Trung Quốc: Khủng hoảng nhân lực giáo dục tại khu vực nông thôn

27/12/2017 12:55:57
Cơ chế đãi ngộ chưa tương xứng với khối lượng công việc đảm nhiệm, đời sống sinh hoạt khó khăn đang trở thành vấn đề nan giải đối với sự phát triển bền vững của nền giáo dục Trung Quốc đặc biệt tại các khu vực nông thôn.

Đãi ngộ thấp, áp lực công việc cao

Ghi nhận tại một ngôi làng xa xôi thuộc huyện Bảo Tĩnh, tỉnh Hồ Nam, miền trung Trung Quốc cho thấy ngôi trường tại đây chỉ có vẻn vẹn 4 giáo viên, gồm 1 giáo viên địa phương và 3 tình nguyện viên. Cô giáo tình nguyện Li Wei cho biết đã dạy học ở đây được 6 năm và thường xuyên phải kiêm nhiệm giảng dạy nhiều môn học mặc dù nội dung của chúng không liên quan đến nhau.

Bên cạnh công việc dạy học, các giáo viên còn phải chuẩn bị bữa trưa cho các học sinh. Những ngày cuối tuần, họ phải thuê xe đi 90 phút để tới thị trấn gần nhất mua thực phẩm và các nhu yếu phẩm thường ngày. Họ thường xuyên phải đối mặt với tình trạng thiếu thốn về cơ sở vật chất và điều kiện sinh hoạt.

Cô giáo Li là một trong số hàng trăm ngàn giáo viên tình nguyện trên khắp Trung Quốc đã từ bỏ công việc và cuộc sống thoải mái ở các thành phố để đóng góp cho nền giáo dục tại nông thôn. Ở tuổi tứ tuần, trong vai trò một tình nguyện viên, hàng tháng cô chỉ nhận được một khoản trợ cấp 600 nhân dân tệ (khoảng hơn 2 triệu đồng) mặc dù công việc rất vất vả.

Đội ngũ giáo viên tình nguyện được nhà nước Trung Quốc và các tổ chức phi chính phủ xem là một lực lượng quan trọng giúp giải quyết tình trạng thiếu giáo viên ở các vùng sâu vùng xa. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy, trong giai đoạn 2010-2013, số lượng giáo viên ở các vùng nông thôn đã giảm đáng kể từ 4,73 triệu xuống còn 3,3 triệu giáo viên.

Để cải thiện tình trạng báo động trên, năm 2015, Quốc vụ viện Trung Quốc từng công bố Kế hoạch hỗ trợ giáo viên nông thôn (RTSP) nhằm xây dựng một đội ngũ giáo viên phục vụ tại các khu vực này. Các giải pháp được đưa ra bao gồm: nâng lương, tăng thêm hợp đồng tuyển dụng, giữ lại các giáo viên nông thôn và yêu cầu chính quyền địa phương tài trợ cho các sinh viên đại học sư phạm cam kết đến dạy tại các ngôi làng xa xôi sau khi tốt nghiệp đại học...

Loay hoay giải pháp tháo gỡ

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục, trong đó có giáo sư Yang Dong Ping đến từ Viện Công nghệ Bắc Kinh thừa nhận mặc dù chính phủ đã xúc tiến nhiều biện pháp nhưng tình trạng thiếu giáo viên ở các vùng sâu vùng xa cũng không cải thiện mấy trong những năm qua. Ông cho rằng, các giáo viên ký hợp đồng tạm thời và lực lượng tình nguyện viên chỉ là một giải pháp dùng cho ngắn hạn.

Trong vài năm qua, nhiều khu vực Tứ Xuyên, Trùng Khánh, Cát Lâm và Hồ Nam còn tổ chức đào tạo giáo viên miễn phí tại các trường đại học sư phạm với điều kiện họ phải đồng ý đến công tác ở các vùng nông thôn sau tốt nghiệp.

Họ được yêu cầu phải giảng dạy trong một khu vực nông thôn được chỉ định từ 5-8 năm sau tốt nghiệp. Những ai vi phạm thỏa thuận sẽ phải hoàn trả toàn bộ học phí cùng một mức tiền phạt.

Điển hình tại Đại học sư phạm thứ nhất Hồ Nam, nhà trường đã đẩy mạnh một chương trình do nhà nước tài trợ, theo đó sẽ tiến hành tuyển  chọn các học sinh mới tốt nghiệp trung học khoảng độ 15-16 tuổi đem đi đào tạo miễn phí trong vòng 5 năm.

Trong nhiều trường hợp, nhiều người đăng ký làm giáo viên tình nguyện tại các vùng nông thôn nhưng cuối cùng vì gia đình phản đối, họ phải dừng lại kế hoạch.

Nhịp độ phát triển cao tại Trung Quốc đem lại cho quốc gia này những vị thế to lớn sánh ngang với các triều đại phong kiến hoàng kim trong lịch sử. Tuy vậy, phát triển nóng cũng đặt ra cho Chính phủ nước này rất nhiều vấn đề phải giải quyết. Trong đó có sự mất cân bằng phát triển giữa khu vực thành thị và nông thôn, giữa vùng duyên hải trù phú phía Đông và phần lục địa còn lại. Để thu hẹp khoảng cách phát triển, một trong những biện pháp được đưa ra đó chính là phân bổ đồng đều nguồn nhân lực trình độ cao trên phạm vi cả nước, vốn được coi là yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Chính sự bất ổn về nguồn nhân lực trong giáo dục, đặc biệt tại các khu vực nông thôn đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục tại chỗ, làm tăng thêm gánh nặng giáo dục cho đất nước nói chung và chính sách phân bổ nhân lực trình độ cao nói riêng./.

Minh Dương

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam