Thực hiện chính sách BHXH năm 2018: Kết quả, vấn đề đặt ra và giải pháp năm 2019

25/02/2019 16:44:55

Trưởng Ban thực hiện chính sách BHXH, BHXH Việt Nam Điều Bá Được phát biểu tại Hội thảo “Giải pháp mở rộng diện bao phủ BHXH với lao động phi chính thức” do Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội tổ chức.

Tình hình và kết quả thực hiện chính sách BHXH năm 2018

Năm 2018, Đề án cải cách chính sách tiền lương và Đề án cải cách chính sách BHXH đã được thảo luận và thông qua tại Hội nghị Trung ương 7 (khóa XII), Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành các Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động (NLĐ) trong doanh nghiệp; Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH (Nghị quyết số 28-NQ/TW) với mục tiêu tiến tới thực hiện BHXH toàn dân đây là những chủ trương lớn có tính đột phá của Đảng và Nhà nước ta thể hiện sự quan tâm toàn diện đến yếu tố con người trong công cuộc xây dựng, phát triển bền vững đất nước.

Đóng góp vào công tác xây dựng, hoạch định chính sách, pháp luật về BHXH và các chính sách pháp luật khác, BHXH Việt Nam đã tích cực, chủ động phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng, ban hành 57 văn bản tham gia xây dựng: Đề án cải cách chính sách tiền lương, BHXH; đề án giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH; dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH; tham gia xây dựng, sửa đổi 11 Nghị định; 7 Thông tư về các nội dung xây dựng Bộ luật lao động (sửa đổi); văn bản hướng dẫn Luật Việc làm về BHTN; dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật BHXH về BHXH bắt buộc đối với người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam; dự thảo Nghị định điều chỉnh lương hưu đối với lao động nữ bắt đầu hưởng lương hưu trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2021; rà soát, tham gia dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư số 59/TTBLĐ-TB&XH về BHXH bắt buộc; dự thảo Hiệp định song phương về BHXH giữa Việt Nam - Hàn Quốc, Việt Nam và Cộng hòa Liên bang Đức; dự thảo Nghị định và Thông tư hướng dẫn điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng; dự thảo Nghị định quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài (thay thế Nghị định số 95/2013/NĐ-CP và Nghị định số 88/2015/NĐ-CP); dự thảo thông tư sửa đổi Thông tư số 14/TT-BYT hướng dẫn quy định chi tiết thi hành Luật BHXH và Luật ATVSLĐ thuộc lĩnh vực y tế; dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 105/2014/NĐ-CP ngày 15/11/2014 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT; dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế…

Xây dựng 6 báo cáo quan trọng phục vụ cho công tác giám sát, quản lý quỹ BHXH và công tác xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật về BHXH, bao gồm:

- Báo cáo tình hình thực hiện chính sách, chế độ BHXH, quản lý và sử dụng quỹ BHXH năm 2017 để Chính phủ báo cáo Quốc hội hàng năm theo quy định của Luật BHXH;
- Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến các Đoàn giám sát của Quốc hội, Chính phủ, Hội đồng quản lý quỹ BHXH về tình hình thực hiện chính sách, chế độ BHXH, quản lý và sử dụng Quỹ BHXH, BHTN hàng năm;
- Báo cáo tình hình hoạt động của các quỹ BHXH, BHTN, BHYT gửi Tổng Thư ký Quốc hội kịp thời phục vụ các kỳ họp Quốc hội;
- Báo cáo tình hình thực hiện chính sách BHTN từ năm 2009 đến nay gửi Ủy ban kinh tế Quốc hội khóa XIV;
- Báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết số 70/NQ-CP ngày 01/11/2012 của Chính Phủ ban hành chương trình hành động của Chính Phủ thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 01/6/2012 của Ban chấp hành Trung ương đảng khóa XI về một số vấn đề chính sách xã hội giai đoạn 2012-2020.
- Các báo cáo cung cấp số liệu, thông tin, phân tích tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHTN phục vụ cho các cơ quan chức năng trong việc nghiên cứu, xây dựng mới hoặc sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật về BHXH và các chính sách, pháp luật khác.
Các nội dung tham gia của BHXH Việt Nam đều được tổng hợp trong quá trình tổ chức thực hiện là cơ sở thực tiễn quan trọng đóng góp có hiệu quả trong việc xây dựng, hoạch định chính sách, pháp luật về BHXH, BHTN và các chính sách, pháp luật khác.
Về ban hành văn bản hướng dẫn, chỉ đạo nghiệp vụ thực hiện các chế độ BHXH: Năm 2018, BHXH Việt Nam đã ban hành 12 văn bản hướng dẫn, chỉ đạo nghiệp vụ, chấn chỉnh, phòng chống thất thoát quỹ BHXH, BHTN; tổng hợp ban hành 11 văn bản đề nghị các bộ ngành hướng dẫn xử lý những vấn đề vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện Luật BHXH, Luật ATVSLĐ, Luật việc làm như: giải quyết khu vực 1 lần đối với người đã được giải quyết hưởng lương hưu trước ngày 01/01/2016, giải quyết và chi trả lương hưu đối với người bị phạt tù giam trước và sau ngày 01/01/2016 và nhiều nội dung vướng mắc khác vượt quá thẩm quyền giải quyết của BHXH Việt Nam. Công tác giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, BHYT, BHTN được thực hiện kịp thời, đúng quy trình, quy định của pháp luật, đồng thời tiếp tục thực hiện cải cách thủ tục hành chính (TTHC), ứng dụng CNTT thực hiện giao dịch điện tử trong giải quyết hưởng và chi trả tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các tổ chức, cá nhân tiếp cận với BHXH.
Kết quả giải quyết hưởng các chế độ BHXH năm 2018
Theo ước tính toàn ngành đã giải quyết: 122.843 người hưởng chế độ hưu trí, tử tuất, tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp hàng tháng, giảm 18% so với năm 2017 (trong đó hưởng lương hưu là 99.290 người, giảm 22% so với năm 2017); 810.033 người hưởng các chế độ BHXH một lần, tăng 17% so với năm 2017 (trong đó hưởng BHXH một lần là 695.363 người, tăng 23% so với năm 2017); 9.750.393 người hưởng các chế độ ốm đau- thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe người tăng 6,28% so với năm 2017. Tiếp nhận và giải quyết kịp thời gần 4.000 công văn, đơn thư, tham gia tiếp công dân và giải quyết nhiều trường hợp phức tạp đơn, thư khiếu nại, tố cáo kéo dài.
Hiện nay, toàn ngành đang quản lý và chi trả cho hơn 3 triệu người hưởng các chế độ BHXH hàng tháng, phương thức chi trả được thực hiện bằng nhiều hình thức, linh hoạt cho người hưởng; đã có 63/63 tỉnh, thành phố thực hiện chi trả các chế độ BHXH qua cơ quan bưu điện với 11.164 xã, phường (đạt tỷ lệ 100%); số người nhận lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp thất nghiệp qua thẻ ATM trên cả nước chiếm khoảng 21% tổng số người hưởng các chế độ. BHXH Việt Nam đang tiếp tục phối hợp với Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam thực hiện mở rộng phương án ứng dụng CNTT trong công tác chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng bằng tiền mặt (sử dụng Thẻ chi trả để nhận tiền thay thế cho phiếu lĩnh lương hưu, trợ cấp BHXH, chứng minh thư nhân dân hoặc giấy tờ tùy thân có ảnh) tạo thuận tiện, đơn giản về thời gian, địa điểm nhận tiền, việc quản lý người hưởng đang được quan tâm, chỉ đạo quản lý chặt chẽ hơn, dữ liệu người hưởng phải được rà soát, quản lý tập trung khoa học, chính xác.
Vấn đề đặt ra và giải pháp năm 2019
Vấn đề mấu chốt đặt ra đối với ngành BHXH kể từ năm 2019 và những năm tiếp theo là phải tổ chức thực hiện thắng lợi các nội dung cải cách BHXH mà Nghị quyết số 28-NQ/TW đã chỉ ra nhằm mục tiêu hướng tới BHXH toàn dân. Để thực hiện cần tập trung vào một số giải pháp chủ yếu sau đây:
Một là, đổi mới công tác truyền thông các nội dung cải cách BHXH theo Nghị quyết số 28-NQ/TW đến nhóm người có ảnh hưởng lớn đến toàn xã hội như: đại biểu quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội; cấp ủy, chính quyền các cấp; những người có uy tín trong khu dân cư: già làng, trưởng thôn, trưởng bản; người có uy tín trong các tôn giáo, dân tộc, các hội nghề nghiệp, các tổ chức đoàn thể…; người làm công tác quản lý nhà nước về BHXH, người làm công tác tổ chức thực hiện chính sách BHXH, đặc biệt người làm công tác truyền thông về BHXH. Xác định đây chính là lực lượng chủ lực, nòng cốt trên mặt trận truyền thông về BHXH
cần phải được trang bị đầy đủ nhất để họ thể hiện vai trò và trách nhiệm đóng góp với xã hội;
Hai là, chỉ đạo tổng rà soát hệ thống chính sách, pháp luật về BHXH, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, BHTN nhằm tổng kết thực tiễn, làm rõ hơn những vấn đề bất cập, chỉ ra nguyên nhân và tiếp tục đề xuất, tham gia có hiệu quả vào sửa đổi, bổ sung các quy định cụ thể trong Luật BHXH và pháp luật có liên quan theo tinh thần cải cách BHXH đã nêu trong Nghị quyết số 28-NQ/TW;
Ba là, chỉ đạo tổng rà soát toàn bộ hệ thống các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thực hiện Luật BHXH, Luật việc làm, Luật an toàn vệ sinh lao động thuộc thẩm quyền ban hành của BHXH Việt Nam. Xây dựng hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về BHXH kết nối, liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác, thực hiện Chính phủ điện tử; tái cấu trúc các quy trình nghiệp vụ theo tinh thần cải cách thủ tục hành
chính, ứng dụng CNTT và thực hiện giao dịch điện tử trong tất cả các khâu nghiệp vụ tạo điều kiện thuận lợi nhất giúp tổ chức, cá nhân khi tiếp cận với BHXH;
Bốn là, tăng cường công tác quản lý người hưởng các chế độ BHXH, BHTN khắc phục triệt để những vấn đề tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý người hưởng thời gian vừa qua; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, chủ động thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống thất thoát các quỹ BHXH, BHTN;
Năm là, tăng cường công tác phối hợp giữa các đơn vị trong và ngoài ngành, tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của các Bộ Ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp đối với công tác BHXH hướng tới mục tiêu thực hiện BHXH toàn dân.
Sáu là, rà soát chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế trong toàn ngành BHXH thực hiện tinh gọn, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả theo tinh thần “Trung ương tinh, Tỉnh mạnh, Huyện toàn diện, Xã bám cơ sở” hướng tới sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp theo đúng chỉ đạo của Đảng và Chính phủ.
Một số kiến nghị
- Đề nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sớm ban hành Bộ tài liệu tuyên truyền về Nghị quyết số 28-NQ/TW để phục vụ cho công tác truyền thông thống nhất trong cả nước. Đồng thời, đề nghị Bộ đưa vào kế hoạch cung cấp thông tin, trang bị kiến thức về cải cách BHXH đến các đại biểu dân cử, đến lực lượng truyền thông chủ lực và sớm triển khai thực hiện. Đồng thời, đề nghị sớm ban hành Thông tư hướng dẫn công tác thống kê về BHXH, BHTN; ban hành bộ chỉ tiêu đánh giá mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp với cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan tổ chức thực hiện BHXH.
- Để bảo đảm tính đồng bộ trong thực hiện cải cách BHXH theo tinh thần Nghị quyết số 28-NQ/TW, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chức năng tổ chức tổng rà soát toàn bộ hệ thống chính sách, pháp luật về an sinh xã hội (có bao nhiêu chính sách; điều chỉnh nhóm đối tượng nào; nguồn kinh phí do NSNN cấp, do xã hội hóa; cơ quan chịu trách nhiệm quản lý nhà nước; cơ quan tổ chức thực hiện; tổ chức bộ máy, biên chế, chi phí quản lý, hiệu quả) trên cơ sở kết quả rà soát đề xuất việc phân loại đối tượng tham gia, đối tượng thụ hưởng, cơ chế chính sách đóng, hưởng, nguồn kinh phí do NSNN cấp hàng năm; tổ chức bộ máy, biên chế hưởng lương từ NSNN để thống nhất quản lý, tinh gọn bộ máy tổ chức và biên chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện chính sách an sinh xã hội thống nhất, chặt chẽ, tránh lãng phí./.

Th S. Điều Bá Được, Trưởng Ban Thực hiện chính sách BHXH, BHXH Việt Nam

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam