Thực hiện tốt công tác kiểm tra

05/08/2014 18:52:37
Đảng cầm quyền phải “lựa chọn người, thiết lập chế độ trách nhiệm cá nhân đối với công việc đang làm, kiểm tra công việc thực tế. Mấu chốt toàn bộ công tác của chính sách hiện nay là ở đấy, vẫn ở đấy và chỉ có ở đấy. Nếu như các cán bộ lãnh đạo, các cơ quan của Đảng và Nhà nước chỉ “bù đầu bù tai” vào những công việc vụn vặt, chìm đắm trong “cái biển” giấy tờ và cái vũng bùn chủ nghĩa quan liêu mà quên mất nhiệm vụ trọng tâm: lựa chọn cán bộ, kiểm tra, kiểm soát, phát triển kinh tế, thì tất cả mệnh lệnh, quyết định chỉ là mớ giấy lộn”. (V.I.Lênin)

Kiểm tra là công việc bình thường, đòi hỏi khách quan, không thể thiếu được đối với Đảng cầm quyền và những người xã hội chủ nghĩa. Trong quá trình quản lý đất nước và phát triển kinh tế - xã hội, sau khi đường lối và phương hướng đã được thông qua thì nhiệm vụ tổ chức thực hiện phải được đặt lên hàng đầu và việc lựa chọn người và kiểm tra thực hiện là vấn đề then chốt, trọng tâm của lãnh đạo. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi. Song từ nguồn gốc đi đến thắng lợi thật sự, còn phải tổ chức, còn phải đấu tranh. Khi đã có chính sách đúng, thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó là do cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ và do nơi kiểm tra. Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng thành vô ích”(1).
Vai trò, sứ mệnh của kiểm tra là vô cùng to lớn. “Muốn  biết các nghị quyết có được thi hành không, thi hành có đúng không; muốn biết ai ra sức làm, ai làm cho qua chuyện, chỉ có một cách là khéo kiểm soát. Kiểm soát khéo, bao nhiêu  khuyết điểm lòi ra hết, hơn nữa kiểm tra khéo về sau khuyết điểm nhất định bớt đi”(2). Theo Hồ Chí Minh, không có nhân dân thì Đảng và Chính phủ không đủ lực lượng và “vấn đề cán bộ quyết định mọi việc”; “muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”. Nhưng bản thân nhân dân và cán bộ, nếu không có sự lãnh đạo và tổ chức, thì không có sức mạnh thật sự. Thực hiện kiểm tra trong quy trình lãnh đạo mới huy động được tinh thần và lực lượng to tát của nhân dân, mới biết rõ năng lực và khuyết điểm của cán bộ, mới sửa chữa và giúp đỡ kịp thời.
Như vậy, mục đích của công tác kiểm tra là giúp cho Đảng nắm chắc được tình hình, chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng; để lãnh đạo, xem xét những nghị quyết, chỉ thị của Đảng có được thi hành đúng không, biết rõ được ưu điểm và khuyết điểm của các mệnh lệnh và nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước đã ban hành. Kiểm tra góp phần ngăn ngừa, tiêu diệt bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy. Theo Hồ Chí Minh, “nếu tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũng như có ngọn đèn “pha”. Bao nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm và khuyết điểm, bao nhiêu cán bộ chúng ta đều thấy rõ. Có thể nói rằng: chín phần mười khuyết điểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra”. Ngọn đèn pha kiểm tra sẽ giúp Đảng bắt hết những con sâu, cả bầy sâu, làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh. Kiểm tra, xét đến cùng, mang giá trị nhân văn cao cả và đích thực. Bởi vì, kiểm tra là để phát hiện, uốn nắn, ngăn ngừa, đẩy lùi cái xấu và đắp bồi cái tốt; để sự lãnh đạo của Đảng đúng đắn hơn, ngày càng hoàn thiện; đó là một cách yêu dấu cán bộ, dạy dỗ đảng viên, giúp cho cán bộ, đảng viên tránh rơi vào vũng bùn của chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa quan liêu.
Kiểm tra có ý nghĩa to lớn như vậy nhưng trên thực tế không phải tổ chức, cán bộ lãnh đạo nào cũng quan tâm đến công tác kiểm tra, coi kiểm tra là mắt khâu quan trọng trong phương thức lãnh đạo của Đảng. Hồ Chí Minh chỉ ra rằng “một số cấp ủy đảng coi nhẹ và không lãnh đạo công tác kiểm tra. Thậm chí có ủy viên tỉnh và huyện cho công tác kiểm tra là “vạch lá tìm sâu”, làm giảm thành tích của địa phương mình”. Đó là thành kiến sai lầm cần phải sửa chữa. Trong nhiều bài viết của mình, Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng “nhiều nơi cán bộ lãnh đạo chỉ lo khai hội và thảo nghị quyết, đánh điện và gửi chỉ thị, sau đó họ không biết gì đến những nghị quyết đó thi hành đến đâu, có những khó khăn, trở ngại gì, dân chúng có ra sức tham gia hay không. Họ quên mất kiểm tra. Đó là một sai lầm rất to. Vì thế mà “đầy túi quần thông cáo, đầy túi áo chỉ thị” mà công việc vẫn không chạy”. Thậm chí nghị quyết một đường, thi hành một nẻo. Thiếu kiểm tra, không kiểm tra và kiểm tra sơ sài, không đến nơi đến chốn là mắc bệnh quan liêu, một biểu hiện của thói “kiêu ngạo cộng sản”. Mà quan liêu là gốc rễ, đẻ ra tham ô, tham nhũng, lãng phí. Như vậy, không quan tâm thật sự đến công tác kiểm tra sẽ đẻ ra nhiều thứ bệnh khác, làm cho Đảng tự hủy hoại, mất sức chiến đấu, không còn khả năng lãnh đạo cách mạng, mất dần niềm tin của nhân dân. Mà mất lòng tin của nhân dân là mất tất cả.
Kiểm tra là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết, nhưng phải có nguyên tắc và cách kiểm tra đúng đắn, phù hợp thì mới có kết quả. Bảo đảm tính đảng, tính khoa học, tính thực tế và đường lối quần chúng là những nguyên tắc quan trọng hàng đầu trong công tác kiểm tra. Phải căn cứ vào Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng; đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân để đánh giá, xem xét, kết luận. Một người có tính đảng, một công việc có tính đảng là vô luận lúc nào, ở đâu đều phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích cá nhân ra sau; đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên hết. Việc gì cũng phải điều tra rõ ràng, cẩn thận và phải làm đến nơi đến chốn; lý luận và thực hành phải luôn đi đôi với nhau. Hồ Chí Minh yêu cầu: “các ủy viên và cán bộ kiểm tra phải học tập và thấm nhuần đường lối, quan điểm của Đảng, phải luôn luôn chú ý nâng cao khả năng chuyên môn, phải cố gắng công tác, phải trau dồi đạo đức cách mạng. Đặc biệt là phải nâng cao ý thức tổ chức và kỷ luật, phải thật thà tự phê bình và phê bình để làm gương mẫu trong việc chấp hành kỷ luật của Đảng”(3).
Tính đảng gắn chặt với tính khoa học. Không bảo đảm tính đảng thì không có chất lượng khoa học; tính khoa học càng cao thì tính đảng càng đậm nét. Tính khoa học là phải xuất phát từ thực tế. Đảng có hiểu rõ tình hình thì đặt chính sách mới đúng. Mà muốn Đảng hiểu rõ thì đảng viên và cán bộ phải điều tra và báo cáo rõ ràng tình hình từng xã, từng huyện, từng tỉnh, từng khu. Kiểm tra đòi hỏi tinh thần trách nhiệm, chấp hành tốt mệnh lệnh và chỉ thị, khắc phục khó khăn, đi sâu, đi sát thực tế, thường xuyên kiểm tra đôn đốc, chống quan liêu đại khái. Khi bàn về cách kiểm tra, Hồ Chí Minh nêu rõ: “1. Kiểm tra phải có hệ thống, nghĩa là khi đã có nghị quyết thì phải lập tức đốc thúc sự thực hành nghị quyết ấy, phải biết rõ sự sinh hoạt và cách làm việc của cán bộ và nhân dân địa phương ấy. Có như thế mới kịp thời thấy rõ những khuyết điểm và những khó khăn, để sửa đổi các khuyết điểm và tìm cách giúp đỡ để vượt qua mọi sự khó khăn. 2. Kiểm tra không nên chỉ bằng cứ vào các tờ báo cáo, mà phải đi đến tận nơi”(4).
Nội dung kiểm tra phải toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, các hoạt động, cả cá nhân và tổ chức. Nhưng trước hết và xuyên suốt là “Đảng phải luôn luôn xét lại những nghị quyết và những chỉ thị của mình đã thi hành như thế nào. Nếu không vậy thì những nghị quyết và chỉ thị đó sẽ hóa ra lời nói suông mà còn hại đến lòng tin cậy của nhân dân đối với Đảng”(5). Lãnh đạo các cấp phải phân công nhau đi xuống cơ sở để kiểm tra đôn đốc việc thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước trong tất cả các lĩnh vực sản xuất, chiến đấu, phòng chống thiên tai, việc thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, chống bệnh quan liêu; kiểm tra việc giữ bí mật của Đảng và Nhà nước; kiểm tra việc học tập và sự tiến bộ của mọi người, giúp đỡ người tiến bộ ít, khen ngợi người tiến bộ nhiều; kiểm tra, tổng kết phong trào thi đua để phổ biến kinh nghiệm, khen thưởng những người kiểu mẫu, nâng đỡ những người kém cỏi. Phải kiểm tra công tác của cán bộ, nếu chỉ nghe báo cáo, có khi cán bộ báo cáo không đúng thì lãnh đạo sẽ sai lệch.
Kiểm tra phải có kết luận, không kết luận coi như chưa kiểm tra. Kết luận sau kiểm tra phải được tiến hành công khai, minh bạch, trao đổi thẳng thắn, dân chủ và khi cấp có thẩm quyền quyết định phải được thông báo rộng rãi nhằm tạo bầu không khí tâm lý tin tưởng và đoàn kết. Mọi khuyết điểm, sai lầm được kết luận rõ ràng và tùy theo mức độ để xử lý. Kiểm tra nhìn chung nhằm phòng ngừa tiêu cực, phát huy nhân tố tích cực, có mục đích thúc đẩy và giáo dục đảng viên, cán bộ làm tròn nhiệm vụ đối với Đảng, Nhà nước, làm gương mẫu cho nhân dân. Do đó, mà góp phần vào việc củng cố Đảng về tư tưởng và tổ chức. Tuy nhiên, khi đã phát hiện ra sai lầm, khuyết điểm thì phải khắc phục, sửa chữa bằng nhiều cách khác nhau. Theo Hồ Chí Minh, “sửa chữa sai lầm cố nhiên cần dùng cách giải thích, thuyết phục, cảm hóa, dạy bảo. Song không phải tuyệt nhiên không dùng xử phạt. Lầm lỗi có việc to, việc nhỏ. Nếu nhất luật không xử phạt thì sẽ mất cả kỷ luật, sẽ mở đường cho bọn cố ý phá hoại. Vì vậy, hoàn toàn không xử phạt là không đúng”(6). Kiểm tra phát hiện sai lầm thì “nơi nào sai lầm, ai sai lầm, thì lập tức sửa chữa. Kiên quyết chống thói nể nang và che giấu, chống thói “trước mặt thì nể, kể lể sau lưng”(7). Khen chê, thưởng phạt phải công tâm, khách quan, đúng theo Điều lệ Đảng, pháp luật Nhà nước. Phê bình, kỷ luật đúng, người bị phê bình, kỷ luật cũng tâm phục, khẩu phục, chẳng những không làm giảm thể diện và uy tín của cán bộ, của Đảng, trái lại, làm cho sự lãnh đạo mạnh mẽ hơn, thiết thực hơn, uy tín và thể diện càng tăng thêm. Khen không đúng thì  phản tác dụng.
Sự nể nang, né tránh, “dĩ hòa vi quý”, kỷ luật không nghiêm biểu hiện nhiều dạng khác nhau. “Nhiều nơi các đồng chí phạm lỗi, nhưng không bị trừng phạt xứng đáng, có đồng chí bị hạ tầng công tác nơi này, đi nơi khác lại ở nguyên cấp cũ hay chỉ bị hạ tầng công tác theo hình thức, nhưng vẫn ở cấp bộ cũ làm việc. Có đồng chí đáng phải trừng phạt, nhưng vì cảm tình nể nang, chỉ phê bình, cảnh cáo qua loa cho xong chuyện. Thậm chí còn có nơi che đậy cho nhau, tha thứ lẫn nhau, lừa dối cấp trên, giấu giếm Đoàn thể. Thi hành kỷ luật như vậy làm cho các đồng chí không những không biết sửa lỗi mình mà còn khinh thường kỷ luật. Tai hại hơn nữa, nếu kỷ luật của Đoàn thể lỏng lẻo, những phần tử phản động sẽ có cơ hội chui vào hàng ngũ ta để phá hoại Đoàn thể ta”(8).
Đối với con người nói chung, cán bộ, đảng viên nói riêng, quan trọng nhất là lòng tự giác. Pháp luật là cần thiết, nhưng trong một số trường hợp, đạo lý còn quan trọng hơn, thiêng liêng hơn, sâu xa, tạo niềm tin bền vững hơn. Tự giác là một biểu hiện của đạo lý. Đương nhiên, ở đời không thể chỉ trông vào tự giác được. Nếu vi phạm pháp luật Nhà nước thì phải xử lý theo pháp luật, cần thì đưa ra tòa. “Pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào và làm nghề nghiệp gì”(9). Còn vi phạm kỷ luật Đảng thì phải xử lý nghiêm minh theo kỷ luật Đảng. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Muốn chỉnh đốn chi bộ tốt, thì những phần tử xấu phải xử trí đúng mức: cần đuổi ra khỏi Đảng thì đuổi ra, cần cách chức thì phải cách chức, cần hạ tầng công tác thì hạ tầng công tác, có thể giáo dục thì giáo dục”(10).
Tóm lại, theo quan điểm Hồ Chí Minh, công tác kiểm tra của Đảng có một vị trí, ý nghĩa vô cùng quan trọng. Lãnh đạo mà không kiểm tra có nghĩa là không lãnh đạo. Bởi vì vạch ra đường lối đúng có ý nghĩa quan trọng hàng đầu, nhưng quyết định nhất là đường lối đó có đi vào cuộc sống hay không; đi vào đến đâu; cán bộ, đảng viên triển khai đường lối của Đảng, chính sách của nhà nước như thế nào, thuận lợi, khó khăn ra sao; ai làm tốt, ai làm không tốt,.v.v… Tất cả những câu hỏi đó chỉ được trả lời qua công tác kiểm tra. Tuy nhiên, không phải cứ kiểm tra là có kết quả và giải quyết được mọi vấn đề. Nếu kiểm tra sơ sài, không theo đúng nguyên tắc, không có nội dung, không có phương pháp khoa học, tổ chức và đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra không được chuẩn bị chu đáo, kiểm tra rồi không có kết luận rõ ràng, không có các hình thức khen thưởng, kỷ luật phù hợp... thì không những không mang lại kết quả tốt đẹp, mà có khi còn phản tác dụng, có hại cho Đảng.
Trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta rất chú trọng công tác kiểm tra. Bên cạnh một số kết quả đạt được, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng cũng còn nhiều hạn chế. Đại hội XI của Đảng chỉ rõ: “Nhiều cấp ủy, tổ chức đảng chưa làm tốt công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng, chất lượng và hiệu quả kiểm tra, giám sát chưa cao; chưa coi trọng việc kiểm tra, giám sát việc thực hiện đường lối, chủ trương, chỉ thị, nghị quyết, thi hành Điều lệ Đảng, kiểm tra, giám sát phòng ngừa tiêu cực và phát huy nhân tố tích cực. Nhiều khuyết điểm, sai lầm của đảng viên và tổ chức đảng chậm được phát hiện. Tình trạng thiếu trách nhiệm, cơ hội, suy thoái đạo đức, lối sống vẫn diễn ra khá phổ biến trong một bộ phận cán bộ, đảng viên. Kỷ luật, kỷ cương ở nhiều tổ chức đảng không nghiêm. Sự đoàn kết, nhất trí ở không ít cấp ủy chưa tốt”(11). Hiện nay, cùng với việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XI, chúng ta đang tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo Chỉ thị 03-CT/TW và triển khai Nghị quyết Trung ương 04. Đây là những công việc đỏi hỏi tính tự giác của mỗi người nhưng không chỉ trông chờ vào tính tự giác. Phải tiến hành đồng bộ các giải pháp, tạo ra sức mạnh tổng lực, trong đó có việc giám sát của nhân dân, của Mặt trận, của báo chí, công luận lên án và công tác kiểm tra. Trong bốn nhóm giải pháp của Nghị quyết Trung ương 04 có đề cập “tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí”. Đây là việc làm cần thiết, đòi hỏi khách quan trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Tuy nhiên, cần phải quán triệt sâu sắc những quan điểm của Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra, mà trước hết là quyết tâm chính trị cao và vận dụng sáng tạo trong tình hình hiện nay thì mới đạt kết quả như mong muốn./.

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam