UNICEF: Chế độ dinh dưỡng không hợp lý ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe trẻ em

01/07/2020 10:50:34
Theo Báo cáo của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) về Trẻ em, Thực phẩm và Dinh dưỡng (The State of the World’s Children: Children, Food and Nutrition), 1/3 trẻ em dưới 05 tuổi trên thế giới, tương đương với hơn 200 triệu trẻ em, đang trong tình trạng suy dinh dưỡng hoặc thừa cân; gần 2/3 trẻ em từ 06 tháng đến 02 tuổi không được bổ sung thực phẩm hỗ trợ sự phát triển cơ thể và trí não, khiến trẻ em có nguy cơ phát triển não kém, học tập không tốt, khả năng miễn dịch thấp, nhiễm trùng gia tăng và tăng tỷ lệ tử vong.

(Ảnh minh họa)

03 “gánh nặng” của vấn đề dinh dưỡng

Những năm gần đây, mặc dù thế giới đạt được nhiều tiến bộ về kinh tế, công nghệ, văn hóa - xã hội, y tế, song sự thật là vẫn có hàng triệu trẻ em đang phải sống với chế độ dinh dưỡng thiếu dưỡng chất, không lành mạnh vì đơn giản, không có lựa chọn nào tốt hơn. Đã đến lúc, việc hiểu biết và đáp ứng với suy dinh dưỡng của phụ huynh cần phải thay đổi, đó là: Không chỉ là “ăn đủ”, trên hết là phải “ăn đúng”.

Báo cáo của UNICEF về Trẻ em, Thực phẩm và Dinh dưỡng (The State of the World’s Children: Children, Food and Nutrition) cho thấy: Suy dinh dưỡng – Nguy cơ đói tiềm ẩn do thiếu các chất dinh dưỡng thiết yếu - Thừa cân, béo phì đang là 03 “gánh nặng” của vấn đề dinh dưỡng ở trẻ em dưới 05 tuổi: Hiện theo thống kê, toàn cầu đang có 149 triệu trẻ em suy dinh dưỡng thể thấp còi; 50 triệu trẻ em suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, quá gầy so với chiều cao; 340 triệu trẻ em thiếu hụt các vitamin, chất dinh dưỡng thiết yếu như vitamin A, sắt; 40 triệu trẻ em thừa cân, béo phì.

Nguyên nhân do thói quen, chế độ ăn uống những ngày đầu đời

UNICEF cảnh báo, thói quen, chế độ ăn uống bắt đầu từ những ngày đầu đời của trẻ em sẽ ảnh hưởng đến thể chất, sức khỏe sau này. Nuôi con bằng sữa mẹ được cho là có tác động tích cực, thậm chí có thể cứu sống sinh mạng nhiều trẻ em nhưng chỉ có 42% trẻ em dưới 06 tháng tuổi được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn, trong khi ngày càng nhiều trẻ em được nuôi bằng sữa công thức. Doanh số sữa công thức tăng 72% từ năm 2008 đến năm 2013 tại các quốc gia có thu nhập trung bình cao như Brazil, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ - phần lớn nguyên nhân do các chiến dịch quảng cáo thổi phồng tác dụng của sữa công thức và một bộ phận Chính phủ chưa có các chính sách, chương trình đủ mạnh để bảo vệ, thúc đẩy, hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ.

Tới thời kỳ ăn dặm, trẻ em bắt đầu chuyển sang thức ăn mềm, có rất nhiều trẻ em đã được áp dụng chế độ dinh dưỡng không hợp lý. Theo thống kê, trên toàn thế giới có gần 45% trẻ em từ 06 tháng đến 02 tuổi không được cho ăn bất kỳ loại trái cây, rau củ nào; gần 60% không được ăn trứng, sữa, cá hoặc thịt. Khi trẻ em lớn lên, việc tiếp xúc với thực phẩm không lành mạnh trở nên đáng báo động, chủ yếu là do hiệu ứng của quảng cáo, tiếp thị không phù hợp; thực phẩm chế biến sẵn rất phong phú, được bày bán phổ biến không chỉ ở thành phố lớn mà cả ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa; có điều kiện tăng khả năng tiếp cận với thức ăn nhanh, đồ uống có độ ngọt cao. 42% thanh, thiếu niên tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình tiêu thụ nước ngọt có ga ít nhất một lần mỗi ngày; 46% ăn thức ăn nhanh ít nhất một lần mỗi tuần. Tỷ lệ này lần lượt lên tới 62% và 49% đối với thanh, thiếu niên tại các quốc gia thu nhập cao. Từ năm 2000 - 2016, tỷ lệ trẻ em từ 05 - 19 tuổi thừa cân tăng gấp đôi từ 1/10 lên gần 1/5; ngày nay, số trẻ em gái, trẻ em trai trong lứa tuổi này béo phì lệ gấp 10 lần và 12 lần so với năm 1975.

Ảnh hưởng lớn nhất của suy dinh dưỡng tất cả các dạng xảy ra với nhóm trẻ em, thanh, thiếu niên đang sinh sống tại các cộng đồng dân cư nghèo nhất, bị thiệt thòi nhất. Chỉ 1/5 trẻ em từ 06 tháng đến 02 tuổi ở các hộ nghèo có chế độ ăn đủ, đa dạng để tăng trưởng khỏe mạnh. Ngay tại các quốc gia có thu nhập cao như Vương quốc Anh, tỷ lệ thừa cân cao hơn gấp đôi tại những khu vực nghèo nhất so với những khu vực giàu nhất. Ngoài ra, biến đổi khí hậu cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến chế độ dinh dưỡng của trẻ em, nhất là trẻ em nghèo; ví dụ, hạn hán gây ra 80% thiệt hại, tổn thất trong nông nghiệp, dẫn đến nguy cơ khủng hoảng lương thực, làm thay đổi đáng kể khẩu phần ăn của hộ gia đình, cả về số lượng, chất lượng và giá cả.

Không chỉ là “ăn đủ”, trên hết là phải “ăn đúng”

Để giải quyết cuộc khủng hoảng suy dinh dưỡng đối với trẻ em đang gia tăng ngày một trầm trọng dưới mọi hình thức, UNICEF đưa ra lời kêu gọi khẩn cấp tới các Chính phủ, doanh nghiệp, khu vực tư nhân, nhà tài trợ... và phụ huynh hãy quan tâm, định hướng trẻ em phát triển khỏe mạnh bằng một số giải pháp:

  1. Trao quyền cho gia đình, trẻ em và thanh thiếu niên bổ sung thực phẩm bổ dưỡng, bao gồm cải thiện giáo dục dinh dưỡng; sử dụng các chính sách đã được chứng minh hiệu quả như thuế đường, thuế các loại nước có gas chẳng hạn, để giảm nhu cầu đối với thực phẩm không lành mạnh.
  2. Thúc đẩy doanh nghiệp, nhà cung cấp thực phẩm hãy đặt trẻ em lên trên lợi nhuận, cung cấp thực phẩm lành mạnh cho sức khỏe, tiện lợi và giá cả phải chăng.
  3. Xây dựng môi trường thực phẩm lành mạnh cho trẻ em, thanh thiếu niên bằng cách áp dụng các chế độ, khẩu phần ăn hàng ngày hợp lý; bằng các phương pháp như ghi nhãn hiệu chính xác, dễ hiểu, kiểm soát mạnh mẽ hơn việc quảng cáo, tiếp thị thực phẩm không lành mạnh.
  4. Huy động cao nhất các hệ thống hỗ trợ như y tế, nước sạch, vệ sinh, giáo dục và An sinh xã hội để cải thiện tăng cường chế độ dinh dưỡng cho trẻ em.
  5. Thu thập, phân tích, nghiên cứu, sử dụng dữ liệu, bằng chứng khoa học hướng dẫn hành động, theo dõi tiến trình phát triển của trẻ để đưa ra cảnh báo, định hướng đúng đắn nhất.

Hoàng Tùng (Theo UNICEF)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam