi rà soát lại các bài viết đã được đăng tải, đồng thời cố gắng liên lạc, hỏi lại thông tin số tài khoản ngân hàng để hoàn tất việc trả nhuận bút cho các tác giả trước thời điểm nghỉ Tết Nguyên Đán. Giữa những ngày cuối năm bận rộn, cái tên Nguyễn Văn Chương khiến chúng tôi phải “nhớ kỹ” hơn vì lúc thực hiện chuyển khoản nhuận bút gặp chút trục trặc, lượng giao dịch ngân hàng quá đông. Như một sự tình cờ ngẫu nhiên thú vị, ít ngày sau, khi công việc cuối năm tạm lắng xuống, ngồi đọc lại tập Tạp chí BHXH năm 2000, tôi bất ngờ một lần nữa gặp lại cái tên Nguyễn Văn Chương, là tác giả một bài viết trong số Tạp chí tháng 04/2000. Có đôi chút ngờ ngợ! Nguyễn Văn Chương, BHXH tỉnh Lào Cai tác giả bài viết năm 2000 và Nguyễn Văn Chương, Trưởng phòng Quản lý thu - BHXH tỉnh Lào Cai - tác giả bài viết trên số Tạp chí kỳ 01/10/2017; hai bài viết cách nhau quá xa, không biết tác giả có phải là một người không? Chụp hình bài viết năm 2000 gửi lại, Trưởng phòng Quản lý thu BHXH tỉnh Lào Cai Nguyễn Văn Chương ngay lập tức nhận ra bài viết của mình năm xưa. Bài viết “Cần sớm ứng dụng công nghệ thông tin vào nghiệp vụ BHXH” từ năm 2000 cũng gợi lại nhiều kỷ niệm với người đồng nghiệp từ BHXH tỉnh Lào Cai. Năm 1999, mình có dịp đọc bộ tài liệu từ một hội nghị về An sinh xã hội quốc tế, rất mê hệ thống của Pháp và liên tưởng ngay đến việc áp dụng trong hệ thống của Việt Nam, nghĩ vậy nên mình viết bài và được đăng Tạp chí BHXH. Cũng lâu quá rồi, vào năm 2000 thì ý tưởng này còn quá mới mẻ, có ít người nghĩ tới…

Trưởng phòng Quản lý thu BHXH tỉnh Lào Cai tâm sự về sự ra đời của bài viết năm xưa và không quên nhắn gửi: muốn được phô tô lại bài viết để xin lưu giữ làm kỷ niệm. Ý tưởng mới mẻ mà Trưởng phòng Quản lý thu của BHXH tỉnh Lào Cai đề cập tới trong bài viết năm xưa liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động nghiệp vụ BHXH. Cần nhấn mạnh rằng: khi đó, Ngành BHXH còn đang trong giai đoạn phát triển 05 năm đầu tiên, ứng dụng công nghệ thông tin nhìn chung hết sức sơ khai. Trong bài viết của mình đăng trên Tạp chí số tháng 04/2000, tác giả Nguyễn Văn Chương nêu vấn đề cần ứng dụng công nghệ thông tin vào nhóm nghiệp vụ chủ yếu nhất: quản lý thông tin đối tượng đóng BHXH, quản lý đối tượng hưởng BHXH và quản lý tài chính quỹ BHXH. Về quản lý thông tin đối tượng đóng BHXH, thông qua hệ thống nhập, xử lý và lưu trữ thông tin trên máy tính, toàn bộ dữ liệu về quá trình đóng BHXH của hàng triệu người lao động được kiểm tra, cập nhật hàng tháng. Lưu trữ tập trung trong một cơ sở dữ liệu chủ, qua đó quản lý chặt chẽ và là cơ sở chính xác để giải quyết các chế độ BHXH ngắn hạn, dài hạn. Về quản lý hồ sơ đối tượng hưởng BHXH, được quản lý, lưu trữ chi tiết các tiêu thức theo hồ sơ gốc của hàng triệu đối tượng trong toàn quốc, sẽ tạo tiền đề cho việc quản lý thống nhất trên toàn hệ thống. Số liệu có tính nhất quán và chính xác do được áp dụng thống nhất phương pháp tính toán ở tất cả các đơn vị. Phát hiện nhanh chóng các sai sót trong tính toán mức hưởng với các hồ sơ cũ. Quản lý chặt chẽ biến động, giúp loại trừ khả năng giả mạo hồ sơ và kê khống đối tượng. Cung cấp thông tin nhanh chóng giúp cho yêu cầu quản lý. Đưa công nghệ thông tin vào quản lý tài chính quỹ BHXH từ các khâu: kế hoạch, thực hiện thanh quyết toán thu - chi, hệ thống sổ sách biểu mẫu kế toán, báo cáo chi tiết, tổng hợp, thống kê phân tích tài chính và dự báo xu thế…   (trích bài viết “Cần sớm ứng dụng công nghệ thông tin vào nghiệp vụ BHXH”, Tạp chí BHXH số tháng 4/2000). Từ góc nhìn thực tiễn hiện nay, nhất là với những kết quả phát triển ứng dụng công nghệ thông tin của ngành BHXH trong năm 2017, dễ dàng nhận thấy những ý tưởng được đề cập trong bài viết năm xưa của người cán bộ BHXH tỉnh Lào Cai đang dần được cụ thể hóa một cách mạnh mẽ. Về đối tượng đóng - hiện nay gần như toàn bộ người tham gia BHXH, BHYT đều đã được cấp mã số định danh hay còn gọi bằng thuật ngữ dần trở lên quen thuộc hơn với đông đảo người dân- mã số BHXH; thực tế là cả Ngành BHXH đã phải cố gắng suốt một khoảng thời gian từ cuối năm 2017 để rà soát, đồng bộ dữ liệu thông tin để cấp mã số BHXH, cấp đổi thẻ BHYT theo mã số BHXH…  Về quản lý hồ sơ đối tượng hưởng BHXH - “chiến dịch” rà soát bàn giao sổ BHXH vẫn đang được triển khai, dần “về đích”, kết quả cuối cùng không chỉ là bàn giao sổ thuần túy, quan trọng hơn là dữ liệu về khoảng thời gian đóng, mức đóng - hưởng của người tham gia BHXH được chuẩn hóa và quản lý tập trung trên toàn hệ thống. Người dân, cơ quan BHXH trên khắp cả nước dễ dàng tra cứu trực tuyến trên internet. Về quản lý tài chính - quá trình tập trung dữ liệu về thu, sổ thẻ, tài chính từ cơ quan BHXH trên khắp cả nước để quản lý tại trung ương, cùng với việc nâng cấp đồng bộ hệ thống phần mềm nghiệp vụ có liên quan được triển khai từ cuối năm 2017, sẽ tạo cơ sở để triển khai nhanh chóng hơn các thủ tục liên quan đến thu, giải quyết chế độ chính sách (xét duyệt hưởng chế độ ốm đau, thai sản…) với đơn vị doanh nghiệp và người lao động. Phân tích đôi nét khái quát như vậy để thấy rằng, những ý tưởng được đề cập trong bài viết từ năm 2000 có tính chất dự báo khá chính xác. Đọc lại bài viết, chiêm nghiệm lại ý tưởng của mình cách đây 17 năm, đồng chí Trưởng phòng Quản lý thu của BHXH tỉnh Lào Cai cũng có nhiều cảm xúc khó tả: vui vì ứng dụng công nghệ thông tin của Ngành đã và đang đạt nhiều kết quả lớn lao, nhưng dù vậy cũng phải qua nhiều bài học, đúc rút kinh nghiệm, vất vả nhiều năm. Hai chữ “vất vả” từ lời của người làm công tác quản lý thu ở cơ sở quả thật thấm thía. Trong vài năm gần đây, cán bộ Ngành BHXH liên tục phải bận rộn với những công việc như rà soát, kê khai hộ gia đình tham gia BHYT, đồng bộ, cấp mã số BHXH, rà soát bàn giao sổ BHXH…. Ứng dụng công nghệ thông tin với một ngành đặc thù như BHXH, BHYT, rõ ràng không đơn giản chỉ là sử dụng phần mềm, lắp đường truyền, trang bị máy tính.

Giá trị từ những bài viết “không bao giờ cũ”

Những trao đổi nhắc nhớ về kỷ niệm từ một bài viết cũ khiến câu chuyện giữa tôi và đồng chí cộng tác viên và cũng là người đồng nghiệp ở BHXH tỉnh Lào Cai thêm phần thân thiết trong ngày xuân đầu năm. Từ những trao đổi này, tôi chợt nhận ra: những bài viết đăng trên Tạp chí BHXH có giá trị nội dung và tính thời sự không chỉ là một năm, hai năm mà là rất nhiều năm. Như để kiểm chứng nhận định vừa nêu, tôi tìm, xem lại nhiều hơn các bài viết trên Tạp chí BHXH suốt 20 năm qua. Ngay trong số đầu tiên được phát hành, số xuân Kỷ Mão - năm 1999, bài viết ở trang 8 - “thực hiện tốt chính sách BHXH là trách nhiệm, nghĩa vụ của cấp ủy đảng, chính quyền”; hay bài viết ở trang 21 - “thu BHXH các doanh nghiệp ngoài quốc doanh cần sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, đoàn thể” vẫn nguyên giá trị cho đến nay giữa thời điểm sơ kết 05 năm thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với công tác BHXH, BHYT. Trong số Tạp chí BHXH tháng 3 năm 1999, các bài viết như: tuổi nghỉ hưu của lao động nữ - trang 12, “cắm” sổ BHXH - được phép hay không được phép? - trang 28; cho thấy những vấn đề “nóng” trong năm 2017 cũng như thời điểm hiện nay nhưng thực tế là đã được đề cập trong số Tạp chí BHXH từ rất lâu. Các số Tạp chí sau đó trong năm 1999 cũng có rất nhiều bài viết đáng chú ý khi xét từ nhu cầu thông tin về BHXH, BHYT hiện nay. Tiêu biểu có thể kể đến các bài viết: Lao động phi kết cấu với nhu cầu tham gia BHXH (số tháng 12/1999); Vì sao người lao động chưa muốn bảo lưu chế độ BHXH (số tháng 11/1999); BHXH với lao động nữ(số tháng 10/1999); tuổi nghỉ hưu và xu hướng thay đổi ở một số nước trên thế giới (số tháng 8/1999); Xung quanh việc thực hiện BHXH đối với lao động Việt nam làm việc có thời hạn ở nước ngoài; BHXH cho lao động nông thôn; Bàn về BHXH tự nguyện; Xử lý khi hồ sơ lý lịch gốc bị thiếu, mất trong xét duyệt, cấp sổ BHXH (số tháng 4/1999)… Những bài viết chỉ nghe tên thôi đã đủ thấy được sự thu hút trước những vấn đề bạn đọc đang quan tâm hiện nay.

Như vậy, chỉ xét riêng trong năm 1999 với những số Tạp chí BHXH “cũ nhất” - cách đây gần 20 năm, nhưng những bài viết vẫn còn nguyên giá trị thông tin cho những ai quan tâm đến chính sách, pháp luật và công tác tổ chức thực hiện BHXH, BHYT. Thật khó để thống kê toàn bộ các bài viết “không bao giờ cũ” trên Tạp chí BHXH suốt 20 năm qua, nhưng những con số gần nhất, trong 05 năm qua, từ 2013 cho đến nay cũng cho thấy phần nào bức tranh khái quát. Thống kê sơ bộ, đã có trên 560 bài viết nghiên cứu lý luận, 600 bài viết tổng kết thực tiễn, mô hình điển hình về BHXH, BHYT được đăng tải trên 120 số Tạp chí BHXH giai đoạn 2013-2017. Các bài viết nghiên cứu lý luận dần được chú trọng và ngày càng chiếm một tỷ trọng lớn hơn trong tổng số các bài viết trên Tạp chí BHXH, từ tỷ lệ 23,77% năm 2013 tăng lên 40,93% năm 2017. Các bài viết phản ánh thực tế trên Tạp chí cũng mang một sắc thái riêng, luôn chú trọng các nội dung mang tính khái quát, tổng kết thực tiễn, mô hình điển hình, thông tin có tính chiều sâu, luôn chiếm khoảng 55 - 60% trong tổng số các bài viết mang tính phản ánh trên Tạp chí BHXH.

Đan Hà

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam