Tăng diện bao phủ BHYT sinh viên: Thực trạng, vấn đề đặt ra

02/09/2020 16:25:56
Kể từ khi triển khai BHYT học sinh, sinh viên cho đến nay, tỷ lệ tham gia BHYT ở nhóm sinh viên vẫn chưa thực sự đạt yêu cầu như mong muốn. Những số liệu thống kê, phân tích tình hình thực tế triển khai tại TP. Hà Nội sẽ phần nào cho thấy khó khăn đặc thù trong phát triển BHYT với nhóm sinh viên, từ đó có những biện pháp hiệu quả hơn trong thời gian tới.

(Ảnh minh họa)

 

Thực trạng

Theo thống kê của BHXH TP. Hà Nội, năm học 2019-2020, trên địa bàn thành phố Hà Nội có 1.847.370 học sinh, sinh viên tham gia BHYT, đạt tỷ lệ 96,07%, tăng 36.873 học sinh, sinh viên so với năm trước. Kết quả tương đối khả quan và cần nhấn mạnh rằng đà tăng trưởng BHYT học sinh, sinh viên được BHXH TP. Hà Nội duy trì liên tục trong các năm gần đây; cụ thể năm học 2017-2018 tỷ lệ tham gia là 92, 93%, năm học 2018-2019, tỷ lệ tham gia là 95,77%;

Thống kê chi tiết hơn, tỷ lệ tham gia tại các trường Tiểu học là 97,51%; khối THCS là 98,18%; THPT là 97,42%; khối các trường GDTX là 92,61%, khối các trường trung cấp có thẻ BHYT là 94,69%, khối các trường Đại học, cao đẳng là 91,12%.

Như vậy, tỷ lệ tham gia thấp nhất đang nằm ở khối các trường đại học, cao đẳng. Thực tế này tại Hà Nội cũng là tình trạng chung trên cả nước hiện nay. Điều đáng nói là trong khi tỷ lệ tham gia BHYT ở các khối trường học khác có sự tăng trưởng ở các năm gần đây, nhưng với khối các trường Đại học, cao đẳng, tỷ lệ tham gia luôn ở khoảng 90% và rất khó tăng lên. Cụ thể, năm 2016-2017, tỷ lệ sinh viên tham gia BHYT tại Hà Nội là 90,1%, năm 2017-2018 là 89,6% và năm 2019-2020 đạt trên 91%. Từ những dữ liệu thống kê, phân tích những đặc điểm tình hình tham gia BHYT của sinh viên tại Hà Nội sẽ phần nào cho thấy bức tranh toàn cảnh.

Những khó khăn đặc thù

Với gần 140 trường đại học, cao đẳng đóng trên địa bàn, số lượng sinh viên trên địa bàn Hà Nội lớn, nhưng phân bố ở các quận huyện không đều. Tại 03 quận: Cầu Giấy, Đống Đa, Hai Bà Trưng tập trung số sinh viên lớn nhất. Cụ thể, tại Cầu Giấy có 95.048 sinh viên, quận Hai Bà Trưng là 79.255 sinh viên, quận Đống Đa là 78.913 sinh viên. Các huyện ngoại thành có ít sinh viên hoặc thậm chí là không có.

Bên cạnh đó, không giống như ở các khối học khác (Tiểu học, THCS hay THPT), ở từng năm số lượng sinh viên có sự biến động tương đối lớn. Năm học 2016-2017, tổng số sinh viên trên địa bàn TP. Hà Nội là 518.359 em; năm học 2017-2018 là 485.606 và đến năm 2019-2020 giảm xuống chỉ còn 450.001 em. Nguyên nhân của sự biến động này xuất phát từ tình hình công tác tuyển sinh, chỉ tiêu tuyển sinh ở các trường đại học, cao đẳng mỗi năm mỗi khác. Thực tế, chỉ tiêu tuyển sinh chỉ ổn định tương đối ở một vài trường đại học lớn, nhóm còn lại có sự biến động tùy từng năm. Việc trường cao đẳng tuyển được ít sinh viên hoặc thậm chí là không tuyển sinh được cũng không phải là hiếm gặp trong bối cảnh hiện nay. Thực tế này khiến cơ quan BHXH gặp nhiều khó khăn trong việc tổng hợp số liệu, xác định chính xác số sinh viên phải tham gia, căn cứ tính tỷ lệ bao phủ trên tổng số sinh viên… Nhân lực làm công tác thu BHXH, BHYT tại các quận, huyện vốn mỏng, kiêm nhiệm nhiều công việc, trong khi công tác tuyển sinh, nhập học của các trường đại học, cao đẳng có thể kéo dài, qua các đợt khác nhau, dẫn đến khó khăn trong tổng hợp thống kê cũng như thực hiện quy trình thu BHYT theo quy định.

Cũng tại các trường cao đẳng, ngoài việc công tác tuyển sinh sinh viên hàng năm không ổn định, công tác phối hợp từ phía các nhà trường với cơ quan BHXH cũng khá hạn chế, đa phần thiếu nhân lực chuyên trách hoặc nhân lực được giao đầu mối thực hiện thiếu sự sâu sát trong phối hợp, thiếu kinh nghiệm với việc thu BHYT sinh viên. Tại Hà Nội, tỷ lệ tham gia BHYT của sinh viên tại một số huyện ngoại thành rất thấp như: Sóc Sơn, Ba Vì, Đan Phượng… và chủ yếu các trường cao đẳng đóng tại địa bàn này.

Tại một số quận nội thành, dù lực lượng sinh viên tập trung đông, áp lực thực hiện lớn, song tỷ lệ tham gia đạt tương đối tích cực. Tiêu biểu như quận Cầu Giấy với 95.048 sinh viên, tỷ lệ tham gia đạt 94,29%; quận Hai Bà Trưng với 79.255 sinh viên, tỷ lệ tham gia đạt 91,66%; quận Đống Đa với 78.913 sinh viên, tỷ lệ tham gia là 89,59%... Dù vậy, nỗ lực tăng bao phủ với số còn lại là không dễ. Số lượng trường học nói chung và đại học, cao đẳng nói riêng, tập trung đông ở một số quận, huyện gây áp lực rất lớn trong việc tổ chức thực hiện. Công tác triển khai BHYT học sinh, sinh viên phải thực hiện trong một khoảng thời gian ngắn, ở thời điểm đầu năm học trong khi lực lượng viên chức làm công tác thu vốn mỏng, phải kiêm nhiệm nhiều đầu việc và vẫn phải đảm bảo các nội dung công việc thường xuyên như kiểm tra, đối chiếu, tổng hợp các đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN trong các đơn vị, doanh nghiệp; đôn đốc, tổ chức thực hiện thu, thu nợ BHXH, BHYT, BHTN theo chỉ tiêu kế hoạch được giao…Việc tổng hợp dữ liệu thu, cấp thẻ BHYT của nhóm sinh viên năm thứ nhất đến từ nhiều tỉnh, thành phố cũng phức tạp hơn, dữ liệu thông tin cấp thẻ do nhà trường cung cấp được kiểm tra, rà soát, cập nhật trên cơ sở hệ thống dữ liệu hộ gia đình nhằm đảm bảo mỗi học sinh, sinh viên được cấp một mã số BHXH, một thẻ BHYT duy nhất.

Vấn đề đặt ra

Việc thực hiện BHYT với học sinh, sinh viên nói chung và nhất là nhóm sinh viên mang nhiều ý nghĩa quan trọng, đảm bảo thực hiện nghiêm Luật BHYT, tạo nền tảng bền vững tăng diện bao phủ BHYT toàn dân trên địa bàn. Xuất phát từ thực tiễn, nguyên nhân của những hạn chế đã nêu trên, BHXH thành phố Hà Nội đã, đang và sẽ tiếp tục tập trung thực hiện một số giải pháp:

Chủ động phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Đảng ủy khối các trường Đại học, Cao đẳng, Ban thực hiện chính sách BHXH, BHYT cấp huyện, Ủy ban nhân dân các quận, huyện, thị xã, các Phòng Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo mạnh trong việc triển khai thực hiện BHYT học sinh, sinh viên như giao chỉ tiêu tham gia BHYT cho các cơ sở giáo dục, coi đây là một trong những nhiệm vụ của nhà trường, gắn với việc bình xét thi đua và việc chấp hành pháp luật của học sinh, sinh viên. Việc thực hiện hiệu quả BHYT với nhóm học sinh, sinh viên sẽ góp phần tăng đáng kể tỷ lệ bao phủ BHYT trên địa bàn – một trong những chỉ tiêu đã được Chính phủ quán triệt thực hiện và các địa phương phải hoàn thành.

Phối hợp chặt chẽ với các trường học, bám sát kế hoạch tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn từ đó có kế hoạch vận động, tăng cường truyền thông về tính nhân văn, tính cộng đồng của chính sách BHYT, về trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền lợi khi tham gia BHYT học sinh, sinh viên theo quy định của Luật BHYT. Đồng thời bố trí, phân công cán bộ BHXH chuyên quản phụ trách các cơ sở giáo dục trên tinh thần rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm nhằm đảm bảo bám sát, nắm bắt tình hình, đôn đốc, hỗ trợ các cơ sở giáo dục thực hiện đúng, đủ việc kê khai, thu nộp BHYT học sinh, sinh viên. Những năm qua, với việc ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thu, cấp thẻ BHYT học sinh, sinh viên, trọng tâm là giao dịch hồ sơ điện tử đã hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi đối với các nhà trường trong việc kê khai, nộp hồ sơ gia hạn và cấp thẻ BHYT học sinh, sinh viên, tiết kiệm thời gian, chi phí của nhà trường.

Trong công tác BHYT học sinh, sinh viên, BHXH thành phố Hà Nội đồng thời xác định nâng cao trách nhiệm trong công tác phối hợp với ngành y tế nhằm tổ chức tốt công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh, sinh viên; với kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu được trích từ phần đóng BHYT của học sinh, sinh viên để lại cho nhà trường đã kịp thời hỗ trợ các em khi xảy ra tai nạn hoặc ốm đau - đây cũng là quyền lợi chăm sóc y tế học đường góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ cho đất nước của chính sách BHYT chỉ thực hiện đối với nhóm học sinh, sinh viên.

Ngày 24/7/2020, BHXH TP.Hà Nội đã có văn bản chỉ đạo công tác BHYT học sinh, sinh viên; yêu cầu BHXH các quận, huyện, thị xã báo cáo UBND các quận, huyện thị xã giao chỉ tiêu tham gia BHYT 100% cho các cơ sở giáo dục, có văn bản đôn đốc các cơ sở giáo dục có tỷ lệ tham gia BHYT học sinh, sinh viên thấp. Đồng thời BHXH huyện cử cán bộ chuyên quản công tác thu BHYT đến tận các trường học, đôn đốc, nắm bắt tình hình, hỗ trợ các trường trong công tác BHYT học sinh, sinh viên, hướng dẫn việc kê khai, lập danh sách đúng quy định; kịp thời trích chuyển kinh phí chăm sóc sức khỏe đúng quy định cho các trường.

Nguyễn Đức Hòa

Giám đốc BHXH TP.Hà Nội

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam