TP. Hồ Chí Minh bệnh tay chân miệng tăng đột biến

26/09/2018 16:10:19
Tại khoa Nhiễm - Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1, TP Hồ Chí Minh trong số 220 trẻ đang nằm viện điều trị thì có tới 179 trẻ bị tay chân miệng. Trước đó, TP. Hồ Chí Minh đã ghi nhận 1 trẻ tử vong do mắc bệnh này.

(ảnh minh họa)

Bác sĩ Trương Hữu Khanh - Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, BV Nhi đồng 1, cho biết trong 3 tuần gần đây, số ca bệnh tay chân miệng không chỉ tăng đột biến mà còn có nhiều trường hợp diễn tiến nặng. Hiện tại khoa Nhiễm - Thần kinh có ít nhất 8 trẻ thở máy, 4 trẻ phải lọc máu; phòng cấp cứu có khoảng 25-30 trẻ. Các bệnh nhi bị bệnh tay chân miệng cấp độ nặng được theo dõi sát sao. Trước đó, TP. Hồ Chí Minh đã ghi nhận một trẻ tử vong vì mắc tay chân miệng.  Số trẻ nhập viện do mắc bệnh này ngày càng dồn dập khiến cho khu vực khoa Nhiễm - Thần kinh bệnh viện trở nên quá tải; nhiều giường bệnh các bé phải nằm chung. Số lượng trẻ bị tay chân miệng phải điều trị nội trú tăng gấp 5 lần so với cùng thời điểm năm ngoái. Có đến trên 80% trẻ đang ở khoa Nhiễm - Thần kinh bị bệnh tay chân miệng (179 trẻ trên tổng số 220 trẻ).

Bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết, trong số các trường hợp bị bệnh tay chân miệng trong đợt cao điểm này, có đến 50% trường hợp được xác định mắc chủng Enterovirus 71 (EV71) – một chủng virus có độc tính mạnh, lây lan nhanh. Chính chủng virus EV71 gây ra các biến chứng, ảnh hưởng đến thần kinh, tim mạch, phù phổi, sốc, suy tim... dẫn đến tử vong.

Theo chuyên gia y tế, tác nhân gây bệnh là virus Coxsackie. Virus này có khả năng lây lan rất nhanh qua đường miệng hoặc các chất tiết từ mũi miệng hay phân của trẻ bệnh. Các đường lây truyền bệnh chủ yếu: Trẻ lành tiếp xúc trực tiếp với trẻ bệnh; bị nhiễm bệnh do hít phải nước bọt của trẻ bệnh văng ra trong lúc ho hay hắt hơi. Do trẻ lành cầm nắm đồ chơi hay chạm vào sàn nhà có dính nước bọt, chất tiết mũi họng của trẻ bệnh. Lây qua bàn tay của người chăm sóc trẻ. Virus xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc miệng hay ruột vào hệ thống hạch bạch huyết, từ đó phát triển rất nhanh gây ra các tổn thương da và niêm mạc.

Sốt là triệu chứng thấy rõ nhất ở bệnh tay chân miệng. Thường trẻ sốt nhẹ ở 37,5-38oC hoặc sốt cao 38-39oC. Loét miệng do các bóng nước đường kính 2-3 mm trên niêm mạc miệng vỡ ra tạo thành những vết loét, làm cho trẻ rất đau khi ăn và tăng tiết nước bọt. Bóng nước xuất hiện trên lòng bàn tay, lòng bàn chân, niêm mạc miệng, đầu gối, mông, ấn vào không đau. Một số trường hợp bóng nước xuất hiện rất ít xen kẽ với những hồng ban; hoặc không có bóng nước mà chỉ hồng ban đơn thuần, hay chỉ loét miệng đơn thuần. Đa số trường hợp bệnh tự khỏi, song nếu bệnh do tác nhân enterovirus 71, một số trẻ có biến chứng tim mạch hô hấp, thần kinh rất nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim, viêm màng não. Nguy hiểm hơn là các biến chứng này rất khó phát hiện sớm nếu thầy thuốc không có kinh nghiệm và người nhà không chú ý.

Trẻ có biến chứng não thường không hôn mê sâu mà có những triệu chứng khó nhận thấy như khó ngủ, quấy khóc liên tục, giật mình lúc thức hay lúc bắt đầu thiu thiu ngủ. Trẻ có thể hoảng hốt, nói lảm nhảm, run tay chân, co giật. Triệu chứng khác có thể thấy khi có biến chứng như sốt rất cao, nôn ói nhiều, da nổi bông, mạch nhanh nhưng không sốt cao, yếu tay chân, méo miệng. Khi có biến chứng nếu không điều trị đúng và kịp thời trẻ có thể tử vong trong vài giờ.

Trẻ mắc bệnh tay chân miệng thường rất biếng ăn, hay không ăn uống được do các vết loét bên trong niêm mạc miệng gây rất đau đớn. Ngoài ra bé còn bị sốt cao, nôn ói… nên rất mệt mỏi và khó chịu, quấy khóc. Bố mẹ nên cho trẻ ăn những món kích thích ngon miệng như rau có tính mát, chứa nhiều vitamin, chẳng hạn rau dền đỏ, mồng tơi… Thức ăn nên được xay thật nhỏ, mềm và chia nhiều bữa nhỏ trong ngày để dễ hấp thu.

Cho trẻ ăn thực phẩm giàu kẽm để tăng sự ngon miệng, tăng sức đề kháng, mau lành các vết loét trong miệng, bảo vệ vị giác... Các món thích hợp gồm sò, củ cải, đậu hà lan, đậu nành, lòng đỏ trứng gà, thịt cừu, thịt heo nạc....

Cho trẻ dùng thực phẩm nhiều nước, mát và vitamin C như nước ép cam, quýt, cà chua, ổi, bưởi… Uống bổ sung vitamin và khoáng chất theo hướng dẫn của bác sĩ. Tránh thức ăn cay, nóng, cứng. Tránh dùng các loại thìa muỗng cứng, sắc cạnh đút thức ăn cho trẻ vì sẽ đụng đến các vết loét trong miệng, khiến trẻ đau, sợ hãi, bỏ ăn uống.

Đối với bé còn bú mẹ thì cho bú như bình thường, có thể tăng số lần lên vì mỗi lần trẻ bú không được nhiều như lúc còn khỏe. Khi trẻ giảm bệnh (khoảng 4-5 ngày sau khi phát bệnh) và hết các vết loét trong miệng thì cần khuyến khích, động viên bé ăn uống bình thường trở lại, không kiêng khem để phòng tránh suy dinh dưỡng. Ăn xong nên cho bé súc miệng thật sạch và nhịn hoàn toàn trong 3-4 giờ sau mới cho ăn uống trở lại.

Theo các chuyên gia y tế, trong chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng nhiều người đang mắc sai lầm trong việc chăm sóc trẻ nhỏ. Phụ huynh thường quá lo lắng khi trẻ nổi mụn nước nhiều nhưng điều này cho thấy bệnh nhẹ hơn nổi ít mụn. Một sai lầm khác thường gặp là bôi thuốc xanh làm lấp hết hình dạng bóng nước. Cách điều trị trên không có tác dụng còn khiến bác sĩ khi thăm khám gặp khó khăn trong việc xác định nguyên nhân gây ra mụn nước.

Đối với thuốc kháng sinh nếu không loét miệng nhiều gây ra tình trạng bội nhiễm thì không nên dùng sẽ khiến trẻ không đáp ứng được thuốc. Ép trẻ uống vitamin cũng là điều không cần thiết bởi trẻ bị đau miệng uống sẽ đau thêm. Nhiều trẻ nhập viện do bị ngứa ngáy hoặc bị nhiễm trùng do kiêng tắm. Tuy nhiên, nếu trẻ không khó chịu vẫn có thể tắm như bình thường, ngược lại mới tắm nước ấm và chỗ kín gió. Tuyệt đối không cho trẻ ăn nóng, cay và chua.

Khi thấy trẻ có biểu hiện của bệnh tay chân miệng, cần cho trẻ nghỉ học, cách ly nguồn bệnh tránh lây lan cho trẻ khác.

Ở cấp độ 1 bệnh nhân có thể điều trị tại nhà. Khi cho trẻ ở nhà, việc xử lý chất thải của trẻ là rất quan trọng. Người nhà cần xử lý chất thải bằng dung dịch chroramin B trước khi đi vào hệ thống thải chung, trong quá trình chăm sóc cần rửa tay thường xuyên. Ngoài ra có thể hạn chế người ra vào, khử khuẩn các chất thải của bệnh nhân, cung cấp kiến thức cho người chăm sóc như găng tay, khẩu trang…

Ở cấp độ 2 trở lên phải theo dõi trong bệnh viện, nhằm phòng tránh những biến chứng nguy hiểm lên hệ thần kinh, chủ yếu là viêm não, thứ 2 là biến chứng ở hệ tim mạch như viêm cơ tim gây suy tim cấp sẽ dẫn đến ngừng tuần hoàn hay suy các cơ quan khác, phù phổi ...

TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt là trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.

 Thanh Hà

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam