Triển khai BHTN: Kinh nghiệm từ Trung Quốc

07/08/2019 06:36:26
Ở Trung Quốc, chế độ BHTN là 01 chế độ bảo hiểm ngắn hạn; được thực thi thông qua pháp luật của Nhà nước và chỉ những người thất nghiệp được quy định trong pháp luật mới có quyền được hưởng. Mục đích của những hạn chế này là nhằm đảm bảo nhu cầu cơ bản của người thất nghiệp, trong thời gian họ đang tìm kiếm công việc mới, chờ cơ hội tái hoà nhập thị trường lao động.

 

Thất nghiệp, chiết tự theo Hán-Việt, là tình trạng người lao động muốn có việc làm mà không tìm được việc làm (thất - rỗng, hết, nghiệp - công việc); còn tỷ lệ thất nghiệp là phần trăm số người lao động không có việc làm trên tổng số lực lượng lao động xã hội.

Thất nghiệp - Ảnh hưởng đến mỗi cá nhân và toàn xã hội

Đối với người lao động, khi thất nghiệp, mất việc làm cũng đồng nghĩa với mất thu nhập; đời sống bản thân người lao động và gia đình sẽ khó khăn; sức khoẻ giảm sút do thiếu kinh tế để bồi dưỡng thể lực, để chăm sóc y tế khi đau, bệnh; ảnh hưởng đến khả năng tự đào tạo lại để chuyển đổi nghề nghiệp, tái hoà nhập thị trường lao động... thậm chí, có trường hợp người lao động bị bần cùng hoá cùng cực, trở nên có thái độ tiêu cực, chán nản với cuộc sống, dẫn đến những sai lầm, vi phạm pháp luật...

Đối với xã hội, thất nghiệp gia tăng làm trật tự xã hội không ổn định; làm dấy lên việc lãn công, bãi công, biểu tình đòi quyền làm việc, quyền sống… của người lao động; các hiện tượng tiêu cực xã hội (trộm cắp, cờ bạc, nghiện hút, mại dâm...) phát sinh nhiều lên; lòng tin, sự ủng hộ của người lao động đối với Chính phủ, chính quyền bị suy giảm… và có thể gây ra xáo trộn về xã hội, biến động về chính trị.

Dù mỗi cá nhân và toàn xã hội đều nhận thức đươc thất nghiệp gây ra nhiều hệ luỵ, song đòi hỏi một quốc gia không có thất nghiệp là một việc bất khả thi. Tất cả những gì chúng ta có thể làm để ứng phó với tình trạng này, Chính phủ các quốc gia cần thiết phải có những giải pháp làm giảm tỷ lệ thất nghiệp, đồng thời, giảm bớt hệ lụy của thất nghiệp.

Và kinh nghiệm triển khai BHTN từ Trung Quốc

Tại Trung Quốc, BHTN được triển khai từ lâu với đặc trưng nổi bật là 01 chế độ bảo hiểm ngắn hạn; được thực thi thông qua pháp luật của Nhà nước và chỉ những người thất nghiệp được quy định trong pháp luật mới có quyền được hưởng. Mục đích của những hạn chế này là nhằm đảm bảo nhu cầu cơ bản của người thất nghiệp, trong thời gian họ đang tìm kiếm công việc mới, chờ cơ hội tái hoà nhập thị trường lao động.

- Năm 1993, Điều lệ BHTN đối với người lao động trong các doanh nghiệp Nhà nước được Chính phủ Trung Quốc triển khai mạnh mẽ với việc đối tượng được mở rộng; cơ chế tài chính và chế độ hưởng thay đổi; phạm vi áp dụng được mở rộng đến một số nhóm bổ sung người lao động trong các doanh nghiệp nhà nước; mức đóng góp được sửa đổi từ 0,6% đến 1% tổng tiền lương; nguyên tắc thay thế thu nhập được chuyển từ hình thức gắn với nhu cầu thu nhập sang hình thức quy định những mức chuẩn bằng 120% -150% mức trợ cấp cứu trợ xã hội của Nhà nước.

- 05 năm sau, năm 1998, BHTN tiếp tục được cải cách với mức đóng góp được ấn định là 2% đối với doanh nghiệp và lần đầu tiên người lao động là 1% tiền lương.

- Năm 1999, BHTN tiếp tục sửa đổi cơ bản và tổ chức lại thông qua ban hành Điều lệ về BHTN.

Tại Trung Quốc, doanh nghiệp đóng 1% tiền lương cơ bản cho BHTN. Chương trình này được các cơ quan quản lý lao động quản lý thông qua đại lý của các công ty dịch vụ lao động. Những người thụ hưởng BHTN là người lao động trong các doanh nghiệp Nhà nước tuyên bố phá sản hoặc bên bờ vực phá sản; người lao động bị sa thải hoặc người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động. Mức hưởng BHTN dựa trên tiền lương tháng bình quân của 02 năm trước khi bị thất nghiệp; được chi trả cho đến 12 tháng hoặc 24 tháng nếu người lao động đã có thời gian làm việc trên 05 năm. Tóm lại, khi Chính phủ thành lập Quỹ BHTN thì xã hội phối hợp sử dụng của quỹ đó. BHTN có tác động tích cực hơn loại cứu trợ tài chính. Quan trọng hơn, BHTN giúp cho việc đẩy mạnh cạnh tranh và khả năng tìm được việc làm của người thất nghiệp thông qua đào tạo nghề để họ có thể tham gia lại vào lực lượng lao động.

Thái Hà - Oanh Nguyễn

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam