Tìm hiểu về rác sinh hoạt và phân loại rác sinh hoạt tại nguồn

29/11/2018 16:35:13
Rác sinh hoạt hay chất thải rắn sinh hoạt là rác chất thải rắn phát sinh trong sinh hoạt thường ngày của con người. Rác sinh hoạt cần được quản lý chặt chẽ nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu tác động có hại đối với môi trường và sức khỏe con người; mọi hoạt động quản lý chất thải rắn sinh hoạt phải tuân thủ Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

(Ảnh minh họa)

Tại sao phải phân loại rác sinh hoạt tại nguồn?

Theo thông tin từ Bộ Tài nguyên Môi trường, trên cả nước, lượng rác tại các khu vực của nền kinh tế đã không ngừng gia tăng trong những năm qua (trung bình 10%/năm) với tỷ lệ gần 46% là rác sinh hoạt từ các đô thị, 17% từ hoạt động sản xuất công nghiệp và dự báo mỗi năm tỷ trọng này sẽ tăng lên 51% đối với các đô thị, 22% đối với các khu sản xuất công nghiệp. Tính riêng hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM, mỗi năm, thải ra khoảng hơn 30.000 tấn chất thải, bao gồm rác sinh hoạt, rác thải công nghiệp và rác thải y tế. Có 50 - 70% lượng rác thải chứa những hợp chất có thể tái chế và tạo ra nguồn năng lượng mới nhưng chỉ có khoảng 10% trong số này được tái chế và tái sử dụng.

Phân loại rác sinh hoạt tại nguồn là việc làm có nhiều ý nghĩa. Về mặt bảo vệ môi trường, làm tốt việc “biến rác thải thành một nguồn tài nguyên”, sẽ giảm được khối lượng rác phải chôn lấp, giảm khối lượng nước rỉ rác, giảm tác động tiêu cực đến môi trường (rủi ro trong quá trình xử lý nước rỉ rác, ô nhiễm nguồn nước ngầm, nước mặt, góp phần hạn chế hiệu ứng nhà kính do khí của bãi chôn lấp do diện tích bãi chôn lấp thu hẹp, giảm lượng khí làm ảnh hưởng đến tầng ozone...). Bên cạnh đó, tái sinh, tái chế rác giúp bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên bởi thay vì phải khai thác tài nguyên để sử dụng, thì có thể sử dụng các sản phẩm tái sinh, tái chế như một nguồn nguyên liệu thứ cấp. Về mặt kinh tế, phân loại rác giúp tạo nguồn nguyên liệu sạch cho sản xuất phân compost bởi rác sinh hoạt đô thị có 14-16 thành phần, trong đó phần lớn có khả năng tái sinh, tái chế như nylon, thủy tinh, nhựa, giấy, kim loại, cao su... ; kinh phí dành cho bãi chôn lấp, máy móc, công nghệ xử lý rác thải... hợp lý hơn. Về mặt xã hội, tuyên truyền và thực hiện tốt việc phân loại rác sinh hoạt tại nguồn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường.

Thí điểm phân loại rác sinh hoạt tại nguồn tại nguồn tại Việt Nam

TP.HCM bắt đầu thực hiện thí điểm phân loại rác sinh hoạt tại nguồn từ năm 2007 tại 06 quận, huyện (Quận 01, 04, 05, 06, 10 và huyện Củ Chi); sau đó, tiếp tục thực hiện tại các chợ đầu mối (Bình Điền, Tam Bình, Hóc Môn…). Rút kinh nghiệm từ quá trình thí điểm, ngày 14/11/2018, UBND TP.HCM chính thức ra Quyết định số 44/2018/QĐ-UBND quy định về phân loại rác sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn TP.HCM; theo đó, rác sinh hoạt được phân loại tại nguồn phù hợp với mục đích quản lý, xử lý thành các nhóm như sau: Nhóm chất thải hữu cơ dễ phân hủy (nhóm thức ăn thừa, lá cây, rau, củ, quả, xác động vật); nhóm chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế (nhóm giấy, nhựa, kim loại, cao su, nilon, thủy tinh); nhóm chất thải còn lại (không bao gồm chất thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình, chủ nguồn thải). Giai đoạn năm 2018 đến năm 2020, UBND quận, huyện triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn theo lộ trình quy định; sau năm 2020, việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn được triển khai trên toàn địa bàn Thành phố.

Chất thải rắn sinh hoạt tại hộ gia đình, chủ nguồn thải được lưu chứa trong các bao bì (túi rác), thiết bị phù hợp, đảm bảo vệ sinh môi trường. Trong đó, bao bì chưa được quy định màu sắc, song khuyến khích hộ gia đình, chủ nguồn thải sử dụng túi có màu trắng, màu xanh để chứa chất thải hữu cơ; sử dụng các loại túi có màu sắc khác (trừ màu trắng, màu xanh) để chứa chất thải còn lại; túi chứa chất chất thải hữu cơ hoặc túi chứa chất thải còn lại được phân biệt bằng các hình thức như dán nhãn, ghi dòng chữ trên túi, màu sắc túi hoặc đánh dấu để nhận biết trước khi chuyển đến điểm tập kết hoặc giao cho đơn vị thu gom, vận chuyển. Về thùng rác, khuyến khích sử dụng thiết bị lưu chứa là các thùng rác chuyên dùng của nhà sản xuất có màu xanh để chứa chất thải hữu cơ, thùng rác có màu xám để chứa chất thải còn lại.

Trong tổ chức thu gom, vận chuyển, đảm bảo tổ chức thu gom, vận chuyển riêng nhóm chất thải hữu cơ và nhóm chất thải còn lại. Đối với nhóm chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế (hay còn gọi là phế liệu), hộ gia đình, chủ nguồn thải có thể bán, cho các tổ chức, cá nhân thu mua phế liệu hoặc các tổ chức, cá nhân thu gom chất thải rắn sinh hoạt; trường hợp không bán hoặc cho tổ chức, cá nhân có nhu cầu thì chủ nguồn thải, hộ gia đình bỏ chung với thùng chứa rác còn lại. Tổ chức thu gom riêng chất thải rắn sinh hoạt sau phân loại: Chất thải hữu cơ tổ chức thu gom thứ 02, 04, 06, Chủ nhật trong tuần; chất thải còn lại tổ chức thu gom thứ 3, 5, 7 trong tuần. Trường hợp, các hộ gia đình khi có phát sinh chất thải đột xuất hay có khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh nhiều như có đám tiệc, ma chay, cưới hỏi, kinh doanh, dịch vụ ăn uống... và các chủ nguồn thải (là các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ... ) có nhu cầu được tổ chức thu gom hàng ngày 02 nhóm chất thải phát sinh phải thực hiện trả thêm chi phí dịch vụ thu gom, vận chuyển (hộ gia đình, chủ nguồn thải tự thỏa thuận với chủ thu gom, vận chuyển về tần suất và chi phí thu gom, vận chuyển tăng).

Hoàng Tùng (Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam