Tăng cường công tác xã hội ứng phó với biến đổi khí hậu tại Việt Nam

01/10/2019 16:16:59
Thời tiết ở Việt Nam những năm gần đây ngày càng bất thường. Hạn hán, ngập lụt, sạt lở, giông tố, bão lũ có diễn biến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế, là rào cản với những nỗ lực giảm nghèo của quốc gia và từng người dân. Đẩy mạnh công tác xã hội là một trong những giải pháp hiệu quả để ứng phó với biến đổi khí hậu.

Triều cường gây ngập ở một số tuyến đường TP.HCM. (Ảnh minh họa)

Thời tiết bất thường khắp cả nước

Mới đây, ngày 30/9/2019, báo chí liên tục đưa tin triều cường tại TP.HCM vượt báo động 3 gần 0,3m, vượt qua kỷ lục 1,72m vào năm 2017. Các tuyến đường ven sông rạch bị bủa vây bởi nước, các sinh hoạt, đi lại người dân bị đảo lộn. Đây là một trong hàng loạt  sự kiện biến đổi khí hậu ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân.

Theo báo cáo tại hội thảo công tác xã hội thích ứng với biến đổi khí hậu mới đây do Bộ LĐ-TB&XH tổ chức cho thấy, biến đổi khí hậu đang là thách thức toàn cầu và lớn nhất đối với quá trình phát triển bền vững của tất cả các quốc gia trên thế giới. Việt Nam là một trong 5 quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu. Dưới tác động của biến đổi khí hậu, chỉ trong 10 năm gần đây, các loại thiên tai như: bão, lũ, sạt lở đất, úng ngập, hạn hán, xâm nhập mặn... đã gây thiệt hại to lớn, làm chết và mất tích hơn 9.500 người, thiệt hại về tài sản ước tính 1,5% GDP mỗi năm. Đây là nguy cơ hiện hữu đối với mục tiêu xoá đói giảm nghèo, mục tiêu thiên niên kỷ và mục tiêu phát triển bền vững. Mỗi năm Chính phủ phải chi hàng nghìn tỷ đồng để giải quyết, khắc phục hậu quả thiên tai.

Chỉ tính riêng năm 2018, thiên tai đã xảy ra liên tiếp trên các vùng miền trong cả nước với 13 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, 212 trận dông, lốc sét; 14 trận lũ quét, sạt lở đất; xuất hiện 4 đợt rét đậm, rét hại; 11 đợt nắng nóng, 23 đợt không khí lạnh; 30 đợt mưa lớn trên diện rộng... gây thiệt hại về kinh tế ước tính 20.000 tỷ đồng, làm gần 300 người chết và mất tích.

Năm 2019, dự báo tình hình thiên tai tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khốc liệt hơn 2018 với các đợt nắng nóng kỷ lục ở miền Bắc; mưa lũ gây thiệt hại lớn về người và của ở Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, các tỉnh miền núi phía Bắc, miền Trung và Tây Nguyên; hạn hán ở Nam Trung Bộ... Gần như 100% các trường tiểu học, THCS ở Hà Tĩnh năm nay không khai giảng được đúng ngày do bị mưa lớn. Mới đây Thái Nguyên cũng bị trận mưa lớn gây gập lụt ngay tại thành phố.

Nhận thức được các nguy cơ và thách thức của biến đổi khí hậu, trong nhiều năm qua, Việt Nam đã chủ động triển khai xây dựng và ban hành một cách hệ thống các chủ trương, chính sách nhằm ứng phó có hiệu quả với tác động của biến đổi khí hậu. Trong đó, công tác xã hội là một trong giải pháp hiệu quả với nhóm người nghèo trong ứng phó biến đối khí hậu (nhóm gặp nhiều rủi ro do biến đổi khí hậu tác động đến). Theo đó, công tác xã hội là hoạt động trợ giúp chuyên nghiệp nhằm nâng cao năng lực, chức năng xã hội của người nghèo; thúc đẩy các chính sách liên quan tới nghèo đói; huy động nguồn lực, dịch vụ nhằm giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng nghèo giải quyết vấn đề đói nghèo và hướng tới bảo đảm An sinh xã hội. Đặc biệt, người nghèo cần được trang bị kiến thức sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu, nhất là sản xuất nông nghiệp.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, hiện nay hoạt động công tác xã hội thích ứng với biến đổi khí hậu hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, thách thức; thiếu một số dịch vụ công tác xã hội cho người nghèo. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của công tác xã hội thích ứng với biến đổi khi hậu là điều cấp bách và rất có ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay. 

Tăng cường giảm thiểu rủi ro do biến đối khí hậu, bảo đảm an sinh xã hội

Tác động biến đổi khí đối với nước ta là rất nghiêm trọng, là nguy cơ hiện hữu cho mục tiêu xóa đói giảm nghèo, cho đảm bảo an sinh xã hội, cho việc thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ và sự phát triển bền vững của đất nước.

Đồng chí Tô Đức, Phó cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ LĐ-TB&XH) chia sẻ: Thảm họa thiên tai là một trong những lĩnh vực trọng tâm của công tác xã hội, trong đó nhân viên xã hội đóng vai trò quản lý thảm họa thiên tai trước, trong và sau thiên tai. Vai trò của nhân viên xã hội trước thiên tai nhằm đóng góp vào việc giảm bớt các tác hại của thảm hại thiên tai gây ra. Do vậy, vai trò này hướng đến những nhiệm vụ phòng ngừa và giảm thiểu cũng như nâng cao năng lực ứng phó khẩn cấp, thông qua việc chuẩn bị và lập kế hoạch. Trong thời gian tới, các bộ, ngành, cơ quan đơn vị cần xác định rõ vai trò, nhiệm vụ của nhân viên công tác xã trong biến đổi khí hậu. Đồng thời cần phát triển mạng lưới công tác xã hội để hỗ trợ giảm hại do tác động của thiên tai.

Theo các chuyên gia cho rằng, định hướng các giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu với góc độ lĩnh vực công tác xã hội cần tập trung giải pháp lồng ghép chính sách, xây dựng và phát triển các chương trình hỗ trợ, kết nối để giảm thiểu rủi ro. Mục tiêu các giải pháp hướng tới nâng cao năng lực tự ứng phó của người dân, đặc biệt các đối tượng yếu thế trước tác động của biến đối khí hậu kết hợp với sự hỗ trợ của Nhà nước và sự tham gia của cộng đồng. Đặc biệt, công tác xã hội cần làm tốt vai trò kết nối, huy động sự tham gia của các cơ quan nhà nước, các tổ chức quốc tế, các tổ chức chính trị - xã hội… trong phòng ngừa, giảm thiểu rùi ro do biến đối khí hậu với công tác xã hội; gắn công tác xã hội với nghiên cứu, khảo sát, đánh giá, dự báo và đề xuất các giải pháp ứng phó với tác động biến đổi khí hậu…/.

Thái Dương

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam